राज्यशास्त्र सराव पेपर 79

संसद असा कायदा पारित करू शकते की विशिष्ट नोकर्‍यांची भरती त्या भौगोलिक क्षेत्रात निवासस्थानी राहणार्‍या अर्जदारांकडून होऊ शकते कारण त्या नोकर्‍या करताना त्या भौगोलिक परिसराचे ज्ञान आणि क्षेत्राची भाषा आवश्यक असु शकते. ह्याला …….. हा एक अपवाद आहे.

जर संविधांकर्त्यांनी संविधानाचा कोणताही ठराविक वा विशिष्ट भाग लिहिताना त्यांच्या विचारांना समजून घेण्यासाठी स्पष्टीकरण आवश्यक असल्यास …….. ह्या बाबीचा संदर्भ दिला जाऊ शकतो.

खालीलपैकी कोणत्या बाबीचा समवर्ती सूचीत समावेश आहे.

भारताचे संविधानाच्या …….. अनुसूचीमध्ये नमूद केल्याप्रमाणे राज्य आणि केंद्रशासित प्रदेशांची यादी संविधानात समाविष्ट केली आहे.

भारताच्या मूळ संविधानामध्ये …….. ह्यांचा सहभाग आहे.

भारताच्या सविधांनावर सर्वप्रथम स्वाक्षरी करणारी व्यक्ती कोण आहे ?

2014 नुसार, 122 संविधान बिलाचे लोकप्रिय नाव काय आहे ?

भारताच्या घटनेतील कोणत्या अनुच्छेदात (article) भाषणाच्या स्वातंत्र्याचा अधिकार आहे ?

अनुच्छेद 21 ए अनुसार ……. वर्षाच्या वयोगटातील सर्व मुलांना यथायोग्य शिक्षण मिळेल व असे शिक्षण राज्य सरकारे कायद्यानुसार निर्धारीत करतील.

अ)अँग्लो इंडियनम्हणजे ज्या व्यक्तीचे वडील किंवा वडिलांच्या पूर्वजापैकी पुरुष यूरोपियन वंशचा आहे किंवा होता.
ब)भारतीय संसदेत १२५ वी घटना दूरस्ती विधेयक मांडून अँग्लो इंडियन समाजाचे लोकसभा व विधानसभा राखीव जागा संपुष्टात आणल्या आहेत.
क)राष्ट्रपती लोकसभेत २ तर राज्याच्या कनिष्ठ सभागृहात १ अँग्लो इंडियन चे नामर्देशित करत असतात. वरीलपैकी अयोग्य विधान कोणते ते ओळखा.

केंद्रीय सूचीमध्ये खालीलपैकी कोणाचा समावेश नाही ?

………. हाऊसचे अधिकार व विशेषाधिकारांचे त्यांच्या समित्या आणि सदस्य ह्यांचे संरक्षक आहेत.

राज्यपालाची नेमणूक कोण करतात.

भारतीय राज्यघटनेचा कोणता अनुच्छेद ‘नवीन राज्यांची निर्मिती’ या विषयाशी निगडीत आहे.

अनुसूचित जातींसाठी किती जागा लोकसभेत आरक्षित ठेवल्या जातात?

भारतातील पहिल्या महिला मुख्यमंत्री ……. होत्या.

खालीलपैकी कोणते अधिकार भारतीय राज्यघटनेच्या अनुच्छेदांशी जुळत नाहीत ?

खालीलपैकी कोणते तत्व राज्यधोरणाच्या निर्देशक तत्त्वांमध्ये दिले गेलेले नाही ? अ) काम करण्याचा हक्क ब) काम आणि प्रसुतीपश्च्यात रजा यासाठी न्याय आणि अनुकूल परिस्थितीची / वातावरणाची तरतूद करणे.

खालीलपैकी कोणची नियुक्ती राष्ट्रपती करत नाहीत?

लोकसभेच्या निवडणुकीची ताकद 525 वरुन 545 पर्यंत कधी बदलली?

लोकप्रतिनिधी कायदा 1951 च्या 34 (1) (बी) अनुसार, विधानसभा निवडणुकीसाठी निवडणूक लढविणार्‍या सर्वसाधारण उमेदवाराला …….. एवढी अनामत रक्कम भरावी लागते.

दमन आणि दीव चे उच्च न्यायालय ……… येथे आहे.

देशात संसदीय मतदारसंघ किती आहेत आणि लोकसभेत किती जागा असतात?

राज्यधोरण निर्देशक तत्वांमधील कोणत्या कलमामध्ये कामगारांचा व्यवस्थापनातील सहभाग निश्चित करण्याची तरतूद केली आहे ?

संविधानाच्या कोणत्या अनुसूचित राष्ट्रपती, राज्यपाल, मुख्य न्यायाधीश, उच्च न्यायालयाचे आणि सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश, नियंत्रक आणि महालेखापरीक्षक यांच्या वेतनाचा समावेश आहे ?

राज्यातील लोकांचे रहाणीमान उंचावणे, सार्वजनिक आरोग्य सुधारणे, आरोग्यास घातक असलेले अमली पदार्थ आणि मादक पेयांचे सेवन थांबवणे यासाठी निर्देशक तत्वामधील कोणता अनुच्छेद राज्यांना बंधनकारक आणि जबाबदार ठरवतो ?

भारताचे नागरिकत्व कोणत्या परिस्थितीत रद्द होते?
अ] जेव्हा व्यक्ती स्वतःहून नागरिकत्वाचा त्याग करते.
ब] जेव्हा व्यक्ती दुस-या देशाचे नागरिकत्व स्वीकारते.
क] जेव्हा वाजवी कारणास्तव केंद्रशासन नागरिकत्व रद्द करते.

आंतरराष्ट्रीय शांतता व सुरक्षितता याविषयीचे मार्गदर्शक तत्व कोणते?

खालीलपैकी कशाचा समावेश मार्गदर्शक तत्वात होतो?
अ] वेठबिगार व मानव तस्कर बंदी ब] अमली पदार्थाच्या सेवनावर बंदी

1990 मध्ये सरकारी आयोगाच्या शिफासशीनुसार धोरणे, समान व्याज, विषयांचे विषय आणि चर्चा याबाबत चर्चा करण्यात आली.

मूलत: मूलभूत अधिकारांची संविधानाने प्रदान केलेली संख्या ……… आहे.

खालीलपैकी कोणती गोष्टी संघ (केंद्र) सूचीचा भाग आहेत ?

पुढीलपैकी भारताचे पंतप्रधान म्हणून सेवा कोणी केली नाही ?

भुतान देशाची सीमा किती भारतीय राज्यांची आहे ?

कोणत्याही व्यक्ती किंवा गट कोणत्याही विशिष्ट विशेषाधिकारांची मागणी करू शकत नाहीत. हे मूलभूत अधिकारा अंतर्गत …….. म्हणून घटनेत नमूद आहे.

संविधानाने लोकसभेच्या जागेवर …….. सदस्य संख्येची मर्यादा ठेवली आहे, ह्या व्यतिरिक्त दोन सदस्य जे राष्ट्रपतींकडून नामनिर्देशित होऊ शकतात.

संविधानाने कोणती दुरूस्ती घटनांच्या इतिहासातील सर्वात व्यापक बदल घडवून आणली आहे. त्यात मूलभूत कर्तव्ये सुरू करणे समाविष्ट आहे असे म्हटले जाते ?

भारतातील संविधानाच्या कलम 1 मध्ये ………. ची तपशील माहिती आहे.

भारतातील उच्च शैक्षणिक संस्थाकरिता प्रवेश परीक्षांचे आयोजन करण्याच्या हेतूने सरकारची ……. स्थापना करण्यात आली आहे.

स्वरणसिंग कमिटीच्या शिफारशीनुसार, 1976 मध्ये 42व्या दुरुस्तीद्वारे ……. ह्या बाबीला घटनेत समाविष्ट केले गेले.

सशस्त्र सेना, निमसैनिक बले, पोलिस दल, गुप्तचर संस्था इ. च्या सदस्यांच्या मूलभूत हक्कांवर प्रतिबंध किंवा रद्द करण्यास ……… द्वारे संसदेला संमती देतो.

भारताच्या घटनेतील कोणत्या अनुच्छेदात प्रत्येक पंचायत निवडणुकांसाठी कमीत कमी एक तृतीयांश जागा स्त्रियांसाठी आरक्षित ठेवण्याची तरतूद आहे ?

राष्ट्रपती कोणत्याही वेळी …….ला राजीनामा देतो

खालीलपैकी ………ही एक कायदेशीर घटनात्मक संस्था आहे.

कोणत्या उच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांची संख्या सर्वाधिक आहे.

खालीलपैकी कोणती व्यक्ती भारतीय घटना समितीची सभासद नव्हती ?

पुढीलपैकी कोणत्या राज्यातील कायदेमंडळ एकगृही स्वरुपात आहे ?

राज्यपाल म्हणून नियुक्त करण्यात आलेले सर्वोच्च न्यायालयाचे सरन्यायाधीश खालीलपैकी कोण ते ओळखा.
अ)न्या. हरीलल कलिया ब)न्या. बी. के. मुखर्जी क)न्या. फातीमा बिबी ड)न्या. पी. सदाशीव

भारताचे नियंत्रक आणि महालेखापरीक्षक हे एक …….. आहे.

महिला आरक्षण विद्येयकानुसार असा प्रस्ताव मांडला होता ……. टक्के जागा भारतीय संसद व राज्य विधान सभेमध्ये महिलांसाठी राखीव असाव्यात.