राज्यशास्त्र सराव पेपर 72

भारताचा प्रथम नागरिक कोण असतो

भारतात राष्ट्रपतींच्या निवडणुकीत मतदार कोण असतात

कॅबिनेट ह्या संज्ञेचा राज्यघटनेच्या कोणत्या कलमामध्ये उल्लेख केलेला आढळतो

खालील विधाने विचारात घ्या
अ) ४२ व्या घटनादुरुस्तीनंतर मंत्रिमंडळाचा सल्ला राष्ट्रपतींवर बंधनकारक करण्यात आलेला आहे, परंतु अशी तरतूद राज्यपालाबाबत करण्यात आलेली नाही
ब) मंत्र्यांनी राज्यपालास काही सल्ला दिला होता असल्यास कोणता, या कोणत्याही न्यायालयात चौकशी करता येणार नाही

राष्ट्रपती आणि पंतप्रधान ह्यांच्यातील संबंध भारतीय संविधानातील खालीलपैकी कोणत्या कलमांनी विस्तृतपणे अधिराजीत होतात
अ)कलम ७३ ब) कलम ७४ क) कलम ७६ ड) कलम ७८

राष्ट्रपतींकडून पंत्रप्रधानाची निवड खालीलपैकी कोणत्या निकषांवर केली जाते
अ) ती व्यक्ती लोकसभेतील बहुमत्कारी पक्षाची नेता असावी
ब) ती व्यक्ती राष्ट्रपतींच्या मर्जीतील असावी
क) ती व्यक्ती लोकसभेतील बहुमताचा विश्वास प्राप्त करू शकणारी असावी
ड) संबंधित व्यक्तीच्या पक्षाला लोकसभा किंवा राज्यसभेत बहुमत असले पाहिजे

पंतप्रधान डॉ मनमोहन सिंग हा अन्य कोणत्याही मंत्र्याकडे देण्यात न आलेल्या अशा काही विभाग /खात्याचेही प्रमुख आहेत ते विभाग/ खाती म्हणजे
अ) कार्मिक , सार्वजनिक तक्रारी व पेन्शन ब) नियोजन मंत्रालय
क) अणुऊर्जा विभाग ड) अवकाश विज्ञान ]
कोणते बरोबर आहे

भारतात केंद्रीय कॅबिनेटच्या अध्यक्ष कोण असतो

पंतप्रधानांच्या निर्देशावरून जर एखादा केंद्रीयमंत्री राजीनामा देत नसेल तर

भारतीय संविधानाच्या कोणत्या अनुच्छेदानुसार मंत्री परिषद लोकसभेला उत्तरदायी असते

भारतीय आंतरराष्ट्रीय करार अंमलात आणण्यासाठी संपूर्ण भारतासंदर्भात किंवा भारतातील काही भागात कायदे तयार करू शकते

____या विधेयकास संसदेच्या प्रत्येक सभागृहाने विशेष बहुमताने संमत करणे बंधनकारक असते

खालील विधाने लक्षात घ्या
अ) राज्यसभेत मांडलेले परंतु लोकसभेत न मांडले गेलेले विधेयक , लोकसभा भंग झाल्यास निष्कासित होत नाही
ब) लोकसभेने पारित केलेले परंतु राज्यसभेत न मांडले गेलेले विधेयक लोकसभा भंग झाल्यास निष्कासित होते
क) मागील सरकाची बाकी राहिलेली सर्व विधेयक पारित करणे नवीन सरकारला अनिवार्य आहे
वरीलपैकी कोणते विधान सत्य आहे

खालील विधाने पहा :
अ) राष्ट्रपतींच्या पूर्वसंमतीशिवाय धन विधेयक संसदेत मांडले जात नाही
ब) केंद्र व राज्य सरकारांमधील करांचे वितरण करण्यासाठी पंतप्रधानांकडून वित्त आयोगाची नेमणूक केली जाते
वरीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे

राष्ट्रपती लोकसभेकरिता कोणत्या समाजाच्या दोन सदस्यांची नेमणूक करतात ?

जेव्हा _____अविश्वास ठराव संमत होतो तेव्हा मंत्रिपरिषद बरखास्त होते

भारताच्या राष्ट्रपतींकडून राज्यसभेवर किती सदस्यांची नियुक्ती केली जाऊ शकते

खालीलपैकी कोणत्या निवडणुकांचे संचालन भारताच्या निवडणूक आयोगाकडून केले जाते नाही

धनविषेयक ___-प्रस्तुत केले जाते

वित्त विधेयक लोकसभेत मांडण्यासाठी कोणाची शिफारस आवश्यक असते

राष्ट्रपतींकडून लोकसभेतमध्ये ____-अँग्लो इंडियन सदस्य नेमले जातात

देशातील कायद्यांची निर्मिती करणारी सर्वोच्च संस्था म्हणजे ___होय

महाराष्ट्रातून लोकसभा व राज्यसभेवर निर्वाचित होंणाऱ्या सदस्यांची एकूण सदस्य संख्या ____आहे

जास्तीत जास्त किती दिवस अर्थविषयक विधेयक राज्यसभा स्वतःकडे ठेवू शकते

खालील विधाने विचारात घ्या
अ) राज्यपाल हा राज्य विधिमंडळाचा एकात्मिक भाग नाही
ब) राज्यपालास कार्यकाळाची सुरक्षितता नसते
क) राज्यपालास केव्हाही राष्ट्रपती पदावरून हटवू शकतो
ड) राज्यपालास राष्ट्रपती कोणत्या कारणास्तव पदावरून हटवू शकतो याबाबतीत राज्यघटनेत कोणताही उल्लेख नाही

खालीलपैकी कोणती विधाने योग्य आहेत ?
अ) विधान परिषद निर्माण करण्यासाठी संबंधित राज्याच्या विधान सभेने हजर राहून मतदान करणाऱ्या सदस्यांच्या २/३ बहुमताने पास करणे आवश्यक आहे
ब) विधान परिषद निर्माण करण्यासाठी संसदेत २/३ सदस्यांच्या बहुमताने ठराव पारित करणे गरजेचे आहे

भारतीय संविधानात नमूद केल्याप्रमाणे पुढीलपैकी कोणत्या अनुच्छेदानुसार राज्यपालांना विशिष्ट गोष्टींबाबत विवेकाधिकार प्राप्त होतात

महाराष्ट्र विधिमंडळाबाबत खालीलपैकी कोणते विधान चुकीचे आहे

भरतीय राज्यघटनेने निश्चित केलेली राज्य विधानसभेची जास्तीत जास्त सभासद संख्या किती आहे ?

संसद राज्यातील विधान परिषद _____च्या शिफारशीवरून रद्द करू शकते

भारतातील पहिली महिला मुख्यमंत्री कोणत्या राज्याची होती

महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४ बाबत खालीलपैकी कोणते विधान सत्य आहे

खालील विधानापैकी कोणते बरोबर नाही ?

लोकसभा सभापतींची निवड………………….

भारतीय राज्यघटनेच्या निर्मिती दरम्यान संविधान सल्लागार म्हणून कोणाची नियुक्ती केली गेली ?

बाखालील विधाने विचारात घ्या .
अ) १९४६ च्या कॅबिनेट मिशन योजनेनुसार भारताची संविधान सभा गठीत करण्यात आली.
ब) भारतीय संविधान सभेची पहिली बैठक ९ डिसेंबर,१९४६ रोजी संपन्न झाली
क) भारतीय संविधान सभेचे अकरावे सत्र १४ नोव्हेंबर ते २६ नोव्हेंबर,१९४९ या काळात पार पाडले .
वरीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे

_____हे कॅबिनेट मिशनचे सदस्य नव्हते

खालील विधाने विचारात घ्या :
अ) भारतीय संविधान सभेची पहिली बैठक ९ डिसेंबर १९४६ रोजी पार पाडली
ब) डॉ. सचित्तानंद सिन्हा हे भारतीय संविधान सभेचे अध्यक्ष होते.
क) भारतीय संविधान सभेचे २६ नोव्हेंबर १९४९ रोजी संविधान स्वीकारले
वरीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे

संविधान सभेतील मूलभूत हक्क आणि अल्पसंख्यांक समितीचे अध्यक्ष कोण होते ?

१९४७ च्या भारतीय स्वातंत्र्य कायद्याने संविधान सभेच्या स्थानामध्ये बदल झाल या कायद्याच्या संदर्भात कोते विधान बरोबर नाही ?

‘भारत हे संघराज्य आहे’ यास खालीलपैकी कोणते तत्त्व आधार देत नाही ?

कोणत्या समित्यांमध्ये डॉ.बी.आर.आंबेडकर यांनी सदस्य म्हणून कार्य केले ?
अ) मूलभूत अधिकार समिती ब) अल्पसंख्यांक उपसमिती क) सल्लागार समिती ड) राज्ये समिती

संविधान सभे बाबत खलीलपैकी कोणती विधाने सत्य आहेत ?
अ) ती प्रौढ मताधिकारवर आधारित नव्हती ब) ती प्रत्यक्ष निवडलेली संस्था होती
क) ब्रिटिश भारतास २९२ जागा देण्यात आल्या होत्या ड) ती विविध समित्यांद्वारे कार्य करीत असावं

खालील विधानांचा विचार करा
अ) डॉ. बी. आर आंबेडकर हे मसुदा समितीची अध्यक्ष होते
ब) श्री. एच. जे. खांडेकर हे या समितीचे सदस्य होते

खालील पैकी १९३५ च्या भारत सरकारच्या कायद्यासाठी वैशिष्टये कोणती
अ) प्रांतीय स्वायतत्ता
ब) संघराज्याचे न्यायालय
क) केंद्रात द्विद्दल राज्यपद्धती
ड) दोन सभागृह असलेले संघीय कायदे मंडळ

राजकुमारी अमृत कौर ह्या कोणत्या मतदार संघातून संविधान सभेवर निवडून आल्या होत्या

९ डिसेंबर १९४६ रोजी दिल्ली येथे घटना समितीची पहिली बैठक घेण्यात आली. या समितीचे तात्पुरते अध्यक्ष पुढीलपैकी कोणत्या व्यक्तीने कामकाज पहिले ?

कोणत्या राजकीय पक्षाचे संविधान सभेत केवळ एक उमेदवार निवडून आले होते ?
अ) कृषक प्रजा पक्ष ब) शेड्युल्ड कास्ट्स फेडरेशन क) कम्युनिस्ट पक्ष ड) अपक्ष

योग्य कथन ओळखा
अ) पृथकरणीयतेचा सिद्धांत निर्धारित करतो कि, एखादा संपूर्ण कायदा अथवा त्याचा काही भाग संविधानाच्या विरुद्ध
ब) विकसनशील निवर्चनाचा सिद्धांत हा संविधानाचे निर्वचन करतांना सतत परिवर्तनशील सामाजिक – विधिविषयक धनानात ठेवतो

खालील पैकी कोणती भाषा भारताची अधिकृत भाषा नाही