MPSC Combined Paper 07 (100 Marks)

कॅबिनेट मिशन प्लॅन (त्रिमंत्री योजना ) मधील तरतुदीनुसार भारतीय संविधान सभेची स्थापना करण्यात आली. संविधान निर्मितीसाठी संविधान सभेने विविध समित्या, उपसमित्या तसेच क्षेत्रिय समित्याच्या माध्यमातून कार्य केले. पुढे काही क्षेत्रिय समित्या व त्याचे अध्यक्ष दिले आहेत. समिती व तिचे असलेले अध्यक्ष यांच्या योग्य जोड्या जुळवा.
‘अ’ गट (समिती) ‘ब’ गट (अध्यक्ष)
अ) चीफ कमिशनरांच्या प्रांताबाबत समिती i) वल्लभभाई पटेल
ब) संविधानातील वित्तिय विषयाबाबत समिती ii) एस. वरदचारियर
क) नागरिकत्वावरील तदर्थ समिती iii) एन. आर. सरकार
ड) प. बंगाल व पूर्व पंजाब अल्पसंख्यांक iv) एन. जी. अय्यंगार
सुरक्षा उप-समिती

भारतीय राज्यघटनेतील काही अनुच्छेद व त्यातील तरतुदी पुढे दिलेल्या आहेत. त्यातील कोणती तरतुद ही अनुच्छेदाशी जुळत नाही.

भारतीय राज्यघटनेत भाग चार मध्ये ‘राज्य धोरणांच्या मार्गदर्शक तत्वां’चा समावेश आहे. 38 ते 51 कलमामध्ये असलेल्या मार्गदर्शक तत्वांचे वर्गीकरण विविध गटामध्ये केले जाते. उदा. समाजवादी, गांधीवादी उदारमतवादी इ. पुढीलपैकी कोणत्या अनुच्छेदांतर्गत असलेली मार्गदर्शक तत्वे आपणाला उदारमतवादी-बौद्धीक आहेत असे सांगता येईल?
अ) अनुच्छेद 39 (d)
ब) अनुच्छेद 48 (A)
क) अनुच्छेद 50
ड) अनुच्छेद 45

भारतीय राज्यघटनेत विविध देशांकडून विविध तरतुदी स्वीकारण्यात आलेल्या आहेत. पुढीलपकी कोणती तरतुद ही ब्रिटनकडून घेण्यात आलेली नाही?

सार्वजनिक हितार्थ खाण नियमन व खनिज विकास Regulation of Mines and Mineral Development in Public Interest) हा विषय भारतीय राज्यघटनेच्या पुढीलपैकी कोणत्या सुचीमध्ये समाविष्ट आहे.

पुढे एक विधान दिले आहे विधात वाचून योग्य पर्याय निवडा.
सर्व धन विधेयक हे वित्तिय विधेयके असतात, परंतु सर्व वित्तिय विधेयके ही धनविधेयके असतीलच असे नाही.”

भारतीय राज्यघटनेच्या कलम 14 ला पुढीलपैकी कोणत्या अनुच्छेदांतर्गत अपवाद सांगितलेले आहे.

भारतीय राज्यघटनेच्या चौथ्या अनुसूची मध्ये घटकराज्ये व केंद्रशासित प्रदेशांतील राज्यसभेच्या जागांची विभागणी देण्यात आली आहे. त्यातील काही घटकराज्ये पुढे दिलेली आहेत. पैकी कोणत्या राज्यामध्ये राज्यसभेचा जागा समान आहेत असे दर्शविणारा योग्य पर्याय निवडा.
अ) कर्नाटक ब) गुजरात क) ओडिशा
ड) राजस्थान इ) आंध्र प्रदेश ई) मध्य प्रदेश

पुढील विधाने अभ्यासा व योग्य पर्याय निवडा.(पंचायतराज समित्या व शिफारशी)
अ) ‘Nyaya Panchayat’ ची स्थापना ग्राम पातळीवर करावी.
ब) Judicial Tribunals’ ची स्थापना प्रत्येक राज्यात करावी.
क) पंचायतच्या निवडणुका घेण्यासाठी ‘राज्य निवडणुक आयोगा’ची स्थापना रोवी ली
ड) ‘लोकशाही विकासासाठी व पंचायत राज्य संस्थाच्या मजबुतीकरणासाठी
इ) ‘धोरणे व कार्यक्रमासंदर्भात समिती’ (The Committee on Policy and Programme)

पुढीलपैकी कोणते वैशिष्ट्ये हे भारतीय राज्यघटनेचे संघराज्यीय वैशिष्ट्ये नाही.

खालील बाबींचा याच्या नवीन ते जुना प्रदेश निर्मिती नुसार योग्य क्रम लावा.

जोडया जुळवा.
‘अ’ गट ‘ब’ गट
अ) भंडारदरा i) इंदिरा सागर जलाशय
ब) कोयना ii) तानाजी सागर जलाशय
क) भाटघर iii) येसाजीकंक जलाशय
ड) पानशेत iv) शिवाजीसागर /शिवसागर
इ) गोसीखुर्द v) आर्थर सरोवर

जोडया जुळवा.
‘अ’ गट ‘ब’ गट
अ) तांदूळ i) अरगट
ब) बाजरी ii)खोडकिडा
क) गहू iii)करपा
ड) ज्वारी iv)तांबेस
इ) कापूस v)बोंडअळी

अयोग्य विधान ओळखा.
अ) प्रावरण हे लोह-मॅग्नेशिअमच्या संयुगाने तयार झालेले आहे. गातच भूपृष्ठावर येणाऱ्या लाव्हारसाची निर्मिती होते.
ब) ‘सियाल’ यास खंड निर्माणकारी तर ‘सायमा’ यास समुद्रतळातील पदार्थ म्हणतात.
क) बाह्य गाभा हा द्रवरूप असतो तर अंर्तप्रावरण हे द्रायू रूपात असते.
ड) पृष्ठभागापासून गाभ्याकडे जाताना तापमानात वाढ होत जाते व ही वाढ साधारणपणे दर 32 मीटरला 1⁰ C एवढी असते.

खालीलपैकी कोणत्या प्रकारच्या खडकामध्ये जिवाश्म आढळत नाहीत?

पुढील राज्यांचा त्यांना लाभलेल्या समुद्रकिनाऱ्या नुसार कमी ते जास्त असा क्रम लावा.
अ) गुजरात ब) आंध्र प्रदेश क) तामिळनाडू ड) केरळ इ) महाराष्ट्र

अयोग्य जोडी निवडा.
अ) माहिम खाड़ी-मिठी नदी ब)भाट्ये खाडी काजळी नदी क) मनोरी खाड़ी-दहिसर नदी
ड)जैतापूर खाडी-शुक नदी इ) विजयदुर्ग खाडी-काजवी नदी फ)बाणकोट खाडी-सावित्री नदी

योग्य विधान निवडा.
अ) पावसाच्या सरासरी प्रमाणात होणार बदल म्हणजे पर्जन्य परिवर्तनशीलता होय.
ब) एखाद्या प्रदेशात एखाद्या वर्षात 75% पेक्षा कमी पाऊस पडणे म्हणजे दुष्काळ होय.
क) एखाद्या प्रदेशात एका वर्षात सरासरी पावसापेक्षा झालेल्या पावसाचे प्रमाण 125% पेक्षा जास्त असल्यास त्यास पर्जन्याधिनता म्हणतात

योग्य विधाने निवडा.
अ) राज्यातील उन्हाळयातील व पावसाळयातील सर्वात जास्त दैनिक तापमानकक्षा पुणे जिल्ह्याची आढळते.
ब) राज्यात सर्वात जास्त पाऊस सिंधुदुर्ग या जिल्ह्यात व अंबोली या ठिकाणी पडतो.
क) राज्यातील सर्वात जास्त पाऊसाचे दिवस कोल्हापूर जिल्ह्यातील गगनबावडा या ठिकाणी असतात.

अयोग्य विधान ओळखा.
अ) हाजीरा-कोलकाता (NH6/NH53) हा राज्यातील सर्वात लांबीचा राष्ट्रीय महामार्ग असून तो राज्यातील 10 जिल्ह्यामधून जातो.
ब) वाराणसी-कन्याकुमारी (NH7/NH48) हा राज्यातील 3 जिल्ह्यांमधून जातो.
क) (NH6/NH53) व (NH7/NH48) हे दोन्ही राष्ट्रीय महामार्ग नागपूर येथे एकत्र येतात.
ड) संपूर्ण कोकणातून जाणारा म्हणून NH17 ओळखला जातो.

योग्य विधाने ओळखा.
अ) उत्तर प्रदेश या राज्यातून महाराष्ट्रात सर्वात जास्त स्थलांतर होते.
ब) महाराष्ट्राचा आंतरराज्यीय विचार केल्यास घेणाऱ्या स्थलांतरामध्ये स्त्रियांची संख्या पुरूषांपेक्षा
शहरी भागातून होणारे स्थलांतराचे प्रमाण ग्रामीण भागापेक्षा जास्त आहे.
क) दुसऱ्या राज्यातून महाराष्ट्रात होणाऱ्या स्थलांतराचा विचा, पुरुषांची संख्या स्त्रियांपेक्षा जास्त आहे.

जोडया जुळवा.
‘अ’ गट ‘ब’ गट
अ) ठाणे, नाशिक i) वारली
ब) बुलढाणा,यत ii) आंध
क) चंद्रपु iii) कंठार
इ) वाइचिरोली, भंडारा, गोंदिया iv) गोंड, हलबा
पर्यायी उत्तरे:

पुढीलपैकी कोणत्या प्रदूषकांमुळे ओझोन वायूचे क्षरण होते ?
अ)हरितगृह वायू ब) कार्बनडाय ऑक्साईड
क) नायट्रिक ऑक्साईड ड) नायट्रोजन ऑक्साईड
पर्यावी उत्तरे ।

diagram खालील नकाशा पाहून अधोरेखित केलेला भाग ओळखा.

अरवली पर्वतातील पुष्कर खिंडीत उगम पावणारी लुनी नदी पुढीलपैकी कोणत्या प्रकारे तिच्या अंतिम टण्यात बघावयास मिळते?

मानवी हक्क संरक्षण कायदा 1993 मध्ये 2019 साली काही सुधारणा घडवण्यात आल्या. त्यानुसार राष्ट्रीय मानवी हक्क आयोगाचे अध्यक्ष खालीलपैकी कोण होक शकते ?
अ) सर्वोच्च न्यायालयाचे माजी सरन्यायाधीश
ब) सर्वोच्च न्यायालयाचे कार्यरत सरन्यायाधीश
क) सर्वोच्च न्यायालयाचे माजी न्यायाधीश
ड) राष्ट्रपतींच्या नजरेत असणारे निष्णात कायदेपंडीत
पर्यायी उत्तरे

केंद्रीय अल्पसंख्यांक व्यवहार मंत्रालय यांनी आयोजित केलेला हुनर हाट कार्यक्रम ज्याचा उद्देश पारंपारिकआणि कारागीर यांना रोजगाराच्या संधी उपलब्ध करून देणे आहे त्या कार्यक्रमाची 2019 ची संकल्पना काय होती

जोड्या जुळवा.
निर्देशांक भारताचे स्थान
अ) लाचखोरी जोखीम निर्देशांक i) 68
ब) जागतिक स्पर्धात्मक निर्देशांक ii) 78
क) जागतिक नाविन्यता निर्देशांक iii) 52
ड) जागतिक आनंदी अहवाल iv) 140
पर्याची उत्तरे :

अयोग्य जोडी ओळखा.
अ) देशातील पहिले इल्युजन म्यूजियम – औरंगाबाद
ब) देशातले पहिले डायनासोर संग्रहालय – गुजरात
क) देशातले पहिले हत्ती पूर्णवसन केंद्र – केरळ
ड) देशातले पहिले गायासाठी अभयारण्य – उत्तर प्रदेश
पर्यायी उत्तरे

ग्रेटा थनेबर्ग या 16 वर्षीय हवामान कार्यकिर्तीला प्रतिष्ठित असा अंग्नेस्टी इंटसर्नेशनलचा ‘अंबेसेडर ऑफ कंन्साईन्स अवार्ड’ मिळाला. तिने तिच्या स्वदेशी पर्यावरणाबद्दल जे आंदोलन सुरू केले त्या आंदोलनाचे नाव काय?

स्वातंत्र्यापासून प्राणांची आहुती दिलेल्या 26,000 सैनिकांना श्रद्धांजली वाहण्यासाठी राष्ट्रीय युद्ध स्मारक कोठे उभारण्यात आले आहे?

रिडाव्ह्ह बँंक ऑफ इंडिया ( RBI) च्या एकूण 5 प्रशिक्षण संस्था आहेत. खालीलपैकी कोणत्या शहरात दोन प्रशिक्षण
संस्था आहेत?

कायमधारा जमीन महसुली पद्धतीसंदर्भात खालीलपैकी कोणते विधान योग्य नाही?

संविधानाच्या अनुच्छेद अन्वय राज्यपाल अध्यादेश काढू शकतो.

सातारा जिल्ह्यातील प्रतिसरकारतर्फे खालीलपैकी कोणते पाक्षिक चालविले जात असे?

पुढे दिलेल्या विधानांपैकी असत्य विधाने ओळखा.
अ) ‘शूत्य तास’ ज्याचा उल्लेख नुकताच संसदेच्या नियमावलीत केला आहे तो ‘प्रश्‍न कालाच्या’ लगेच सुरू
होतो.
ब) तारॉकेत आणि अताराकित प्रश्नांमध्ये पुरवणी प्रश्‍न विचारता येतात.
क) अल्पसूचना प्रश्‍नांकर्ता 21 दिवसांपेक्षा कमी इतक्या काळाकरिता सूचना देणे बंधनकारक असते.

2019 साली देण्यात आलेला पहिला गौरी लंकेश राष्ट्रीय पुरस्कार कोणास प्रदान करण्यात आला ?

जंगली हत्तींना रेल्वे ट्रॅकपासून दूर ठेवण्यासाठी ईशान्य सीमा रेल्वे विभागणे कोणते प्रकल्प सुरू केला आहे?

अयोग्य जोडी ओळखा.
अ) महिला ई-हाट – महिलांसाठी थेट ऑनलाईन विपणन व्यासपीठ.
ब) बन स्टॉप सेंटर योजना – महिलांसाठीचे एकाच ठिकाणाचे मेडिकल सेंटर
क) स्वाधार गृह योजना – कठिण परिस्थितीत महिलांचे पुर्नवसन
इ) स्टेप योजना – महिलांसाठी प्रशिक्षण आणि रोजगार कार्यक्रम सहाय्य
पर्यायी उत्तरे

डिजिटल पेमेंट्सला प्रोत्साहन देण्यासाठी उपाय सुचवण्यासंबंधी केंद्र सरकारने कोणाच्या अध्यक्षतेखाली समिती नेमली होती?

काँग्रेस रेडिओवरून सलग 90 दिवस बातम्या देण्याचे भूमिगत कार्य एलफिस्टन महाविद्यालयातील खालीलपैकी कोण करत होते.

खालीलपैकी ……… ………..’संगीत मानपान’ नाटकाचा प्रयोग करून 15000 रूपये टिळक स्वराज्य फंडासाठी निर्माण केले होते.

देशाचे दुश्मन’ हा खटला खालीलपैकी कोणत्या व्यक्तीवर भरवण्यात आला होता?
अ) दिनकरराव जवळकर ब) केशवराव बागडे क) केशवराव जेधे ड) रामचंद्र लाड
इ) भास्करराव जाधव फ)मुकुंदराव पाटील

अ) ऑक्सफर्ड येथील मँचेस्टर कॉलेजात त्यांनी धर्मशिक्षण घेतले.
ब) अॅमस्टरडॅम येथे त्यांनी ‘हिंदुस्थानातील उदारधर्म’ या विषयावर निबंध सादर केला.
क) मंगळूर येथे त्यांनी ब्राम्हो समाजाचे आचार्य म्हणून काम केले.
ड) त्यांनी सारावाढ व तुकडेबंदी विधेयकाला विरोध केला.
वरील वर्णन कोणत्या समाजसुधारकाचे आहे.

खालील विधानापैकी योग्य विधाने ओळखा.
अ) 24 नोव्हेंबर 1919 रोजी मुंबई येथे ‘अखिल-भारतीय खिलाफत परिषद’ भरली.
ब) या परिषदेचे अध्यक्षपद ‘मौलाना अबुल कलाम आझाद’ यांना देण्यात आले.
क) डिसेंबर 1920 मध्ये नागपूर येथील अधिवेशनात खिलाफत परिषद-असहकार चळवळीस जोडली गेली.

इ.स. 1921 च्या अहमदाबाद येथील काँग्रेसच्या अधिवेशनात पूर्ण स्वराज अशी मागणी कोणी केली?

सायमन कमिशनच्या अहवालातील खालील दिलेल्या तरतुदीपैकी अचूक विधाने ओळखा.
अ) केंद्रस्तरावर संघराज्याची स्थापना ब) प्रांतामधे द्विस्तरीय शासनव्यवस्था
क)मतदारांची संख्या 15 से 20% करावी. ड) उच्च न्यायालय भारत सरकारच्या नियंत्रणाखाली असते.
इ) सिंध प्रांत वेगळा करावा

वासुदेव बळवंत फडके यांच्यावर खालीलपैकी कोणत्या व्यक्तींच्या विचारांचा प्रभाव होता.

योग्य जोडया जुळवा.
‘अ’ गट ‘ब’ गट
अ) कराची अधिवेशन i) डिसेंबर 1934
ब) श्वेतपत्रिका ii) डिसेंबर 1932
क) तिसरी गोलमेज परिषद iii) मार्च 1933
ड) काँग्रेसचे पाटना अधिवेशन iv) मार्च 1931

1857 च्या उठावाला ‘शिपायांचे बंड’ हे खालीलपैकी कोणे म्हटले?
अ) न.रा. फाटक ब) सर जॉन लॉरेन्स क) किशोरचंद्र मिश्रा ड) अशोक मेहता

मुंबई विधिमंडळामध्ये खालीलपैकी कोणी भाषेच्या तत्त्वावर मुंबई राजधानी असलेला महाराष्ट्र प्रांत बनवावा असा ठराव मांडला?

अ) हे वृत्तपत्र हेन्री व्हॅलेंटाईन यांनी सुरू केले. ब) हे अमेरिकन मिशनरांचे वृत्तपत्र होते.
क)खिश्चन धर्मप्रसारासाठी सुरू करण्यात आले. ड) याद्वारे हिंदू धर्मावर टिका मोठ्या प्रमाणात केली जात असे.
वरील विधानावरून वृत्तपत्र ओळखा.

इटलीचा राष्ट्रवादी नेता मॅझिनी यांच्यापासून प्रेरणा घेऊन अखिल भारतीय चळवळ उभी करण्याचे ध्येय खालीलपैकी कोणत्या संघटनेचे होते?

योग्य जोडया जुळवा.
‘अ’ गट ‘ब’ गट
अ) महाराष्ट्र लेबर युनियन i) राजन नायर
ब) बंगाल कामगार क्लब ii) शशिपाद बँनर्जी
क) मद्रास लेबर युनियन iii) बी.पी. वाडिया
इ) इंडियन फेडरेशन ऑफ लेबर iv) एम. एन. रॉय

अ)इ.स. 1893 मध्ये ‘मोहमेडेन अँग्लो ओरिएंटल सभा’ स्थापन झाली.
ब) या संघटनेचा उद्देश इंग्रजी राजवटीचे समर्थन करणे आणि मुस्लीमांना राजकीय प्रवाहापासून दूर ठेवणे हा होता. वरील विधानातून योग्य विधान ओळखा.

56. एक लिटर द्रावणामध्ये (Solution) असलेल्या विद्राव्याच्या (Solute) मोलच्या संख्येस खालीलपैकी काय म्हणतात?

खालीलपैकी कोणता पर्याय ‘फेम्टो (Femto)’ या एककाचे योग्य मुल्य दर्शवतो ?

लि चाटलियर तत्वानुसार खालीलपैकी कोणता पर्याय समतोलावर परिणाम दर्शवणाच्या घटकांना योग्य प्रकारे सांगतो
अ) तापमान ब) दाब क)उत्प्रेरक ड) उदासीन वायू

आधुनिक आवर्तसारणीमधील विल्याशिलता दर्शवणारा योग्य पर्याय निवडा.

प्रकाश किरणाबद्दल खालीलपैकी कोणते विधान अयोग्य आहे?
अ) प्रकाश किरणाची तरंगलांबी 200 नॅनोमीटर ते 800 नैनोमीटर इतकी आहे.
ब) प्रकाश किरणांची वारंवारता अतिनील किरणे व इन्फ्रारेड किरण यांमध्ये आहे.
क) प्रकाश किरणाचा निरपेक्ष वेग म्हणजे प्रकाश किरणांचा निर्वात संकलित मधील वेग होय.

खालीलपैकी योग्य विधान कोणते आहे?
अ. पॅरामग्रेटिझम म्हणजे लोधुंबकीय क्षेत्र प्रयुक्त केल्यास पदार्थ दुर जाणे,
ब) फेरोमॅगेटिझम म्हणजे लोहचुंबकीय क्षेत्र प्रकुक्त केल्यास पदार्थ लोहचुंबकाच्या दिशेने सरेखीत (align) होतात.

टेस्ला (Tesla)’ है एकक खालीलपैकी कशाचे आहे?

खालीलपैकी अयोग्य विधाने दर्शवणारा पर्याय निवडा.
अ) गुनिया कृमी (Guinea worm) त्वचेखाली राहणारा 3 मीटर पर्यत वाढणारा कृमी आहे.
ब) प्लॅनेरिया हा स्वयंजीबी पट्टीकमी आहे.
क) टिनिया हा गुरे किया डूकरांमधील गोलकृमी आहे.
ड) पौनकृमी हा यकृतामध्ये वाढणारा पट्टीकृमीआहे.

माशांबद्दल योग्य विधान कोणते?

मायकोर्ह्यायझाचा अर्थ खालीलपैकी कोणता ?

वनस्पतीमधील खालीलपैकी कोणती सरल कायमस्वरूपी ऊती मृत पेशींपासून बनलेली असते?

खालीलपैकी कोणती पेशी मानवीय मध्यवर्ती चेता संस्थेमधील सहाय्यक पेशी नाही?

मानवीय संप्रेरक व त्यांच्याबदलच्या माहिती यांच्या योग्य जोडया जुळवा.
अ) रेनीन i)हृदयाची गती वाढणे
ब ) ॲड्रिनॅलिन ii) रक्तातील कैल्शियम वाढणे
क) पॅराथार्मोन iii)रक्तदाब वाढणे
ड) इन्सुलीन iv)रक्तातील शर्करा कमी करणे

खालीलपैकी कोणता रोग जीवाणूमुळे होत नाही ?

सस्तन प्राणी वर्गामद्धे उडणारे सस्तन प्राणी खालीलपैकी कोणत्या गणामध्ये येतात?

वरील तक्त्यानुसार अक्षराचे संकेत वापरा मात्र पुढील अटी पाळणे आवश्यक आहे.
1) पहिले शेवटचेअक्षर स्वर आल्यास त्यांच्यासाठी 0 शुन्य वापरा.
2) पहिले अक्षर स्वर व शेवटचे व्यंजन असेल तर त्यांचे चिन्ह परस्परांमध्ये बदला.
3) पहिले अक्षर व्यंजन व शेवटचे स्वर असेल तर दोन्ही ठिकाणी स्वराचेच चिन्ह संकेत वापरा.
4) जर शब्दगटात एकही स्वर नसेल तर तिसऱ्या अक्षरासाठी # चिन्ह वापरा.
5) पहिले व शेवटचे अक्षर व्यंजनच असेल व मध्ये कुठेही स्वर आला तर स्वराऐवजी पहिल्या व्यंजनाचे चिन्ह घ्या.
प्रश्न-
XDTAVJ या शब्दगटासाठी वरील तक्त्यावरूप चिन्ह संकेत ठरवा.

एका करंडीमध्ये 5 रंगाची फुले आहेत. त्यामध्ये 28 सोडून सर्व पांढरे फुले आहेत. 27 सोडून रार्व लाल फुले आहेत . 26 सोडून सर्व पिवळे फुले आहेत. 25 सोडून सर्व गुलाबी फुले आहेत आणि 34 सोडून सर्व निळे फुले आहेत. तर तेथे निळे फूले किती आहेत ?

दिनेशच्या कुटुंबात त्याचे आई-वडील राहत असून दिनेशची पत्नी व मेव्हणी सूद्धा आहे. दिनेशला दोन मुले व एक मुलगी असून दोन्ही मुलांचे लग्न झाले आहे मात्र मुलीचे लग्न बाकी आहे. दिनेशच्या पहिल्या मूलास एक मुलगी आहे व दुसर्‍या मुलास 2 मुले आहेत. तर कुटुंबातील एकूण सदस्य किती?

A, B, C, D, E, F है 6 मित्र आहेत. B व C यांची ऊंची F पेक्षा कमी आहे मात्र A पेक्षा जड आहेत.
D हा B पेक्षा जड व उंच आहे.
E हा D पेक्षा बुटका व F पेक्षा उंच आहे.
F हा D पेक्षा वजनदार आहे .
A हा E पेक्षा बुटका पण F पेक्षा उंच आहे आणि E चे वजन माहिती नाही .
तर सर्वात उंच कोण ?

सोनाराकडील एक बॉक्समध्ये काही मोती आहेत. त्याने प्रत्येकी 3,4,5 व 8 मोत्याची माळा बनविलयास प्रत्येक वेळी 1 मोती शिल्लक राहतो, तर त्या बॉक्समध्ये एकूण किती मोती होते?

बार्शी ते पुणे अंतर 450 कि.मी. आहे. जर पहिली बस बार्शीहून पुण्याच्या दिशेने दुपारी 1:20 वाजता 80 km/hr वेगाने निघाली आणि दुसरी बस पुण्याहून बार्शीला दुपारी 2:00 वाजता 60 km/hr वेगाने निघाली तर त्या दोन्ही बस एकमेकींना किती वाजता भेटतील?

शरदने 2,000 रूपये अणि दशरथने न 2,500 रूपये गुंतवणूक करुण एक व्यवसाय सुरू केला. ४ महिन्यानंतर दशरथने आपली भागीदारी तोडली. वर्षाअखेर झालेल्या नफ्यापैकी शरदला 1,200 रुपये मिळाले तर दशरथला किती रूपये मिळाले असतील ?

दक्षिणोत्तर मार्गावर A आणि B यांची घरे एकमेकांसमोर आहेत. A चे घर पश्चिम बाजूला आहे. A घरातून बाहेर पडतो , डावीकडे वळतो. 5 कि.मी. चा प्रवास करून पुन्हा उजीवकडे वळतो आणि 5 कि.मी. प्रवास करून D च्या घरासमोर पोहोचतो. B सुद्धा अगदी तसेच करतो आणि c च्या घरासमोर पोहोचतो. या संदर्भात खालीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहे ?

प्रश्नचिन्हाच्या जागी येणारी योग्य संख्या निवडा.

घनाकृती ठोकळयाच्या प्रत्येक बाजूला स्वतंत्र रंग दिले आहेत. बरच्या पृष्टभागाला काळा रंग दिला आहे. तांबडा व पिवळा यांच्यामध्ये हिरवा रंग असून काळा व पांढरा यांच्यामध्ये निळा रंग आहे; तर तळभागाता कोणता रंग आहे?
त्याचप्रमाणे निळ्या रंगाच्या विरुद्ध बाजूला कोणता रंग असेल?

मनिषा आणि दीपक यांच्या आजच्या व्याचे गुणोत्तर 5: x आहे. मनिषा प्रणितापेक्षा 9 वर्षांनी लहान आहे. नऊ वर्षानंतर प्रणिताचे क्य 33 वर्षे होईल. दिपक आणि मनिषा यांच्या वयात प्रणिताच्या आजच्या वयाइतके अंतर आहे; तर x ची किंमत किती?

A, B C, D, E आणि F एका वृत्ताकार टेबलाभोवती केंद्रोन्मुखरीत्या उभे आहेत. A व C एकमेकांशेजारी आहेत. E व B देखील एकमेकां शेजारी आहेत. Bहा Fच्या त्वरीत डावीकडे आहे. DEच्या दरम्यान दोघे आहेत. A हा E च्या शेजारी नाही. या माहितीवरून पुढील प्रश्नाचे उत्तर द्या. घडयाळयाच्या विरुद्ध दिशेने विचार केला असता F व E च्या दरम्यान किती व्यक्ती आहेत?

जर
X△Y→X,Y
X□Y→X,Y
X◌Y→X,Y
X*Y→X,Y
तर खालीलपैकी कोणत्या पर्यायावरून असे समजते की, ” K ही M ची सासू आहे.

दोनापैकी पहिले घडयाळ दर तासाला 4 मिनीट पुढे जाते व ईसापड्याळे इन तासाला 2 मीनीट मागे पड़ते. जर दोन्ही घडयाळ रविवारी सकाळी 7.00 वाजता बरोबर लावले तर दुसऱ्या दिवशी दुपा वाजता त्यांच्या वेळेतील फरक किती असेल?

सात तज्ज्ञ डॉक्टर A, B, C, D, E, F आणि एकलीक्तिनिकला आठवडयातील चार दिवस भेट देतात- मंगळवार, बुधवार, शुक्रवार आणि शनिवार, एका दिवशी कूमीत कर्मी एक आणि जास्तीत जास्त दोन डॉक्टर हॉस्पिटलला भेट देतात. प्रत्येक जण वेगवेगळया विषयात तज्ज्ञ आहे. कान नाक-घसा तज्ज्ञ, अस्थिरोग तज्ज, बालरोग तज्ज्ञ, मज्जाविकार तज्ज्ञ, नेत्ररोग तज्ज्ञ, क्ष-किरण तज्ज्ञ आणि स्त्रीरोग तन्ना Dहा – किराण तज्ञाबरोबर शुक्रवारी भेट देतो. बालरोग तज्ञ शनिवारी भेट देत नाही आगि E व G यांच्यासोबतही येत नाही. स्त्रीरोग ता हा मंगळवारी एकाटाच भेट देतो. B हा बुधवारी भेट देतो आणि तो बालरोग तज्ज्ञ नाही. C हा बुधवारी भेट देतो. हा किरण तज्ज् नाही. बालरोग तज्ज्ञ हा कान-नाक-घसा तज्ज्ञाबरोबर भेट देतो. मज्जाविकार तज्ज्ञ शुक्रवारी भेट देतो. हा अस्थि तज्जत किंवा क्ष-किरण तज्ज्ञ नाही. D चा व्यवसाय कोणता

भारतात झालेले उत्पन्न (X-Export) भारतातून भारताबाहेर जाणान्या उत्पन्नापेक्षा (M-Import) जास्त
असेल तर भारताच्या बाबतीत——–

15 व्या वित्त आयोगाच्या अंतरिम अहवालानुसार केंद्रिय विभाजनयोग्य करांपैकी राज्यांना मिळणारा वाटा किती असेल (जम्मू
व काश्मीर वगळता)?

19 जुलै 1969 रोजी राष्ट्रीयीकरण करण्यात आलेल्या बँकांचा योग्य पर्याय निवडा.
अ) पंजाब आणि सिंध बैंक ब) कॅनरा बैंक
क) पंजाब नॅशनल बैंक ड) देना बैंक
पर्यायी उत्तरे :

पुढीलपैकी कोणत्या खर्चाचा समावेश अनुउत्पादक खर्चामध्ये करता येईल?
अ) शिक्षण ब) संरक्षण
क) ऊर्जा ड) कायदा व सुव्यवस्था
इ) व्याजप्राप्ती

शुन्याधारित अर्थसंकल्पासंदर्भात काय खरे आहे
अ) गतवर्षीच्या खर्चाचा इतिहास आधार मानला जातो.
ब) अनुउत्पादक खर्चावर निबंध
क) मर्यादित तुटीचा अर्थभरणा
ड) वाढत्या खर्चाच्या अर्थ संकल्पनास प्रोत्साहनपर्यायी उत्तरे :

M₀, M₁, M₂, M₃ या पैशाच्या संकल्पनेचा विचार करून योग्य विधाने ओळखा. गुरुकुल
अ) डावीकडून ( M₀, कडून) उजवीकडे (M₃ , कडे) तरलतेचे प्रमाण कमी होत जाते.
ब) डावीकडून( M₀, कडून) उजवीकडे (M₃ , कडे) पतचलननिर्मिती क्षमतेचे प्रमाण कमी होत जाते.
पर्यायी उत्तरे :

देशातील संपूर्ण नियोजन काळात 1972-73 आणि 1976-77 या केवळ दोनच आर्थिक वर्षात भारताचा व्यापारतोल शेष (धन) होता. 1972-73 आणि 1976-77 या आर्थिक वर्षात भारताच्या व्यापारतोलावर अनुक्रमे किती कोर्टीचे अधिक्य होते.

अर्थव्यवस्थेमधील अत्यंत महत्त्वाच्या 8 प्रकारच्या गाभा उद्योगांचा (Core Industries) त्यांच्या भारांशानुसार उतरता क्रम लावा.
अ) रिफायनरी उत्पादने उद्योग
ब) वीज उद्योग
क) पोलाद उद्योग
ड) कोळसा उद्योग

भारतातील जन्मदर कमी करण्यासाठी पुढीलपैकी कोशाने दोन
अ) दारिद्रयनिर्मूलन योजनांवर भर
ब) मुलींना उशीरा विवाह करण्यास प्रवृत्त कर
क) वारसहक्काच्या कायद्यात बदल
ड) धार्मिक व सामाजिक सुधारणा
पर्यायी उत्तरे :

‘तेलंगणा’ या राज्याची निर्मीती कोणत्या पंचवार्षिक योजनेत झाली.

1 जानेवारी 2015 रोजी निती आयोगाने 65 वर्षे जुन्या असलेल्या नियोजन आयोगाची जागा घेतली. निती आयोग आणि नियोजन आयोगा संदर्भात योग्य विधान/विधाने कोणती/कोणते?
अ) निती आयोग ही विकेंद्रित संस्था आहे मात्र नियोजन आयोग केंद्रिकृत संस्था होती.
ब) निती आयोगामध्ये विशेष आमंत्रित सदस्यांचा समावेश होतो, मात्र नियोजन आयोगामध्ये अशी तरतूद नव्हती.
क) निती आयोगामध्ये सहसा 10 केंद्रिय मंत्र्याचा समावेश होतो. तर नियोजन आयोगामध्ये जास्तीत जास्त 4 केंद्रिय
मंत्र्याचा समावेश होत होता.
पर्यायी उत्तरे

पुढीलपैकी कोणती आंतरराष्ट्रीय संस्था/संघटना संयुक्त राष्ट्रसंघाची विशेष संस्था (Specialised Agency) म्हणून कार्य करीत नाही.

मानव विकासाची ‘शतकोत्तर विकास ध्येय’ (MDGS) 2015 अखेर पूर्ण करावयाची होती. पुढीलपैकी कोणते शतकोत्तर
विकास ध्येय नाही.

जागतिकीकरणाच्या संकल्पने अंतर्गत पुढीलपैकी कशाचा समावेश होतो ?
अ) आंतरराष्ट्रीयीकरण
ब) शिथिलीकरण
क) औद्योगिकीकरण
ड) निर्गुतवणुकीकरण
पर्यायी उत्तरे

सार्क देशांमध्ये Preferential Trade Agreement (PTA) चा करार कोणत्या वर्षी झाला.