राज्यशास्त्र सराव पेपर 44

खालीलपैकी कोणती तरतूद भारतीय राज्यघटनेने आयरीश राज्यघटनेकडून घेतलेली नाही?

राज्यपालांच्या वटहुकुम काढण्याच्या अधिकाराबाबत खालीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत? अ)राज्यपालांचा तो स्वेच्छाधीन अधिकार आहे. ब)ते केवळ मंत्रिमंडळाच्या सल्ल्यानुसारच वटहुकुम काढू शकतात क) ते वटहुकुम कोणत्याही वेळी मागे घेवू शकतात. ड) कांही बाबतीत ते राष्ट्रपतींच्या सुचनांशिवाय वटहुकुम काढू शकत नाहीत.

भारतीय राज्यघटनेत नागरिकांची खालीलपैकी कोणती मूलभूत कर्तव्ये नेमून दिली आहेत? अ)सामाजिक अन्यायापासून दुर्बल घटकांचे संरक्षण करणे. ब)व्यक्तिगत आणि सामुहिक अशा प्रत्येक क्षेत्रात उच्चतम पातळी गाठणे. क)सार्वजनिक निवडणूकांमध्ये मतदान करणे.ड)शास्त्रीय वृत्ती विकसित करणे.

भारताचे स्वातंत्र्य आणि अखंडता टिकवून ठेवण्यासाठी घटनाकारांनी भारतीय संघराज्यात : अ)केंद्राला अधिक अधिकार दिले आहेत. ब)घटकराज्यांनी अधिक अधिकार दिले आहेत. क)राष्ट्रपतींना अधिक अधिकार दिले आहेत. ड)मुख्यमंत्र्यांना अधिक अधिकार दिले आहेत. वरीलपैकी कोणते विधान/विधाने बरोबर आहेत

खालील विधाने विचारात घ्या : अ)कायद्यापुढील समता’ ही संकल्पना मुळची अमेरिकन आहे तर कायद्याचे समान संरक्षण’ ही सकंल्पना ब्रिटीशांकडून घेतली आहे. ब)’कायद्याचे अधिराज्य’ ज्याचा अंतर्गत अनुच्छेद 14 मध्ये आहे ते राज्यघटनेचे ‘पायाभूत वैशिष्ट्य’ असून ते घटनादुरुस्तीद्वारे देखील नष्ट करता येणार नाही. क)राजदूत, याच्यासह परदेशस्थ यांना फौजदारी व दिवाणी कारवाईपासून संरक्षण दिलेले आहे. वरीलपैकी कोणते विधान/ने बरोबर आहे/त?

खालील विधाने विचारात घ्या : अ)केन्द्र आणि राज्ये यामधील कायदेविषयक संबंध राज्यघटनेच्या अकराव्या भागातील अनुच्छेद-245 ते 255 मध्ये सांगितलेले आहेत. ब) केन्द्र आणि राज्ये यामधील आर्थिक संबंध राज्यघटनेच्या अकराव्या भागातील अनुच्छेद-256 ते 263 मध्ये सांगितलेले आहेत.क) केन्द्र आणि राज्ये यामधील प्रशासकीय संबंध राज्यघटनेच्या बाराव्या भागातील अनुच्छेद-268 ते 293 मध्ये सांगितलेले आहेत.

भारत हे ‘गणराज्य’ आहे. याचा अर्थ :अ) येथे लोकशाही आहे. ब) राष्ट्रप्रमुख (राष्ट्रपती) लोकांनी अप्रत्यक्षरित्या निवडून दिलेला असतो. क) येथे संसदीय पद्धती आहे. ड) पंतप्रधान व त्यांचे मंत्रिमंडळ लोकांनी निवडून दिलेले असते.   वरीलपैकी कोणते विधान/विधाने बरोबर आहेत?

सर्वोच्च न्यायालयाचे स्वातंत्र्य खालील मुद्यांद्वारे अधोरेखित होते : अ)अवमान झाल्यास दंड देण्याचा अधिकार ब) न्यायालयाच्या कर्मचारी, वर्गीची भरती व नियुक्ती क) कार्यकालाची सुरक्षितता ड) न्यायधिशांची नियुक्ती व पदच्युती संबंधी संविधानिक तरतुदी

राज्याच्या मंत्र्यांची समिती सामुदायिकरीत्या कोणाला जबाबदार असते ?

लोकसभेचे पहिले उपसभापती कोण होते.

महाराष्ट्रात 1974 मध्ये …….. यांनी सुरू केलेल्या आंदोलनाचे नाव ‘पानी पंचायत’ हे होते.

स्वतंत्र भारताचे पहिले कायदे मंत्री कोण होते ?

महाराष्ट्रामधील राज्यसभेच्या पदांची संख्या काय आहे?

भारतीय राज्यघटना कधी स्वीकारली गेली?

भारताच्या पहिल्या लोकसभेचा कालावधी काय होता ?

बिनविरोध निवड झालेल्या भारतीय राष्ट्रपतीचे नाव काय ?

भारताचे दुसरे राष्ट्रपती कोण होते?

प्रशासकीय न्यायाधिकरणांच्या स्थापनेची तरतूद कोणत्या दुरूस्ती कायद्यानुसार घटनेत समाविष्ट केली गेली ?

प्रशासकीय न्यायाधिकरणांच्या स्थापनेची तरतूद कोणत्या दुरूस्ती कायद्यानुसार घटनेत समाविष्ट केली गेली ?

भारताने न्यायिक आढाव्याची संकल्पना यांच्याकडून अवलंबली आहे.

भारतीय संविधानाच्या कलम 75 मध्ये उपवाक्य (1ए) कोणत्या दुरुस्तीनुसार जोडले आहे, ज्यात अशी विशिष्ट तरतूद आहे की पंतप्रधानांच्या समवेशासह मंत्र्यांची एकुण संख्या लोकसभा सदस्यांच्या एकुण संखेच्या 15% पेक्षा अधिक असू शकत नाही ?

घटनेमध्ये मूलभूत कर्तव्ये यावर्षी समाविष्ट केली गेली.

खालीलपैकी कशाची रचना राज्यघटनेने केलेली नाही ?

91 वी घटना दुरूस्ती – 2003 संदर्भात खालीलपैकी कोणते विधान चुकीचे आहेत ते ओळखा. अ) केंद्रीय मंत्रीमंडळाची सदस्य संख्या पंतप्रधानासहलोकसभेच्या एकुन सदस्य संख्येपेक्षा 15% जास्त असणार नाही ब) राज्य विधी मंडळातील कोणत्याही गृहातील कोणत्याही राजकीय पक्षाचा सदस्य पक्षांतर केल्यामुळे अपात्र ठरला तर तो मंत्री पदासाठी अपात्र ठरेल. क) मुख्यमंत्री सह मंत्रीमंडळाची सदस्य संख्या 11 पेक्षा कमी नसणार नाही

भारतीय संविधानाचे कोणते कलम मूलभूत कर्तव्यांबद्दल सांगते ?

राष्ट्रीय नागरिक रजिस्टर (NRS) सर्वात प्रथम केव्हा तयार केले गेले ?

ग्रामपंचायातीच्या सदस्यांना ……… वर्षाचा कालावधी असतो.

विधानसभेचे कामकाज कोणत्या भाषेतून चालते ?

राज्यपाल व मंत्रिमंडळ हे _____ ह्या दुव्यामुळे साधले जातात.

खालीलपैकी कोणत्या घटनादुरुस्तीनुसार पंचयात राज व्यवस्था बळकट करण्यात आली आहे?

खालीलपैकी कोणती महिला भारतातील प्रथम मुख्यमंत्री म्हणून निवडून आली?

राष्ट्रीय आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरणाचे पदसिद्ध अध्यक्ष कोण असतात?

पोलीस आणि कायदा व सुव्यवस्था हे विषय घटनेच्या ____ मध्ये नमूद केलेले आहेत.

मूलभूत हक्कांशी संबंधीत राज्यघटनेचे कलम कोणते?

पंचायत राजला घटनात्मक दर्जा देणारी घटनादुरुस्ती कोणती आहे?

विधान परिषद निवडणूक लढविण्यासाठी उमेदवारचे वय किमान ____ वर्षे असावे लागते.

महाराष्ट्राचे हिवाळी अधिवेशन कोठे भरते?

भारतीय राज्यघटनेच्या _____ या अनुच्छेदांनमध्ये धर्मस्वातंत्र्याचा अधिकार स्पष्ट करण्यात आला आहे?

राज्यघटनेच्या खालीलपैकी ______ कलमान्वये घटना दुरुस्तीच्या पद्धतीची तरतूद आहे.

अधिकृत शासकीय भाषा विभाग कोणत्या मंत्रालयांतर्गत येतो?

खालीलपैकी राज्यघटनेत समाविष्ट असलेले मुलभूत कर्तव्य ओळखा.

शपथ घेतेवेळी एखादा मंत्री संसदेचा सदस्य नसेल तर त्याला किती दिवसाच्या आत सदस्यत्व प्राप्त करावे लागते?

अभिव्यक्ती स्वातंत्र्यावर वाजवी नियंत्रण कोणत्या मुद्यांच्या आधारे घालता येते? अ] भारताचे सार्वभौमत्व आणि एकात्मता ब] अल्पसंख्यांकांचे संरंक्षण क] परकीय राष्ट्रांशी मित्रत्वाचे संबंध

जेव्हा संसदेच्या दोन्ही सभागृहात मतभेद होतात तेव्हा ते कसे सोडविले जातात?

खालील विधाने वाचा आणि योग्य विधाने ओळखा. अ] मुलभुत कर्तव्यांची सक्ती करता येऊ शकते. ब] मुलभूत कर्तव्यांचा समावेश राज्यघटनेत आहे. क] मुलभूत कर्तव्य फक्त भारतीयांनाच लागू आहेत.

खालीलपैकी कोणती भाषा राज्यघटनेच्या आठव्या परिशिष्टात समाविष्ट नाही.

खालीलपैकी कोणत्या संस्थेला घटनात्मक दर्जा नाही?

घटनेचा मसुदा तयार करणार्‍या संविधान सभेच्या …….. समित्या होत्या .

भारतीय संविधानाने मान्यता दिलेल्या मूलभूत अधिकारांमध्ये कोणत्याही व्यवसायाचे किंवा व्यवसायाचे व्यवहार करण्याचा आधिकार ……….

अनुसूचित जातींसाठी किती जागा लोकसभेत आरक्षित ठेवल्या जातात?