Geography

महाराष्ट्र : ऊर्जा साधनसंपत्ती

  दगडी कोळसा महाराष्ट्रात दगडी कोळशाचे साठे पूर्व विदर्भात नागपूर, चंद्रपूर, गडचिरोली, यवतमाळ या जिल्ह्यांत आढळून येतात . भूगर्भीय शास्त्राच्या दृष्टीने महाराष्ट्रातील दगडी कोळसा हा गोंडवनी संघाच्या व दामुदा मालेतील बाराकार समुदायातील खडकात आढळतो. भारताच्या […]

Science

मानवी पचन संस्था

  मानवी पचन संस्था पचनामागील महत्वाच्या प्रक्रिया : अन्नपचन : खालेल्या अन्नाचे रूपांतर विद्राव्य घटकात होणे आणि ते रक्तात मिसळणे या क्रियेला अन्नपचन असे म्हणतात. पचन संस्थेत प्रामुख्याने अन्ननलिका (Alimentary Canal) व पाचकग्रंथी (Digestive Glands) […]

Indian polity

राज्यशास्त्र : भारतीय राज्यघटनेचे स्त्रोत

    भारतीय शासन कायदा 1935 :  संघराज्यीय शासन पद्धती न्यायव्यवस्था लोकसेवा आयोग  आणीबाणीची तरतूद राज्यपालाचे पद प्रशासकीय तरतूद  ब्रिटनची  घटना : संसदीय शासन व्यवस्था कॅबिनेट व्यवस्था द्विगृही संसद पद्धती फर्स्ट पास्ट-पोस्ट-सिस्टम कायदे प्रणाली व […]

अभ्यासक्रम

PSI/STI/ASO संयुक्त पूर्व परीक्षेसाठी महाराष्ट्र : नदीप्रणाली

  महाराष्ट्र : नदीप्रणाली १]गोदावरी नदी: गोदावरी नदीला दक्षिणेतील गंगा’, ‘संतांची भूमी’, ‘वृद्धगंगा’ असे म्हणतात . भारतातील आणि महाराष्ट्रातील  ही सर्वाधिक लांबीची नदी आहे. सह्याद्री पर्वतामध्ये नाशिक जिल्हयामध्ये ञ्यंबकेश्वर जवळील “ब्रम्हिागिरी ” पर्वतामध्ये गोदावरी उगम […]

Geography

काय आहे एल निनो ?

    एल निनो म्हणजे काय ? डिसेंबर महिन्यात दक्षिण अमेरिकेतील किनारपट्टी भागात प्रशांत महासागराच्या पाण्याचे तापमान नेहमीपेक्षा अचानक वाढते. त्यामुळे होणाऱ्या हवामानबदलास एल निनो म्हणतात. एल निनो प्रशांत महासागरात तयार होणारा एक जलवायू चक्र […]

Exam

PSI/STI/ASO संयुक्त पूर्व परीक्षेसाठी संपूर्ण भूगोल [भारत व महाराष्ट्राच्या विशेष संदर्भासह ]

महाराष्ट्राचा भुगोल महाराष्ट्राचा अक्षवृत्तीय विस्तार :- १५अंश ०८ उत्तर ते २२ अंश ९१ उत्तर अक्षांश. (हवामानाचा अंदाज) महाराष्ट्राचा रेखावृत्तीय विस्तार :- ७२ अंश ०६ पुर्व ते ८० अंश ०९ पुर्व रेखांश. (प्रमाणवेळ ठरविण्यसाठी) भारताची प्रमाणवेळ […]

Indian polity

जाणून घ्या काय आहे पक्षांतर बंदी व त्याविषयी पडणारे सर्वसाधारण प्रश्न..

 पक्षांतर बंदी भारतीय राजकारणात 1967 पर्यंत पक्षांतर बंदीच्या विरोधात कायद्यात कोणतीही तरतूद नव्हती. 1967 नंतर पक्षांतरबंदी कायद्याची आवश्यकता वाटू लागली. कारण 1967 मध्ये झालेल्या निवडणुकीत देशातील बहुसंख्य राज्यांमध्ये काँग्रेसचा पराभव झाला. पण त्यानंतर मोठय़ा प्रमाणावर […]

Politics

राज्यपालांचे अधिकार व कार्य

  कायदेविषयक अधिकार राज्‍यविधि‍मंडळाचे अधिवेशन बोलावणे, ते स्‍थगित करणे, त्‍याच्‍यासमोर अभिभाषण करणे, विधानसभा बरखास्‍त करणे . निवडणुकीनंतर विधानसभेच्‍या पहिल्‍या बैठकीला संबोधित करणे. विधिमंडळानेपारित केलेल्‍या विधेयकाला राज्‍यपालाच्‍या स्‍वाक्षरीशिवाय कायद्याचेस्वरूप प्राप्‍त होत नाही. तो एखादे विधेयक पुर्नविचारार्थ […]

अभ्यासक्रम

भारत व कर्कवृत्त

कर्कवृत्त विषुववृत्तापासून २३° २६′ २२″ अंश(सुमारे साडेतेवीस अंश) उत्तरेस आहे. विषुववृत्तापासून कर्कवृत्तासारख्याच अंतरावर असलेल्या दक्षिण गोलार्धातील अक्षवृत्तास मकरवृत्त असे नाव आहे. कर्कवृत्त आणि मकरवृत्त ह्यामधील भागास उष्ण कटिबंध असे म्हणतात.   भारत हा देश सर्व […]

महत्वाचे

पाच दिवसांचा आठवडा ठाकरे सरकारकडून मान्य

मुंबई : राज्य सरकारी कर्मचाऱ्यांसाठी ठाकरे सरकारने मोठं गिफ्ट दिलं आहे. पुढील महिन्यापासून राज्य सरकारी कर्मचाऱ्यांना पाच दिवसांचा आठवडा लागू केला जाणार आहे. राज्य मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत हा मोठा निर्णय (State Government Five Days Week) घेण्यात आला. […]

महत्वाचे

शेतकऱ्यांना आता एकाच अर्जावर मिळणार कृषीच्या सर्व योजनांचा लाभ !

शेतकऱ्यांना आता एकाच अर्जावर मिळणार कृषीच्या सर्व योजनांचा लाभ येत्या खरीप हंगामापासून होणार कार्यवाही – कृषी मंत्री दादाजी भुसे मुंबई, दि.9 : येत्या खरीप हंगामापासून शेतकऱ्यांना केवळ एकाच अर्जावर कृषी विभागाच्या विविध योजनांचा लाभ मिळणार आहे. “महाडीबीटी पोर्टल” च्या माध्यमातून […]

महत्वाचे

महिला प्रवाशांच्या सुरक्षेसाठी करण्यात आलेल्या उपाय योजना.

महिला प्रवाशांच्या सुरक्षेसाठी करण्यात आलेल्या उपाय योजना. रल्वे परिसर तसेच चालत्या रेल्वेमध्ये गुन्ह्यांना आळा घालणे, गुन्हे दाखल करणे, तसेच कायदा आणि सुव्यवस्था राखण्याची जबाबदारी राज्य सरकाराची आहे. रेल्वे सुरक्षा दल सरकारला यात मदत करते. महिला […]

महत्वाचे

लोकपालच्या बोधचिन्ह आणि ब्रीदवाक्य

लोकपालच्या बोधचिन्हाचा आणि ब्रीदवाक्याचा स्वीकार  26 नोव्हेंबर 2019 रोजी लोकपालचे अध्यक्ष न्यायमूर्ती पिनाकी चंद्र घोष यांच्या हस्ते नवी दिल्लीत लोकपालच्या बोधचिन्हाचे (लोगो) प्रकाशन झाले. या शिवाय लोकपालचे ब्रीदवाक्य (घोषवाक्य / motto) म्हणून “मा गृधः कस्यस्विद्धनम्” […]

महत्वाचे

एक जूनपासून ‘एक देश, एक रेशन कार्ड’ योजना देशभरात होणार लागू

                    एक जूनपासून ‘एक देश, एक रेशन कार्ड’ योजना देशभरात होणार लागू      मोदी सरकारची ‘एक देश, एक रेशन कार्ड’ ही महत्वाची योजना देशभरात १ […]

Current Affairs

नील / निळी अर्थव्यवस्था आणि अर्थसंकल्प 2020

नील / निळी अर्थव्यवस्था (Blue economy) आणि अर्थसंकल्प २०२० जागतिक बँकेच्या व्याख्येनुसार नील अर्थव्यवस्था म्हणजे समुद्री संसाधनांचा शाश्वत पद्धतीने तसेच समुद्राच्या पर्यावरणातील आरोग्यास जपत केलेला आर्थिक विकास होय. याअंतर्गत सागरी संसाधनांचा शाश्वत विकास, पर्यटन यांवर […]

Current Affairs

 जागतिक कर्करोग दिन : 4 फेब्रुवारी

 जागतिक कर्करोग दिन: 4 फेब्रुवारी दरवर्षी 4 फेब्रुवारीला जागतिक आरोग्य संस्था (WHO) याच्या नेतृत्वात जगभरात ‘जागतिक कर्करोग दिन’ पाळला जातो. सन 2019, सन 2020, सन 2021 या तीन वर्षांसाठी ‘आय एम अॅण्ड आय वील’ या […]

Current Affairs

 आर्थिक सर्वेक्षण 2019-20 ची ठळक वैशिष्ट्ये

आर्थिक सर्वेक्षण 2019-20 ची ठळक वैशिष्ट्ये   केंद्रीय अर्थ आणि कंपनी व्यवहार मंत्री निर्मला सितारामन यांनी आज संसदेत आर्थिक सर्वेक्षण 2019-20 सादर केले. या सर्वेक्षणाची ठळक वैशिष्ट्ये पुढीलप्रमाणे 2020-21 मध्ये स्थूल राष्ट्रीय उत्पादन 6 ते […]

Current Affairs

विधान परिषद म्हणजे काय ,जाणून घ्या विधानपरिषदेविषयी सर्व काही !

विधान परिषद नको : तीन राज्यांचे केंद्राकडे प्रस्ताव; महाराष्ट्रातूनही झाली होती मागणी               आंध्र प्रदेश विधान परिषद बरखास्त करण्याचा निर्णय मुख्यमंत्री जगनमोहन रेड्डी सरकारने घेतला. कोणत्याही राज्य विधानसभेला विधान […]

Current Affairs

राज्यसेवेसाठी उपयुक्त अशा सर्व महत्त्वाच्या संस्था

महत्त्वाच्या संस्था  G7 (Group of 7)  स्थापना 1975 अगोदर हा गट G8 म्हणून ओळखला जात होता, परंतु रशिया बाहेर पडला.  सदस्य: फ्रान्स, जर्मनी, इटली, जपान, UK, USA, कॅनडा  BRICS  स्थापना: 2006  सदस्य: ब्राझिल, रशिया, भारत, […]

Indian polity

रोजगार निर्मिती योजना बद्दल माहिती

  जवाहरलाल रोजगार योजना (JRY) :         जेव्हा सातवी पंचवार्षिक योजना संपली तेव्हा भारत सरकारच्या दोन उपक्रम – एनआरईपी (राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार कार्यक्रम) आणि आरएलईजीपी (ग्रामीण भूमिहीन रोजगार हमी कार्यक्रम) एकत्र केले […]