MPSC Combined Paper 28 (100 Marks)

योग्य जोड्या लावा.

गट अ (व्यक्ती) गट ब (नेमणूक)
अ) अनुप कुमार सिंह i)NSG दलाच्या महासंचालकपदी
ब) अरविंद कुमार ii)IB संचालकपदी
क) सामंत गोयल iii)RAW प्रमुख पदावर
ड) शरद कुमार iv)केंद्रीय दक्षता आयोग अंतरीम अध्यक्षपदी

जगातील सर्वात तरुण पंतप्रधान म्हणुन ‘साना मरिन’ यांना ओळखले जात आहे, तर त्या खालीलपैकी
कोणत्या देशाच्या पंतप्रधान आहे?

खालील विधाने लक्षात घ्या.
अ) ‘डॉ. एन. आर. माधव मेनन’ हे आधुनिक विधी शिक्षणाचे प्रणेते व नॅशनल लॉ स्कुलचे संस्थापक होते.
ब) त्यांचे आत्मचरित्र ‘The Story of a Law Teacher-Turning Point’ म्हणून प्रसिध्द आहे.
क) त्यांना ‘पद्मश्री’ तसेच ‘पदाभुषण’ पुरस्काराने गौरवण्यात आलेले आहे.

अयोग्य जोडी ओळखा.

व्यक्ती/लेखक पुस्तक

1) अमिताव घोष – गन आयलंड
2) बिल गेट्स – द टेस्टामेंट्स
3) विश्वनाथ आनंद – माइंड मास्टर
4) ग्रेटा थनबर्ग – नो वन इज टु स्मॉल टु मेक अ डिफरन्स

योग्य विधान ओळखा.
अ) मसाला कर्जरोखे (Bonds) जारी करणारे महाराष्ट्र हे देशातील पहिले राज्य ठरले आहे.
ब) IFC ने नोव्हेंबर 2014 मध्ये भारतातील पायाभूत सुविधांच्या प्रकल्पांसाठी 1000 कोटी उभे करण्यासाठी
पहिले ‘मसाला बॉड’ जारी केले होते.
क) मसाला बॉण्डसमधुन 3000 कोटी रुपये उभारणारी HDFC ही पहिली भारतीय कंपनी बनली आहे.

शिक्षणाचा हक्क सुधारणा कायदा, 2019 बाबत योग्य नसलेले विधान ओळखा.

तेजस’ या पहिल्या खासगी रेल्वेबाबत अचूक नसलेले विधान ओळखा.

जंगली हत्तींना रेल्वे ट्रॅकपासून दुर ठेवण्याकरीता ईशान्य सीमा रेल्वे विभागाने कोणता उपक्रम सुरु केला
आहे?

विंडहॅम कॅम्पबेल पुरस्कार 2019′ ने खालीलपैकी कोणाला गौरवण्यात आले?

FATF” चे पुर्ण सदस्यत्व प्राप्त करणारा पहिला अरब देश कोणता?

रेल्वे स्थानक आणि गाड्यांमध्ये महिला सुरक्षा वाढवणे या उद्देशाने रेल्वे पोलीस दलाचे ‘ज्योती बहिणी’ हे
पथक खालीलपैकी कोणत्या रेल्वे विभागने सुरु केले आहे?

2019 च्या प्रयागराज कुंभमेळ्यात पुढीलपैकी कोणते गिनीज वर्ल्ड रेकॉर्ड झाले?
अ) सर्वात मोठी रहदारी आणि गर्दी व्यवस्थापन योजना.
ब) पेंट माय सिटी’ योजनेअंतर्गत सार्वजनिक स्थळांवर सर्वात मोठी चित्रकला.
क) सर्वात मोठी स्वच्छता आणि कचरा विल्हेवाट यंत्रणा.

जपानमध्ये 1 मे 2019 पासून खालीलपैकी कोणत्या शाही युगाची सुरुवात झाली आहे?

11 व्या जागतिक शरीरशौष्ठव व फिजीक स्पोर्ट्स चॅम्पियनशीप मध्ये 90 किलो गटातील श्री/मिस्टर युनिव्हर्स (प्रो) 2019 जिंकणारा पहिला भारतीय खेळाडू कोण?

शालेय आणि उच्च शिक्षणासाठी विविध ऑनलाईन अभ्यासक्रम उपलब्ध करुन देण्याच्या उद्देशाने NCERT ने कोणते अॅप सुरु केले आहे?

डोबेरायनरने…… या मुलद्रव्याचा उत्प्रेरक (Catalyst) म्हणून सर्व प्रथम वापर केला.

अयोग्य विधान ओळखा.

अयोग्य विधान ओळखा.

अ) एरोसोल (Aerosol) हा कलिलाचा प्रकार (Types of Colloid) आहे.
ब) पदार्थाची द्रव अवस्था (Liquid) ही यात परीक्षिप्त माध्यम (Dispersion Medium) असते.

मेसॉन्स हे (Mesons are) ………..

थर्मोडायनॅमिक्सच्या पहिल्या नियमासंदर्भात खालील विधानांचा विचार करा.

अ) ज्या द्रवांचा उत्कलन बिंदु (Boiling Point) जास्त असतो त्याद्रवाचे प्रसरण (Expansion) कमी होते.
ब) ज्या द्रवांचा उत्कलन बिंदु कमी असतो. त्या द्रवाचे प्रसरण जास्त होते.

सुर्याची घनता (Density of Sun) …….. आहे.

ऊसामध्ये खालीलपैकी कोणत्या प्रकारची साखर असते?

हायड्रोफोनचा (Hydrophone) वापर……. करतात .

उभयचर’ वर्गाबद्दल (Class-Amphibian) खालील विधानांचा विचार करा.
अ) यांच्यातील बाह्यफलन फक्त पाण्यातच घडुन येते. (External Fertilisation)
ब) नेक्टरस (Necturus) प्राणी उभयचर वर्गात मोडतो.

वटाण्यावरील मार्श रोग (Marsh Disease of Pea) हा….. मुलद्रव्याच्या अभावामुळे होतो.

अ) मगरीचे हृदय चार कप्प्याचे (4 Chambers) असते.
ब) झुरळाचे हृदय (Heart of Cockroach) 13 कण्यांचे (13 Chambers) असते.

अ) रॉबर्ट हुक या शास्त्रनाने सर्वप्रथम पेशी तयार केली.
ब) रॉबर्ट हुक या शास्त्रज्ञाने ‘मायक्रो ग्राफिया (Micrographia) या पुस्तकात पेशींबद्दलची माहिती दिली आहे.

अ) दुधाचे दह्यात रुपांतरा होणे हा रासायनिक बदल आहे.
ब) लॅक्टोबॅसीलस जीवाणु केसिन (Caesin) प्रथिनांच्या साहाय्याने दुधाचे दह्यात रुपांतर करतो.

‘मार्मिक’ या टोपननावाने ब्राम्हणेत्तर चळवळीमधुन ‘दिनमित्र’ आणि ‘जागरुक’ वृत्तपत्रामधुन लेख लिहणारी
व्यक्ती कोणती?

खालीलपैकी ‘ब्रिटिशकालीन महसूल व्यवस्थेमध्ये’ कोणत्या पध्दतीत शेतकऱ्यांच्या ताब्यात असणाऱ्या परंतु
पिकाऊ नसलेल्या जमिनीवर कर नव्हता?

खालीलपैकी कोणत्या बंगालच्या गव्हर्नरने ‘चार स्तरीय’ न्यायव्यवस्था बंगालच्या प्रांतात चालु केली?

टिळकांना दुसऱ्या राजद्रोहाच्या खटल्यावेळी अटक केली तेव्हा ‘अमुचा वसंत कोणी नेला तर ते सुटुन आल्यानंतर ‘जय जय टिळका अपर समर्था’ ही या कविता खालीलपैकी कोणती/कोणत्या व्यक्तींनी स्फुरल्या
होत्या?

प्राचीन काळातल्या अजिंठा-वेरुळच्या लेण्या कोणी खोदल्या आणि तसा त्यांचा जीवनपयोग काय? पण या आधुनिक लेण्यांनी माणसाला सुखसोई मात्र प्राप्त झाल्या असे रेल्वे बद्दलचे उद्गार खालीलपैकी कोणत्या व्यक्तीने काढले?

अवंतिकाबाई गोखले यांच्या विषयी अचुक नसलेली विधाने ओळखा.
अ) चंपारण्य सत्याग्रहामध्ये त्या व त्यांचे पती बबनराव दोघेही सहभागी होते. भागी होते.
ब) असहकार चळवळी दरम्यान टिळक फंडासाठी 3900 रुपयांची मदत त्यांनी ‘हिंद महिला समाजाच्या
माध्यमातुन दिली होती.
क) महात्मा गांधीच्या मराठीत आलेल्या चरित्राची प्रस्तावना त्यांनी लिहली होती.
ड) सविनय कायदेभंगात ‘कमलादेवी चटोपाध्याय’ यांच्या सोबत मुंबई मध्ये मिठाच्या सत्याग्रहात प्रमुख सहभागी
होत्या.

कुटुंब नियोजनासाठी लग्ने उशिरा व्हावीत’ असे मत खालीलपैकी कोणत्या व्यक्तीने मांडले?

सविनय कायदेभंगात ‘सोलापूरातील लष्करी कायद्यावेळी’ खालीलपैकी कोणकोणत्या व्यक्तींना फाशीची शिक्षा झाली?
अ) अब्दुल रसुल कुर्बान हुसेन ब) मलप्पा धनशेठजी
क) जगन्नाथ शिंदे ड) नारायण बेहरे
इ) श्रीकिशन सारडा

परकीयांच्या भारतातील सत्ताप्रवेशाविषयी अयोग्य विधाने ओळखा.

योग्य जोड्या लावा.
वर्ष (ठिकाण) अधिकारी
अ) 1818-बीड i) ले केर, ग्रॅन्ट जेकब
ब) 1819 नांदेड ii) मेजर पिटमन, कॅ. इव्हान्स
क) 1840-विजापूर iii) ए.बेटिग्टन
ड) 1857 कोल्हापूर iv) जॉन सौदरलंड

खालीलपैकी कोणत्या संस्थांची स्थापना ‘महादेव गोविंद रानडे यांनी केल्या?
अ) महाराष्ट्र ग्रंथोत्तेजक मंडळ ब) प्रार्थना समाज
क) डेक्कन रयत समाज ड) भारतीय सामाजिक परिषद इ) वेदशास्त्रोत्तेजक सभा

1945 ला झालेल्या ‘वारली’ शेतकरी आंदोलनाचे नेतृत्व कोणी केले?
अ) अवंतीकाबाई गोखले ब) सुचेता कृपलानी
क) अरुणा असफ अली ड) गोदावरीबाई परुळेकर

महात्मा गांधी यांच्या अगोदर काही वर्षांपूर्वी स्वदेशी चा पुरस्कार खालीलपैकी कोणत्या व्यक्तींनी केला
अ) गणेश वासुदेव जोशी ब) महादेव गोविंद रानडे
क) वासुदेव बळवंत फडकेए ड) लोकमान्य टिळक

1904 साली आलेल्या विद्यापीठ आयोगा अंतर्गत’ कलकत्ता विद्यापीठाची स्वायत्तता कादुन घेण्यात आली
खालीलपैकी कोणत्या व्यक्तीने त्याला विरोध केला होता?

Bombay Assosiation’ चे सचिव म्हणून खालीलपैकी कोणी काम केले?
अ) बर्मनजी हर्मसजी ब) खरसेटजी जगसेठजी
क) विनायक शंकरसेठ ड) भाऊ दाजी लाड

i) बिंदु D हा बिंदु C च्या उत्तरेला 4 मीटर अंतरावर आहे.
ii) बिंदु D हा बिंदु E च्या पश्चिमेला 5 मीटर अंतरावर आहे.
iii) बिंदु E हा बिंदु F च्या उत्तरेला 10 मीटर अंतरावर आहे, जो बिंदु G च्या पश्चिमेला 15 मीटर अंतरावर आहे.
iv) बिंदु G हा बिंदु H च्या उत्तरेला 8 मीटर अंतरावर आहे.
जर एक व्यक्ती बिंदु D पासुन दक्षिणेला 10 मीटर चालत गेला व थांबला, तर तो व्यक्ती बिंदु H च्या संदर्भात
कोणत्या दिशेला आहे?

A# B म्हणजे A ही B ची मुलगी आहे.
A © B म्हणजे A हा B चा भाऊ आहे.
A = B म्हणजे A ही B ची बहीण आहे.
A

दिलेल्या विधानांना योग्य मानून कोणती निष्कर्षे बरोबर आहेत. ते ओळखा.
विधाने : सर्व घर कागद आहेत.
सर्व कागद रस्ते आहेत.
काही रस्ते बस आहेत.
निष्कर्ष : 1) काही घर बस नाहीत.
II) काही कागद रस्ते आहेत.

एका सांकेतिक भाषेत,
home means happy house चा कोड ne dl vl og
brave means so bold चा कोड rep og du be
bold words happy users चा कोड dl uj tr rep
more house so users चा कोड ki ne be uj आहे, तर
more home चा कोड कोणता असेल?

प्रश्नचिन्हांच्या जागी येणारी संख्या ओळखा.
16 24 36 54 81 ?

दिलेल्या संख्या समुहांचा अभ्यास करुन विचारलेल्या प्रश्नाचे उत्तर द्या.
648 483 295 333 261 312
जर प्रत्येक संख्येमध्ये पहिल्या व दुसऱ्या अंकांचे स्थान परस्पर बदलण्यात आले, तर सर्वात लहान संख्या कोणती असेल?

प्रश्न: P, Q, R, S व T पैकी कोण सर्वात उंच आहे?
वर दिलेल्या प्रश्नाचे उत्तर खालीलपैकी कोणत्या विधानांवरुन काढता येईल?
विधाने : I) S हा Q पेक्षा कमी उंच आहे. P हा फक्त T पेक्षा कमी उंच आहे.
II) Q हा फक्त S पेक्षा अधिक उंच आहे. T हा P व R पेक्षा उंच आहे.

मुलींच्या एका रांगेत, नयना व सुनयना अनुक्रमे उजवीकडुन नवव्या व डावीकडुन दहाव्या क्रमांकावर आहेत.
जर त्यांनी आपल्या जागा परस्पर बदलल्या, तर नयना व सुनयना अनुक्रमे उजवीकडून सतराव्या व डावीकडून अठराव्या स्थानावर येतात. त्या रांगेतील एकुण मुलींची संख्या काढा.

I) पाच व्यक्ती A, B, C, D आणि E हे पाच विविध देश अमेरिका, ऑस्ट्रेलिया, चीन कॅनडा व रशियामधुन पाच विविध वाहतुकीची साधने सायकल, रॉकेट, जहाज, बाईक व कार यांनी भारतात पोहोचले आहेत.
II) जो चीनवरुन आलेला आहे, तो बाईकने आलेला नाही.
III) C हा कॅनडावरुन कारने व B हा ऑस्ट्रेलियावरुन जहाजाने आलेला आहे.
IV) D हा वाईकने आणि E हा रॉकेटने आलेला आहे.
V) अमेरिका व चीनमधुन आलेला व्यक्ती सायकलने आलेला नाही.
चीनवरुन आलेला व्यक्ती कोण आहे?

आठ मित्र A, B, C, D, E., F , G आणि H एका वर्तुळाकार टेबलावर केंद्राकडे तोंड करुन बसले आहेत.
1) AC, DG, HE आणि FB एकमेकांच्या जवळ वसलेले आहेत. A हा H च्या सुध्दा जवळ बसलेला आहे.
I) B हा H च्या उजवीकडे दुसरा आहे.
III) E हा C च्या उजवीकडे तिसरा आहे.
IV) G हा E च्या विरुद्ध बसलेला आहे.
तर D च्या उजवीकडे दुसऱ्या क्रमांकावर कोण आहे?

x, x+5, x + 10, x + 15 आणि x + 20 या पाच संख्यांची सरासरी 72 आहे, तर पहिल्या तीन संख्यांची सरासरी काढा.

CAMERA या शब्दांच्या अक्षरांचा एकदाच वापर करुन किती शब्द तयार करता येतील?

1564 रुपयांना तीन भागात (1/2) : (2/3) : (3/4) या गुणोत्तरात वाटण्यात आले. पहिल्या भागात येणारी रक्कम किती असणार?

रु. 870/ किग्रॅं व रु. 1030/ किग्रॅ दराचे दोन प्रकारचे काजू मिश्रित करण्यात आले तर मिळणार्या मिश्रणाचा दर रु. 920/किग्रॅ होतो. दोन्ही प्रकारच्या काजुंना कोणत्या गुणोत्तरात मिळविण्यात आले?

7656 चा 54.54 % – 12000 चा 15% चा 12% = ?

खालीलपैकी अचूक विधान निवडा.

मुलभुत हक्कांबाबत खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे?
अ) भारतीय घटनेच्या भाग 3 मधील कलम 15 ते 35 दरम्यान मुलभुत हक्क नमुद आहेत.
ब) भारताने मुलभुत हक्क अमेरीकेच्या घटनेवरुन घेतले मात्र. अमेरीकेच्या घटनेत सुध्दा मुळतः मुलभुत हक्क
नव्हते.
क) भारताची घटना ही मुलभुत हक्क व मार्गदर्शक तत्वे यांमधील योग्य संतुलनावर आधारलेली आहे.

खालीलपैकी कोणत्या कलमांतर्गत मुख्यमंत्र्यांची कामे सांगितली आहेत?

घटनेच्या परिशिष्ट 3 मध्ये खालीलपैकी कोणाच्या शपथेचा नमुना नमुद केलेला नाही?
अ) राष्ट्रपती ब) उपराष्ट्रपति क) राज्यपाल
ड) लोकसभा सभापती इ) केंद्रीय मंत्री फ) कॅग

खालीलपैकी अचूक पर्याय निवडा.

जर एखादी व्यक्ती संसद व राज्यविधीमंडळ सदस्य म्हणून निवडून आल्यास त्या व्यक्तीने किती दिवसात
आपला राज्य विधीमंडळ सदस्यांचा राजीनामा द्यावा लागेल अथवा त्याची संसदेतील जागा रिक्त होईल?

खालीलपैकी कोणते विधान चूक नाही?

सरपंच निवडी संदर्भात निर्माण झालेल्या वादावर जिल्हाधिकारी किती दिवसाच्या आत अपील करता येते?

विभागीय परीषदाबाबत खालीलपैकी कोणते विधान चुकीचे आहे?

राज्य लोकसेवा आयोगाच्या अध्यक्षांची बडतर्फी कोण करु शकतो?

खालील नकाशात नमूद असलेला कोणता जिल्हा आहे? (Map)

सह्याद्री पर्वताबाबत खालीलपैकी कोणते विधान चुक आहे?

खालीलपैकी कोणते विधान चुकीचे आहे?

निलगिरी पासून कागदनिर्मितीचा कारखाना खालीलपैकी कोणत्या ठिकाणी आहे?

2011 च्या जनगणनेनुसार 2001 ते 2011 या दशकीय वाढीमध्ये महाराष्ट्रातील 3 जिल्ह्यांचा दर हा ऋणात्मक होता त्या जिल्ह्यात खालीलपैकी कोणाचा समावेश होत नाही?

लक्षद्वीप बेटसमुहाबाबत अयोग्य विधान निवडा.

तापी नदीला दक्षिणेकडून पूर्णा व गिरणा या उपनद्या येऊन मिळतात. यापैकी पूर्णा नदीचा उगम
डोंगरात होतो.

नर्मदा नदी संदर्भात खालीलपैकी अयोग्य विधान कोणते?

कोकण किनारपट्टीचे हवामान सम व दमट आहे कारण –

योग्य जोडी ओळखा. (वनप्रकार व वृक्ष)
वनप्रकार वृक्ष
अ) उष्ण कटिबंधीय काटेरी वने i) आंबा
ब) उष्ण कटिबंधीय आर्द्र पानझडी ii) हिवर
क) उपोष्ण कटिबंधीय सदाहरीत iii) जांभूळ
ड) उष्ण कटिबंधीय सदाहरीत iv) पिंपळ

महाराष्ट्र राज्यातील सर्वाधिक लांबीनुसार चढत्या क्रमाने तीन महामार्गाची योग्य (राज्यात सुरु होणारे
राज्यात संपणारे) पर्यायी निवडा.

पाझर तलावांचा मुख्य उद्देश –
अ) परिसरातील पिकांना सिंचनाकरीता पाणी उपलब्ध करुन देणे.
ब) परिसरातील भूजलसाठा वाढविणे,
क) पूर नियंत्रण करणे.
पर्यायी उत्तरे :

योग्य जोडी निवडा. (खनिज व अढळस्थान जिल्हा)
खनिज जिल्हा
अ) चुनखडी i) रत्नागिर
ब) सिलिका ii) पुणे व अहमदनगर
क) कायनाईट्स iii) यवतमाळ
ड) ॲसबेस्टॉस iv) सिंधुदुर्ग
इ) अभ्रक v) भंडारा

खाली दिलेल्या डोंगररांगा लक्षात घेऊन त्या अनुक्रमे कोणत्या जिल्ह्यात आहेत, तो योग्य गट पुढील
पर्यायांतुन निवडा.

रेगूर मृदा सुपीक असते. कारण-

चौदाव्या वित्त आयोग संदर्भात सत्य विधान /ने निवडा.
अ) या आयोगाने केंद्रीय कर विभाजनातुन 32 टक्के हिस्सा राज्याला देण्याचे सुचवले.
ब) या आयोगाने 2011 ची लोकसंख्या व वन आच्छादन हे नवीन निकष स्विकारले.
क) या आयोगाने तेराव्या वित्त आयोगाने वापरलेला राजकोषीय शिस्त हा निकष वापरला नाही.
पर्यायी उत्तरे ।

लोक अंदाज समितीबाबत अचूक नसलेले विधान निवडा.

वित्त बँका व देय बँकांना परवाना देण्याबाबत आर.बी.आय.ने मार्गदर्शक सुचना केल्या त्यासाठी कोणत्या
समितीच्या शिफारशी कारणीभूत ठरल्या?

योग्य विधान/ने निवडा.
अ) बाजार भावाला मोजलेल्या GDP ला वास्तविक GDP’ म्हणतात.
ब) स्थिर किंमतींना मोजलेल्या GDP ला मौद्रिक GDP म्हणतात.

जर कर दायित्वाचे उत्पन्नाशी असलेले प्रमाण कमी होत असेल तर त्या करास ………. असे म्हणतात.

नरसिंहन समिती – 1 च्या शिफारशी संदर्भात अचूक नसलेले विधान निवडा.

12 व्या पंचवार्षिक योजनेसंदर्भात योग्य विधान/ने निवडा.
अ) या योजनेच्या वाढीच्या दराचे लक्ष 8 टक्के असून कृषी क्षेत्रासाठी 4 टक्के आहे.
ब) या योजनेत दारिद्र्याचे प्रमाण 10 टक्यांनी कमी करण्याचे उद्दिष्ट ठेवले आहे.
क) अर्भक मृत्यु दर 25 पर्यंत तर मातामृत्यु दर 1 पर्यंत कमी करणे.
पर्यायी उत्तरे :

योग्य विधान/ने निवडा.
अ) जुलै 2010 पासून भारतीय बॅकावरती बेस रेट (B.R) चे बंधन टाकण्यात आलेले आहे.
ब) बेस रेट हा बॅकेचा किमान व्याजदर असतो त्यापेक्षा कमी दराने बँक कर्ज देऊ शकत नाही.
क) बेस रेट हा सर्व बँकांसाठी आरबीआयने ठरवून दिलेला असतो.

तुटीच्या अर्थ भरण्यास………यांनी ‘अग्नीप्रमाणे उत्तम नोकर मात्र दृष्ट मालक’ असे संबोधले आहे.

महाराष्ट्र राज्य बी-बियाणे महामंडळाचे मुख्यालय खालीलपैकी कोणत्या जिल्ह्यात स्थित आहे?

योग्य जोड्या लावा.
योजना प्रतिमान
अ) पाचवी i) प्रा. लकडवाला
ब) सरकती ii) ब्रम्हानंद व वकील
क) सातवी iii) डी.डी.धर
ड) आठवी iv) राव-मनोहर

असत्य विधान/ने निवडा.
अ) एडवर्ड लॉ समितीच्या शिफारशीने पहिला स्वतंत्र सहकारी पतपुरवठा संस्था कायदा संमत झाला.
ब) 1904 च्या पहिल्या सहकारी पतपुरवठा संस्था कायद्यात केवळ पतपुरवठा सहकारी संस्थांना स्थापनेची संमती
दिली.
क) 1912 च्या दुसर्या सहकारी कायद्याने बिगर पतपुरवठा संस्थांच्या स्थापनेसंबंधी संमती दिली. प्रदाधी

खालीलपैकी कोणती जमा ही केंद्र सरकारची भांडवली जमा नाही?

भौतिक जीवनमान निर्देशांक (Physical Quality Of Life Index) ची रचना खालीलपैकी कोणत्या
अर्थतज्ञानी केली?

योग्य जोड्या लावा.
बॅक मुख्यालय
अ) IFCI i) कोलकत्ता
ब) ICICI ii) बडोदा
क) IDBI iii) मुंबई
ड) IIBI iv) दिल्ली