चालू घडामोडी सराव पेपर – 11 ऑगस्ट 2020

ओडिशाची किनारपट्टीवरील वेंकटरायपूर (गंजम जिल्हा) आणि नोलियासाही (जगतसिंगपूर जिल्हा) या दोन गावांना UNESCOच्या आंतरसरकारी सागरविज्ञान आयोग (IOC) तर्फे सुनामी रेडीम्हणजेच “सुनामीसाठी तयार” हा दर्जा दिला गेला आहे. हा दर्जा प्राप्त करणारी ही भारतातली तसेच हिंद महासागर प्रदेशातली प्रथम गावे आहेत.UNESCOच्या आंतरसरकारी सागरविज्ञान आयोगाने (IOC) सुनामी रेडी हा सुनामीच्या तयारीवर आधारित असलेला कार्यक्रम तयार केला आहे. किनारपट्टीवरील लोकांना सुनामीच्या धोक्यासाठी तयार करणे, जिवितहानी आणि मालमत्तेची हानी कमी करणे आणि समुदायाची रचनात्मक आणि पध्दतशीरपणे उत्तम सराव संकेत तयार करणे हे या कार्यक्रमाचे मुख्य उद्दिष्ट आहे. द इंडियन सुनामी अर्ली वाँर्निंग सेंटर (ITEWC) यांची इनकाँईस (INCOIS) ही संस्था भारतातली सुनामी सल्ला देणारी विभागीय संस्था आहे. हिंद महासागर क्षेत्रात (25 देशांना) सुनामी संबंधीत सेवा देण्याची जबाबदारी इनकाँईस या संस्थेकडे आहे.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या अध्यक्षतेखाली 8 जुलै 2020 रोजी पार पडलेल्या केंद्रीय मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत कृषी पायाभूत सुविधा कोष या नव्या अखिल भारतीय केंद्रीय क्षेत्र योजनेला मंजुरी देण्यात आली. ही योजना कापणीच्या हंगामानंतर व्यवस्थापन, पायाभूत सोयी-सुविधा आणि सामुदायिक कृषीविषयक मालमत्तांसाठी व्यवहार्य प्रकल्पांमध्ये गुंतवणूक करण्याच्या हेतूने व्याज अनुदान आणि आर्थिक सहाय्याद्वारे मध्यम-दीर्घ मुदतीसाठी कर्जपुरवठा सुविधा उपलब्ध करुन देणार.सार्वजनिक-खासगी भागीदारी प्रकल्पांना सुमारे एक लक्ष कोटी रुपयांचे कर्ज दिले जाणार. या सुविधेच्या अंतर्गत देण्यात येणाऱ्या सर्व कर्जावर 2 कोटी रुपयांपर्यंतच्या मर्यादेवर दरवर्षी 3 टक्के व्याज अनुदान देण्यात येणार. कमाल 7 वर्षांसाठी हे अनुदान उपलब्ध आहे. योजनेचा कालावधी आर्थिक वर्ष 2020 ते आर्थिक वर्ष 2029 अर्थात 10 वर्षांचा असणार आहे.

दरवर्षी 10 ऑगस्ट या दिवशी जागतिक जैवइंधन दिन साजरा केला जातो. बायोफ्युल्स टुवर्ड्स आत्मनिर्भर भारत या विषयाखाली 2020 साली जागतिक जैवइंधन दिन पाळण्यात आला. पारंपारिक इंधनाला पर्याय म्हणून अजैविक इंधनाचे महत्त्व आणि जैवइंधन क्षेत्रात भारत सरकारचे विविध प्रयत्न याविषयी जागृती निर्माण करण्यासाठी हा दिवस साजरा केला जातो.1893 साली या दिवशी सर रुडॉल्फ डिझेल (डिझेल इंजिनचे जनक) यांनी प्रथम यशस्वीपणे फल्ली तेलावर यांत्रिक इंजिन चालवले. भारताच्या केंद्रीय पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय 2015 सालापासून जागतिक जैव-इंधन दिवसाचे आयोजन करीत आहेया दिनी इथेनॉल, बायो-डिझेल, बायो-CNG अशा विविध विषयांवर चर्चासत्रे आयोजित केल्या जातात

अरुणाचल प्रदेशातल्या चुल्ल्यू या खेड्यात खादी व ग्रामोद्योग आयोगाने (KVIC) पहिले रेशीम प्रशिक्षण व उत्पादन केंद्र सुरु केले आहे. सहा महिन्यांपूर्वीच संकल्पना मांडलेल्या केंद्राचा सप्टेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात शुभारंभ होणार आहे. KVICने मोडकळीस आलेल्या शालेय इमारतीचे नूतनीकरण करुन हे उत्पादन केंद्र सुरु केले आहे. यात हातमाग, चरखा, रेशीम रीलिंग मशीन आणि वॉर्पिंग ड्रम यासारखे यंत्र बसविण्यात येत आहे. प्रशिक्षणासाठी चुल्ल्यू गावातील 25 स्थानिक कारागिरांची निवड करण्यात आली आहे..

महिंदा राजपक्षे यांची श्रीलंकेच्या पंतप्रधानपदी निवड झाली आणि त्यांचा शपथविधी 9 ऑगस्ट 2020 रोजी पार पडला. ते चौथ्यांदा देशाचे पंतप्रधान बनले आहेत आणि ते देशाचे 13 वे पंतप्रधान आहेत. त्यांच्या श्रीलंका पीपल्स पार्टी या पक्षाला त्या देशाच्या संसदेत दोन तृतियांशाहून अधिक बहुमत मिळाले होते. त्यांचे कनिष्ठ बंधू गोटाबाया हे या देशाचे राष्ट्रपती आहेत.

स्वस्त ब्रॉडबँड इंटरनेट सेवा उपलब्ध करून देण्यासाठी स्पेसएक्स ब्रॉडबँड इंटरनेट मेगा कॉन्स्टिलेशन या प्रकल्पाचा भाग म्हणून, अमेरिकेच्या स्पेसएक्स कंपनीने स्टारलिंक उपग्रहांचा संच पृथ्वीच्या खालच्या कक्षेत पाठवला. स्टारलिंक प्रकल्पाच्या अंतर्गत स्पेसएक्स हजारो उपग्रह पाठवत आहे, ज्याच्यामार्फत जगभरात हाय-स्पीड इंटरनेट सेवा दिली जाणार आहे.

अन्न व पोषण क्षेत्रामध्ये सहयोगात्मक संशोधन आणि माहिती प्रसारणासाठी भारतीय खाद्य सुरक्षा व मानके प्राधिकरण (FSSAI) आणि वैज्ञानिक व औद्योगिक संशोधन परिषद (CSIR) या संघटनेमध्ये एक करार झाला. भारताच्या या दोन प्रमुख संस्थांमधील सहकार्य न्यू फूड सिस्टम 2050 ची कल्पना साकारण्यात योगदान देणार.

द हफिंग्टन पोस्ट इंडिया वृत्तसंस्थेचे पत्रकार असलेले नितीन सेठी यांनी ACJ अन्वेषण पत्रकारिता पुरस्कार जिंकला. हा पुरस्कार एशियन कॉलेज ऑफ जर्नलिझम या संस्थेच्यावतीने देण्यात आला आहे. पुरस्कारस्वरूपात एक चषक आणि प्रशस्तीपत्र देऊन गौरविण्यात आले.

हातमाग कारागीर, विणकरांना मुख्य प्रवाहात आणण्याच्या उद्देशाने फ्लिपकार्ट या ई-वाणिज्य कंपनीने एक जिल्हा, एक उत्पादन योजनेसाठी उत्तरप्रदेश सरकारसोबत सामंजस्य करार केला. फ्लिपकार्टच्या बाजार मंचावर त्यांच्या उत्पादनांचे प्रदर्शन करण्यात येणार. फ्लिपकार्ट समर्थउपक्रमाच्या अंतर्गत हा करार झाला आहे.

सीरम इन्स्टिट्यूट ऑफ इंडिया या संस्थेनी भारत आणि अन्य निम्न व मध्यम उत्पन्न असलेल्या देशांसाठी कोविड-19 लसीच्या 100 दशलक्ष गुटीच्या उत्पादनाला गती देण्यासाठी गावी आणि बिल अँड मेलिंडा गेट्स फाऊंडेशन यांच्या संस्थेसोबत भागीदारी करार केला.