अर्थशास्त्र सराव पेपर 02

अर्थशास्त्र म्हणजे राष्ट्राचा संपत्तीच्या स्वभाववैशिट्ट्यांची आणि कारणांनी चिकित्सा होय ‘ हि अर्थशास्त्राशी व्याख्या खालीलपैकी कोणी केली ?

खालीलपैकी कोणत्या व्यवहारात समावेश होत नाही ?
अ) उपभोग
ब) उत्पादन
क) विनिमय
ड) विभाजन

खालीलपैकी कोणत्या घटकांना उत्पादनाची साधने
असे म्हटले जाते?

भांडवलशाही अर्थव्यवस्थेसंदर्भात खालील विधानांचा विचार करा .
अ)उत्पादनाची साधने खाजगी व सरकारी मालकीची असतात .
ब) वस्तू व सेवांचे उत्पादन खाजगी भांड्वलदारांमार्फत होते .
क) वस्तू व सेवा यांच्या किमती बाजारयंत्रणेकडून ठरतात

समाजवादी अर्थव्यवस्थेत –
अ)उत्पादनाची साधने सरकारी मालकीची असतात
ब)वस्तू व सेवांचे उत्पादन व विभाजन सरकारमार्फत चालते.
वरीलपैकी काय खरे नाही?

भांडवलशाही अर्थव्यवस्थेमध्ये,
अ) ग्राहक हे सार्वभौम नसतात.
ब) वस्तू व सेवांचे उत्पादन वैयक्तिक नफ्यासाठी होत नाही.
क) बाजारपेठेत स्पर्धेचे प्राबल्य नसते.
वरीलपैकी अचून विधान कोणते?

खालील विधाने पहा.
अ) ‘सामाजिक न्याय’ प्रस्थापित करणे, हे समाजवादी
अर्थव्यवस्थेचे प्रमुख उद्दिष्ट असते. । .,.,
ब) समाजबादी अर्थव्यवस्थेत ग्राहक सार्वभौम नसतो.
क) वस्तू व सेवांचे उत्पादन वैयक्तिक नफ्यासाठी ‘होत
नाही.
पर्यायी उत्तरे :

x

भारतीय अर्थव्यवस्थेचा प्रवास कसा चालू आहे?

विकसित अर्थव्यवस्थांमध्ये खालील लक्षणे आढळून येतात .
अ) दरडोई राष्ट्रीय उत्पन्न अधिक
ब) मोठ्या प्रमाणात औद्योगिकीकरण व शहरीकरण
क) लोकसंख्या वाढीचा उच्च दर
ड) घटता जन्मदर व वाढता मृत्युदर
पर्यायी उत्तरे :

भारतीय अर्थव्यवस्थेचा विचार केला असता, उत्पन्नाच्या व दरडोई उत्पन्नाच्या वाढीचा दर
पर्यायी उत्तरे :

विकसनशील अर्थव्यवस्थेचे महत्त्वाचे लक्षण खालीलपैकी कोणते आहे?
अ) लोकसंख्येचा मोठा गट कृषि व संलग्न कार्यामध्ये
गुंतलेला असणे.
ब) कृषि क्षेत्राचे जी.डी.पी. मधील योगदान कमी असणे.
पर्यायी उत्तरे :

२०१४ – १५ मध्ये कृषी , उद्योग व सेवा क्षेत्राचा जी.डी.पी. मधील हिस्सा खालीलप्रमाणे आहे?

श्रम ब्युरोच्या पाचव्या रोजगार-बेरोजगार्‌ सर्वेक्षणानुसार २०१५-१६ कामगार लोकसंख्येपैकी मध्ये कृषि, उद्योग व सेवा क्षेत्राचा हिस्सा अनुक्रमे खालीलप्रमाणे होता.
अ)कृषि ४६.१%
ब) उद्योग २५.३%
क) सेवा ५२ %
पर्यायी उत्तरे

खालीलपैकी काय खरे आहे?
अ) उत्पन्नाच्या विषमतेचे प्रमाण मोजण्यासाठी लॉरेझ
वक्र व त्यावरून काढलेला गिनी गुणांक यांचा वापर
केला जातो.
ब) मानव विकास अहवाल, २०१५ नुसार, भारताचा
गिनी गुणांक २०१४ साली ३३.६ इतका होता.
क) गिनी गुणांक जेबढा कमी तेवढी विषमता अधिक असते,
पर्यायी उत्तरे :

खालील विधाने पाहा .
अ) १९०१ साली भारताची लोकसंख्या २३.८४ कोटी होती .
ब) २०११ मध्ये वाढून १२१ कोटी झाली .
क) स्वातंत्र्यानंतर १९८० पर्यत लोकसंख्या वाढीचा दर कमी होता .
ड) ड) १९८१ पासून लोकसंख्या बाढीचा दर वाढत आहे.
वरीलपैकी काय खरे नाही?
पर्यायी उत्तरे :

खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर नाही ?
अ) १९९१ ते २००१ या दशकात भारताची लोकसंख्या
१७.६४ टक्‍क्‍यांनी वाढली.
ब) २००१-२०११ या दशकात भारताची लोकसंख्या
२१.५४ टक्क्यांनी वाढली.
पर्यायी उत्तरे :

खालीलपैकी काय खरे नाही ?
अ) २००१-२०११ या दशकात लोकसंख्या १७.६४
टक्‍क्‍यांनी वाढली.
ब). महिलांपेक्षा पुरुषांच्या टक्केवारीत अधिक वाढ झाली.
पर्यायी उत्तरे :

२००१ – २०११ मध्ये NSSO च्या ६८व्या फेरीच्या
आकड्यांवरून नियोजन मंडळाने मोजल्यानुसार
दारिद्रय रेषेखालील लोकसंख्येचे प्रमाण संपूर्ण भारतात ___ % होते .

खालील विधाने अभ्यासा .
अ)भारतात आर्थिक वृद्धी दर कमी आहे.
ब)भारतात अत्याधुनिक अशा औद्योगिकरणाचा अभाव आहे .
पर्यायी उत्तरे :

भारतीय अर्थव्यवस्थेची पुढीलप्रमाणे कोणती ठळक वैशिष्ट्ये नाहीत?
अ) कामगार लोकसंख्येपैकी सर्वाधिक हिस्सा कृषीआधारित क्षेत्रावर अवलंबून आहे.
ब) दरडोई उत्पन्नाचे लोकसंख्येतील वितरण समान आहे.
क) १९९१च्या आर्थिक सुधारणांचा जी.डी.पी परिणाम काहीही परिणाम झाला नाही.
पर्यायी उत्तरे :

१२) भारतीय भांडवल लाजरे आहे कारण…
अ) गुंतवलेले भांडवल पुन्हा परत प्राप्त करणे अवघड
आहे.
ब) भांडवलाची गुंतवणूक उत्पादक गोष्टींमध्ये | –
करण्याऐवजी अनुत्पादक बाबींमध्ये अडकून/पडून | .
राहते.
क) भारतीय भांडबल गुंतवणुकीतील धोका अथवा नफा |
क्षमता कमी असतो म्हणून.
पर्यायी उत्तरे :

भारतीय अर्थव्यवस्थेची वैशिष्ट्ये खाली दिली आहेत. योग्य पर्याय निवडा.
अ) दरडोई उत्पन्नाचा कमी स्तर
ब) उत्पन्नाच्या व दरडोई उत्पन्नाच्या वाढीचा दर कमी
‘क) कृषिक्षेत्राचा जी.डी.पी. मध्ये सर्वाधिक हिस्सा
ड) भांडवल निर्मितीचा दर अधिक.
वरीलपैकी सत्य विधान कोणते?

खालीलपैकी उत्पन्नाचे घटक कोणते ?
अ)भूमी
ब) श्रम
क) भांडवल
ड)उद्योजकता
पर्यायी उत्तरे :

हस्तांतरित उत्पन्न म्हणजे काय ?
अ) गैर – घटक उत्पन्न
ब) घटक उत्पन्न