राज्यशास्त्र सराव पेपर 185

भारतीय संविधानाच्या उद्देशपत्रिकेबाबत खालील विधाने विचारात घ्या
अ) उद्देशपत्रिका हा भारतीय राज्यघटनेचा भाग आहे, परंतु न्यायालयामार्फत त्यातील तरतुदी अंमलात आणण्याच्या आग्रह धरता येत नाही
ब) उद्देशपत्रिका राज्यघटनेच्या इतर तरतुदींप्रमाणे दुरुस्ती करता येत नाही
वरीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे

भारतीय राज्यघटनेच्या सरनाम्यामध्ये खालीलपैकी कशाचा प्रथम उल्लेख करण्यात आला आहे

भारताच्या राज्यघटनेच्या सरनाम्यामध्ये कालांतराने काय सामिलीत झाले
अ) राष्ट्राची एकता
ब) राष्ट्राची अखंडता

खालीलपैकी कोणते विधान सत्य आहे ?

खालील विधाने लक्षात घ्या
अ) भारतीय संविधानाची उद्देशपत्रिका हि संविधानाचा भाग असून त्यामध्ये ३६८ व्या कलमानुसार दुरुस्ती करता येते
ब) भारतीय संविधानाची उद्देशपत्रिका संविधानाचा भाग नाही आणि त्यांमध्ये दुरुस्ती करता येत नाही
क) उद्देशपत्रिका हि संविधानाची भाग आहे आणि त्यामध्ये संविधानाचा ‘मौलिक संरचनेला” धक्का न लावता दुरुस्ती करता येते

२०१६ साली ओडिसाची स्थापना होऊन _____वर्षे पूर्ण झाली

भारताच्या संघराज्यात्मक पद्धती बाबत खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर नाही

आंध्रप्रदेश पुनर्रचना विधेयबाबत खालीलपैकी कोणते विधान चुकीचे आहे

१७ जून १९४८ ला घोषित करण्यात आलेल्या ‘भाषावार प्रांतरचना आयोगाचे’ अध्यक्ष कोण होते

सध्या भारतीय संघराज्यात किती घटकराज्ये व केंद्रशासित प्रदेश आहेत

भारतातील कोणत्या घटकराज्याचे क्षेत्र सर्वात लहान आहे

____हे भारताचे २५ वे राज्य बनले

खालीलपैकी कोणती विधाने योग्य आहेत ?
अ) विधान परिषद निर्माण करण्यासाठी संबंधित राज्याच्या विधान सभेने हजर राहून मतदान करणाऱ्या सदस्यांच्या २/३ बहुमताने पास करणे आवश्यक आहे
ब) विधान परिषद निर्माण करण्यासाठी संसदेत २/३ सदस्यांच्या बहुमताने ठराव पारित करणे गरजेचे आहे

भारतीय संविधानात नमूद केल्याप्रमाणे पुढीलपैकी कोणत्या अनुच्छेदानुसार राज्यपालांना विशिष्ट गोष्टींबाबत विवेकाधिकार प्राप्त होतात

महाराष्ट्र विधिमंडळाबाबत खालीलपैकी कोणते विधान चुकीचे आहे

भरतीय राज्यघटनेने निश्चित केलेली राज्य विधानसभेची जास्तीत जास्त सभासद संख्या किती आहे ?

संसद राज्यातील विधान परिषद _____च्या शिफारशीवरून रद्द करू शकते

भारतातील पहिली महिला मुख्यमंत्री कोणत्या राज्याची होती

महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४ बाबत खालीलपैकी कोणते विधान सत्य आहे

खालील विधानापैकी कोणते बरोबर नाही ?

कोणत्या घटना दुरुस्तीनुसार मूलभूत कर्तव्यांचा समावेश भारतीय राज्यघटनेत करण्यात आला ?

खालीलपैकी कोणते उद्दिष्ठे राज्यांच्या मार्गदर्शक तत्वांमध्ये समाविष्ट नाही

संसदेने पक्षांतरबंदी कायदा कोणत्या घटनादुरुस्ती काद्यानुसार संमत केला आहे ?

राष्ट्रीय न्यायिक नियुक्ती आयोग सर्वोच्च न्यायालयाने अवैध ठरवल्यामुळे कोणती घटनादुरुस्ती घटनाबाह्य झाली आहे ?

खालीलपैकी कोणत्या बाबींमध्ये राज्यघटनेत दुरुस्ती करणे किमान निम्यांपेक्षा कमी नसलेल्या विधानसभेच्या मान्यतेने शक्य होते
अ) राष्ट्रपतींची निवडणूक
ब) घटक राज्याचे संसदेतील प्रतिनिधित्व
क) संविधानाच्या ७ व्या परिशिष्टातील सूची
ड) राज्याची विधान परिषद रद्द करणे

भारतीय घटनेतील १२० वि दुरुस्ती विधेयक कोणत्या क्षेत्राची संबंधित आहे ?

खालील विधाने लक्षात घ्या :
अ) केंद्रीय कार्यकारीची सर्व सत्ता भारताच्या राष्ट्रपतींच्या ठिकाणी विहित आहे
ब) भारताच्या राष्ट्रपतीला पंतप्रधान व मंत्रिमंडळाच्या सल्ल्याची गरज नाही
क) भारताच्या राष्ट्रपतीला लोकसभागृहाचे विसर्जन करण्याचा अधिकार आहे
भारताच्या राष्ट्रपतींच्या संदर्भात वरीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत

खालीलपैकी कोणते विधान चुकीचे आहे
अ) एखाद्या व्यक्तीचा जन्म भारतात २६ जानेवारी १९५० रोजी किंवा त्यानंतर परंतु १ जुलै १९८७ पूर्वी झालेला असेल तर व्यक्ती भारतीय नागरिक असते
ब) एखाद्या व्यक्तीचा जन्म भारतात १ जुलै १९८७ रोजी किंवा त्यानंतर झाला असेल आणि जर तिच्या जन्माच्या वेळी तिच्या आईवडिलांपैकी कोणीही एक भारताचे एक नागरिक असतील तर ती व्यक्ती भारतीय नागरिक असेल
क) जेव्हा एखादी व्यक्ती तिच्या भारतीय नागरिकत्वाचा त्याग करते तेव्हा त्या व्यक्तीच्या प्रत्येक अज्ञान मुलाचे नागरिकत्व देखील संपुष्टात येते.

भारतीय नागरिकत्व हिरावून घेतल्याने नष्ट होते याबाबत खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर नाही

भारतीय नागरिकत्व रद्द कारण्यासंबंधातील खालीलपैकी कोणते विधान सत्य नाही

‘क्ष’ या ब्रिटिश महिलेस खालीलपैकी कोणत्या कारणाने भारतीय नागरिकत्व मिळेल

संसदेने नागरिकत्वाचा कायदा केव्हा संमत केला

भारतीय ‘नागरिकत्व कायदा’ केव्हा बनविण्यात आला

भारतीय राज्यघटनेच्या अनुच्छेद ३२ अन्वये खालीलपैकी कोणत्या प्रकारच्या आदेशाची तरतूद सुस्पष्टपणे केलेली नाही

डॉ.बी.आर. आंबेडकरांनी संविधानाच्या कोणत्या कालमास भारतीय संविधानाचा आत्मा मानले आहे

खालील विधाने लक्षात घ्या
अ) स्वर्ण सिंह समितीच्या शिफारशीनुसार मूलभूत कर्तव्यांचा समावेश संविधानात करण्यात आला
ब) मूलभूत कर्तव्ये फक्त भारतीय नागरिकांनाच लागू आहेत
क) केशवानंद भारती केस मूलभूत कर्तव्यांशी संबंधित आहे
वरीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे

योग्य कथन ओळखा
अ) डॉ.आंबेडकर यांनी संविधानाच्या भाग ३ चा उल्लेख ‘सर्वात टीकात्मक भाग’ असा केला आहे
ब) तामिळनाडू मध्ये एकूण आरक्षण कोटा ६९% आहे

राज्यनितीच्या मार्गदर्शक तत्वांच्या संदर्भात कोणते गुणवैशिष्टये गैरलागू ठरते

भारतीय संविधानात १० मूलभूत कर्तव्यांचा समावेश केव्हा करण्यात आला

भारतीय राज्यघटनेच्या कोणत्या भागात मार्गदर्शक तत्वांचा समावेश करण्यात आला आहे

भारतीय राज्यघटनेचे कलम ५१ अ कशा संबंधी आहे

भारताचा प्रथम नागरिक कोण असतो

भारतात राष्ट्रपतींच्या निवडणुकीत मतदार कोण असतात

कॅबिनेट ह्या संज्ञेचा राज्यघटनेच्या कोणत्या कलमामध्ये उल्लेख केलेला आढळतो

खालील विधाने विचारात घ्या
अ) ४२ व्या घटनादुरुस्तीनंतर मंत्रिमंडळाचा सल्ला राष्ट्रपतींवर बंधनकारक करण्यात आलेला आहे, परंतु अशी तरतूद राज्यपालाबाबत करण्यात आलेली नाही
ब) मंत्र्यांनी राज्यपालास काही सल्ला दिला होता असल्यास कोणता, या कोणत्याही न्यायालयात चौकशी करता येणार नाही

राष्ट्रपती आणि पंतप्रधान ह्यांच्यातील संबंध भारतीय संविधानातील खालीलपैकी कोणत्या कलमांनी विस्तृतपणे अधिराजीत होतात
अ)कलम ७३ ब) कलम ७४ क) कलम ७६ ड) कलम ७८

राष्ट्रपतींकडून पंत्रप्रधानाची निवड खालीलपैकी कोणत्या निकषांवर केली जाते
अ) ती व्यक्ती लोकसभेतील बहुमत्कारी पक्षाची नेता असावी
ब) ती व्यक्ती राष्ट्रपतींच्या मर्जीतील असावी
क) ती व्यक्ती लोकसभेतील बहुमताचा विश्वास प्राप्त करू शकणारी असावी
ड) संबंधित व्यक्तीच्या पक्षाला लोकसभा किंवा राज्यसभेत बहुमत असले पाहिजे

पंतप्रधान डॉ मनमोहन सिंग हा अन्य कोणत्याही मंत्र्याकडे देण्यात न आलेल्या अशा काही विभाग /खात्याचेही प्रमुख आहेत ते विभाग/ खाती म्हणजे
अ) कार्मिक , सार्वजनिक तक्रारी व पेन्शन ब) नियोजन मंत्रालय
क) अणुऊर्जा विभाग ड) अवकाश विज्ञान ]
कोणते बरोबर आहे

जास्तीत जास्त किती दिवस अर्थविषयक विधेयक राज्यसभा स्वतःकडे ठेवू शकते

खालील विधाने विचारात घ्या
अ) राज्यपाल हा राज्य विधिमंडळाचा एकात्मिक भाग नाही
ब) राज्यपालास कार्यकाळाची सुरक्षितता नसते
क) राज्यपालास केव्हाही राष्ट्रपती पदावरून हटवू शकतो
ड) राज्यपालास राष्ट्रपती कोणत्या कारणास्तव पदावरून हटवू शकतो याबाबतीत राज्यघटनेत कोणताही उल्लेख नाही