महाभरती सराव प्रश्नसंच 231

खालील कोणत्या स्पष्टीकरणामुळे भारत धर्मनिरपेक्षराज्य आहे.

संविधानाच्या सरनाम्यात ‘धर्मनिरपेक्ष’ हा शब्द कोणत्या संविधानदुरुस्तीद्वारे अंतर्भूत करण्यात आला ?

भारतीय राज्यघटनेच्या प्रस्तावनेत कोणत्या संकल्पनेला अग्रक्रम दिला आहे ?

खालीलपैकी कोणती जोडी बरोबर आहे ?

1935 च्या कायध्यातील पुढीलपैकी कोणत्या तरतुदी अमलात आणल्या नाहीत ? अ) भारतमंडळ रद्द ब) भारतीय संगराज्य क) केंद्रातील द्विदल राज्यपद्धती ड)प्रांतीय स्वायत्तता

11 डिसेंबर 1946 रोजी भारतीय घटना समितीचे अध्यक्ष म्हणून कोणाची निवड करण्यात आली ?

भारतीय राज्यघटनेच्या निर्मिती दरम्यान संविधान सल्लागार म्हणून कोणाची नियुक्ती केली गेली ?

संविधान सभेच्या तात्पुरत्या अध्यक्षपदासाठी डॉ.सच्चिदानंद सिन्हा यांचे नाव कोणी सुचविले होते ?

खालील विधाने विचारात घ्या. अ) जम्मू आणि कश्मीर वगळता केंद्र व घटक राज्यांसाठी एकच राज्यघटणा आहे. ब) भारताने जरी ब्रिटिश पध्दातिवार आधारलेली संसदीय शासन पध्दती स्वीकारली असली, तरी ब्रिटिश संसदेप्रमाणे भारतीय संसद सार्वभौम नाही. क) भारतीय राज्यघटनेतील काही तरतुदी 26 नोव्हेंबर 1949 पासून अंमलात आल्या. वरीलपैकी कोणते विधाने बरोबर आहेत ?

संविधान तयार करण्यासाठी संविधान सभेने किती समित्या तयार केल्या होत्या ?

योग्य कथन ओळखा. अ) पृथ्थकरणीयतेचा सिध्दांत निर्धारित करतो की, एखादी संपूर्ण कायदा अथवा त्याचा काही भाग संविधानाच्या विरुद्ध आहे. ब) विकसनशील निर्वचणाचा सिध्दांत हा संविधनाचे निर्वचन करताना सतत परिवर्तनशील सामाजिक-विधिविषयक संदर्भ ध्यानात ठेवतो. पर्यायी उत्तरे :

खालीलपैकी कोण संविधान सभेच्या सदस्या होत्या ? अ) विजय लक्ष्मी पंडित ब)सुब्बलक्ष्मी क)सुचेता कृपालानी ड)सरोजिनी नायडू पर्यायी उत्तरे :

भारतीय राज्यघटनेची खालील वैशिष्ट्ये आणि त्यांचे स्त्रोत यांच्या जोड्या लावा : -वैशिष्टेय – अ) न्यायालयीन पुनर्विलोकन ब) कायद्याचे अधिराज्य शेषाधिकार केंद्राकडे ड)समवर्ती सूची – स्त्रोत i) इंग्लंड ii) अमेरिका iii) ऑस्ट्रेलिया iv)कॅनडा पर्यायी उत्तरे :

खालीलपैकी कोणती तरतूद भारतीय राज्यघटनेने आयरीश राज्य घटनेकडून घेतलेली नाही?

भारताचे स्वातंत्र्य आणि अखंडता टिकवून ठेवण्यासाठी घटनाकारांनी भारतीय संघराज्यात : अ) केंद्राला अधिक अधिकार दिले आहेत. ब) घटकराज्यांना अधिक अधिकार दिले आहेत. क) राष्ट्रपतींना अधिक अधिकार दिले आहेत ड) मुख्यमंत्र्यांना अधिक अधिकार दिले आहेत. वरीलपैकी कोणते विधाने बरोबर आहेत ?

खालील विधाने विचारात घ्या : अ) सरनामा हा कायदेमंडळाच्या अधिकाराचा स्त्रोतही नाही अथवा कायदेमंडळाचा अधिकारांवर बंधनेही घालत नाही. ब) सर्वोच्च न्यायालयाने बेरुबारी खटल्यात (1960) सरनामा हा राज्यघटनेचा भाग आहे असे मत मांडले. क) केशवानंद भारती खटल्यामध्ये (1973) सरनामा हा राज्यघटनेचा भाग नाही असे म्हटले. ड) भारतीय जीवन विमा निगम खटल्यात (1995) सुद्धा सर्वोच्च न्यायलयाने सरनामा हा राज्यघटनेचा एकात्मिक भाग नाही असे पुनश्चा प्रतिपादन केले. वरीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहेत ?

भारतीय संविधानाच्या उद्देशपत्रिकेबाबत खालील विधाने विचारात घ्या : अ) उद्देशपत्रिका हा भारतीय राज्यघटनेचा भाग आहे, परंतु न्यायालयामार्फत त्यातील तरतुदी अंमलात आणण्याचा आग्रह धरता येत नाही. ब) उद्देशपत्रिकेमध्ये राज्यघटनेच्या इतर तरतुदींप्रमाने दुरूस्ती करता येत नाही. वरीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहेत.

भारतीय निर्धर्मीपणाला एक ‘मोझेक’ फ्रेम का म्हटले आहे ? अ) कारण त्यामध्ये अनेक धर्म व भाषा मनाने व स्वातंत्र्याने राहतात. ब) कारण त्यामध्ये सर्व गट आपली ओळख नष्ट न करता एक संमिश्र संस्कृतीचा घटक होतात. क) सामान्य माणसाला ते एकत्र आणते. ड) कारण भारतात कोणत्याही धर्माला राज्य धर्माचे (स्टेट रीलीजन) स्थान नाही. पर्यायी उत्तरे.

खालीलपैकी कोणत्या न्यायालयीन निर्णयाद्वारे प्रास्ताविका ही घटनेचा भाग नाही असे प्रतिपादन करण्यात आले ?

भारतीय संविधानाच्या प्रास्ताविकेतील ‘सार्वभौम’ या संकल्पनेतून खालीलपैकी कोणकोणता अर्थ ध्वनित होतो ? अ) बाह्य हस्तक्षेपाविणा भारत स्वत:शी निगडीत निर्णय घेऊ शकतो व रद्द करू शकतो. ब) संघ आणि घटक राज्ये दोन्ही सार्वभौम आहेत. क) भारताचा संघ परकीय भूप्रदेश हस्तगत करू शकतो. ड) भारताच्या संघाकडे राष्ट्रीय भूप्रदेश फेरफार करण्याचे अधिकार आहेत. पर्यायी उत्तरे :

www तयार करणारा शास्त्रज्ञ कोणता ?

संगणकाचे “डेस्कटॉप” कशाचा संदर्भ देते ?

डेटाबेस हा ………. याचा संग्रह आहे.

भारताने सर्वात पहिला कोणता सुपर कॉम्प्युटर तयार केला ?

अबॅकस सर्वप्रथम कोठे विस्तार पावले ?