चालू घडामोडी सराव पेपर -26 मे 2020

वर्ष 2020 हे संयुक्त राष्ट्रसंघाकडून निसर्ग आणि जैवविविधतेचे सुपर वर्ष म्हणून घोषित करण्यात आले आहे. या वर्षात निसर्गाच्या नाशापासून परत फिरण्याच्या प्रयत्नांवर आणि संधींवर लक्ष केंद्रित केले जाणार आहे.

आभास झा या भारतीय अर्थशास्त्रज्ञाची दक्षिण आशियासाठी हवामान बदल आणि आपत्ती जोखीम व्यवस्थापनासाठी जागतिक बँकेचे नवीन सराव व्यवस्थापक (Practice Manager) म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे.

मध्यप्रदेश राज्यातल्या आदिवासीबहुल झाबुआ जिल्ह्यात ग्रामीण उपजीविका अभियानाच्या महिलांनी सुरक्षित प्रसूतीसाठी ग्रामीण महिलांसाठी दीदी वाहन सेवा सुरू केली आहे. ही सेवा संपूर्णपणे विनामूल्य आहे. 10 ग्रामपंचायतींच्या 29 गावांसाठी ही सेवा सुरू करण्यात आली आहे.

दरवर्षी 21 मे या दिवशी संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या नेतृत्वात संवाद आणि विकासासाठी सांस्कृतिक विविधता विषयक जागतिक दिन पाळला जातो. जगभरात आढळणाऱ्या सांस्कृतिक विविधतेविषयी मुद्द्यांबाबत जनजागृती करण्यासाठी या दिवशी प्रोत्साहन दिले जाते.

जागतिक बँक समूहाचे अध्यक्ष डेव्हिड मालपास यांनी कारमेन रेनहार्ट यांची जागतिक बँकेचे उपाध्यक्ष आणि मुख्य अर्थशास्त्री या पदावर नेमणूक केली आहे. रेनहार्ट 16 जून 2020 पासून पदाचा कार्यभार सांभाळणार.

कासव आणि कासवांविषयी जनजागृती करण्यासाठी दरवर्षी 23 मे या दिवशी जागतिक कासव दिन पाळतात. या दिनाची स्थापना अमेरिकन टॉरटॉइज रेसक्यू या संस्थेनी 1990 साली केली होती.

22 मे 2020 रोजी वित्त मंत्रालयाच्या वतीने गव्हर्नमेंट स्टेटस पेपर ऑन डेब्ट या शीर्षकाचे दस्तऐवज प्रकाशित करण्यात आले. ही या अहवालाची नववी आवृत्ती आहे. अहवालात 2010-2011 या आर्थिक वर्षापासून भारत सरकारवरील कर्जाची स्थिती स्पष्ट करण्यात आली आहे.अहवालानुसार, केंद्र सरकार आणि राज्य सरकारे यांच्यावरील एकूण कर्ज मार्च 2018 मधील एकूण राष्ट्रीय उत्पन्नाच्या (GDP) 68.7 टक्क्यांवरुन कमी होत ते 2019 साली 68.6 टक्के झाले. भारतावरील सध्याचे कर्ज 1.3 कोटी कोटी रुपये एवढे आहे. केंद्र सरकारवरील कर्ज 2017-18 या आर्थिक वर्षामधील 45.8 टक्क्यांवरून 2019 साली 45.7 टक्क्यावर खाली आले आहे. बाह्य कर्ज GDPच्या 2.7 टक्के होते.

कोविड-19 महामारीच्या काळात पीडित, समलिंगी, स्त्रिया, लहान मुले तसेच HIV ग्रस्त लोकांकरिता अन्न व आरोग्य सेवा पुरविण्यासाठी मणीपूरच्या खुडोल (लोकांकडून निधी गोळा करण्याचा उपक्रम) या नावाने चालविलेल्या उपक्रमाचा संयुक्त राष्ट्रसंघाने (UN) त्यांच्या शीर्ष 10 जागतिक पुढाकारांच्या यादीत समावेश केला आहे. हा पुढाकार मणीपूरची या_ऑल नावाच्या अशासकीय संस्थेचा उपक्रम आहे

मद्रास (किंवा चेन्नई) येथील भारतीय तंत्रज्ञान संस्थेच्या संशोधकांनी अधिक कार्यक्षमतेनी कार्य करणारे कमी किंमतीचे सोलर पॅराबोलिक ट्रॉफ कलेक्टर (PTC) प्रणाली विकसित केली आहे. यांत्रिकी अभियांत्रिकी विभागाचे प्रा. के. श्रीनिवास रेड्डी यांच्या नेतृत्वात हे संशोधन केले गेले. ही प्रणाली डिसॅलिनेशन, स्पेस हिटिंग आणि स्पेस कूलिंग यासारख्या क्षेत्रात औद्योगिक वापरासाठी वापरली जाते. हे उपकरण वजनानी हलके आणि भारतीय हवामानाच्या परिस्थितीत उच्च ऊर्जा कार्यक्षमता असलेले आहे. उष्णता अनुप्रयोगांचा समावेश असलेल्या विविध प्रणालीमध्ये या उपकरणाचा उपयोग केला जाऊ शकतो.

जागतिक पोलाद संघ (WSA) या संस्थेनीवर्ल्ड स्टील रिपोर्ट 2020 या शीर्षकाचा एक अहवाल प्रकाशित केला. या अहवालात पोलाद निर्मिती क्षेत्रात जगात चाललेल्या क्रियाकलापांविषयीची स्थिती नमूद आहे. अहवालानुसार, भारतात कोविड-19 महामारीमुळे लागू असलेल्या देशव्यापी टाळेबंदीमुळे कच्चे पोलाद निर्मितीत 65 टक्क्यांनी घट होऊन ते 3.13 दशलक्ष टन आहे, जेव्हा की वर्ष 2019 मध्ये याच कालावधीत हे 9.02 दशलक्ष टन एवढे होते.