चालू घडामोडी सराव पेपर -11 May 2021

जॉर्जिया देशाची सीमा कॅस्पियन समुद्राला लागलेली नाही आहे. कॅस्पियन समुद्र फक्त पाच देशनसोबत सीमा सामायिक करतो आणि ते अझरबैजान, इराण, कझाकस्तान, रशिया आणि तुर्कमेनिस्तान हे आहेत.

राष्ट्रीय आर्थिक अहवाल प्राधिकरण (NFRA) यांनी लेखा आणि लेखापरीक्षण मानदंडांचे पालन करण्यासंबंधी कंपन्या व लेखा परीक्षकांचा तात्पुरता माहितीसंग्रह तयार केला आहे.

ठाणे खाडी फ्लेमिंगो अभयारण्य हे एक सागरी अभयारण्य आहे, जे महाराष्ट्र राज्यात आहे. पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालयाने ठाणे खाडी फ्लेमिंगो अभयारण्याच्या सभोवतालचे 48.32 चौरस कि.मी. क्षेत्र इको सेन्सिटिव्ह झोन (ESZ) म्हणून घोषित केले

क्लायमेट अँड क्लीन एअर कोएलिशन (CCAC) या संस्थेने ग्लोबल मिथेन असेसमेंट या शीर्षकाचा एक अहवाल प्रसिद्ध केला. 2020-30 या कालावधीत मानवी कृतींमुळे निर्माण होणारे मिथेन 45 टक्क्यांनी कमी केले जाऊ शकते, असे या अहवालात अधोरेखित केले गेले आहे. त्यामुळे 2045 सालापर्यंत जागतिक तापमानवाढीमध्ये 0.3 अंश सेल्सिअसची वाढ होण्याचे टाळले जाऊ शकते.

दरवर्षी जागतिक स्थलांतरित पक्षी दिवस हा मे आणि ऑक्टोबर महिन्याचा दुसरा शनिवार असे दोन दिवस पाळला जातो. यावर्षी 8 मे 2021 रोजी हा दिवस सिंग, फ्लाय, सोअर लाइक ए बर्ड!” या संकल्पनेखाली पाळला गेला.

द्वितीय नियामक पुनरावलोकन प्राधिकरण (RRA 2.0) याला सहाय्य करण्यासाठी भारतीय रिझर्व्ह बँकेने एक सल्लागार गटाची स्थापना केली आहे. या सल्लागार गटाचे प्रमुख एस. जानकीरमन (SBI व्यवस्थापकीय संचालक) हे आहेत. नियमन सुलभ करण्यासाठी आणि नियमन संस्थांवरील पालन करण्याचे ओझे कमी करण्याच्या उद्देशाने हे मंडळ तयार केले आहे.
भारतीय रिझर्व्ह बँकेने एप्रिल 2021 मध्ये उपगव्हर्नर एम. राजेश्वर राव यांच्या अध्यक्षतेखाली नवीन नियमन पुनरावलोकन प्राधिकरण (RRA 2.0) याची स्थापना केली. सार्वजनिक बँका आणि वित्तीय संस्थांकडून मिळालेल्या अभिप्रायाच्या आधारे, नियम, परिपत्रके, अहवाल प्रेषण प्रणालींचा आढावा घेण्यासाठी 1999 या वर्षी भारतीय रिझर्व्ह बँकेने प्रथमच नियमन पुनरावलोकन प्राधिकरण (RRA) याची स्थापना केली होती.

म्यूकोरमायकोसिस हा एक प्रकारचा बुरशीजन्य संसर्ग आहे. हे ब्लॅक फंगस म्हणून देखील ओळखले जाते. त्याचा परिणाम नाक, डोळे, मेंदूत दिसून येतो. जेव्हा ब्लॅक फंगस येते तेव्हा लोक त्यांचे दृष्टी गमावतात. गंभीर संक्रमण झाल्यास यामुळे काही रूग्णाच्या जबडा आणि नाकाची हाड वितळते. जर रुग्ण वेळेवर ठीक बरा होत नसेल तर मृत्यू देखील होऊ शकतो.
हा रोग रोगप्रतिकारक शक्ती कमकुवत झाल्यामुळे होतो. कोविड-19 च्या रुग्णांमध्येही हा आजार दिसून येत आहे. तज्ज्ञांच्या मते बुरशीमुळे डोळ्यातील सूज येते, ज्यामुळे एक किंवा दोन दिवसात डोळ्यांचा प्रकाश कमी होतो. बहुतेक रूग्णांची दृष्टी कमी झाली आहे.

डॉ. रेड्डीज लॅबोरेटरीज, हैदराबाद, यांच्या सहकार्याने संरक्षण संशोधन व विकास संघटनेच्या इंस्टीट्यूट ऑफ न्यूक्लियर मेडिसिन अँड अलाइड सायन्सेस (INMAS) या प्रयोगशाळेने कोविड-19 प्रतिबंधक औषध विकसित केले आहे. त्याला “2-डीऑक्सी-डी-ग्लूकोज (2-DG)” असे नाव देण्यात आले.
2-DG औषध पावडर स्वरूपात येते, जे पाण्यात विरघळवून पिता येते. हे विषाणू, संक्रमित पेशींमध्ये जमा होऊन विषाणूजन्य संश्लेषण आणि ऊर्जा उत्पादन थांबवून विषाणू वाढीस प्रतिबंधित करते. विषाणूंनी संक्रमित पेशींमध्ये त्याचे निवडक संग्रह हे औषध उत्कृष्ट बनवते

आर्क्टिक क्षेत्रातील संशोधन आणि सहकार्याबद्दल चर्चा करण्यासाठी जागतिक व्यासपीठ असलेल्या आर्क्टिक परिषदेची तिसरी आर्क्टिक विज्ञान मंत्रीस्तरीय बैठक 8 मे आणि 9 मे 2021 रोजी पार पडली. या बैठकीय भारताच्यावतीने केंद्रीय विज्ञान व तंत्रज्ञान मंत्री डॉ. हर्ष वर्धन यांनी सहभाग घेतला होता.
तिसरी आर्क्टिक विज्ञान मंत्रीस्तरीय (ASM 3) ही आशिया खंडातील पहिली मंत्रीस्तरीय बैठक आहे. आइसलँड आणि जपान यांच्या संयुक्त विद्यमाने ही बैठक आयोजित केली होती. शाश्वत आर्क्टिकसाठी ज्ञान (Knowledge for a Sustainable Arctic) ही ASM 3 बैठकीची संकल्पना होती.
आर्क्टिक हा पृथ्वीच्या अगदी उत्तरेकडील, आर्क्टिक महासागराच्या किनाऱ्याकडील प्रदेश आहे. उत्तर ध्रुवाभोवतीच्या प्रदेशाला आर्क्टिक हे नाव पडले. प्रदेशाच्या आत ग्रीनलंड, स्पिट्स् बर्गेन व इतर ध्रुवीय बेटे, अलास्का, कॅनडा व सायबीरियाचा उत्तर भाग, लॅब्रॅडॉरचा किनारा आणि आईसलँड, नॉर्व, स्वीडन, फिनलंड व यूरोपीय रशिया यांचे उत्तर भाग हे प्रदेश येतात

ऑक्सिजनचे वाटप सुरळीत करण्यासाठी सर्वोच्च न्यायालयाने 12 जणांचे एक राष्ट्रीय कृती दल तयार केले. संपूर्ण देशामध्ये लिक्विफाइड मेडिकल ऑक्सिजनचे वितरण आणि उपलब्धतेचे न्याय्य, तर्कसंगत आणि वैज्ञानिक आधारावर मूल्यांकन हे दल करेल.या दलात केंद्रीय सरकारचे कॅबिनेट सचिव असतील.