MPSC Combined Paper 48 (100 Marks)

खालील पर्यायांपैकी कोणत्या पर्यायाचा भारतीय नाणे बाजारा (Indian Money Market) शी संबंध नाही.
अ) भारतीय नाणे बाजारात अल्पकालीन निधीची (short term funds) देवाण-घेवाण होते.
ब) या बाजारातील कर्ज व्यवहार १ वर्षा पर्यंतच्या कालावधी साठी होतात.
क) सार्वजनिक क्षेत्रातील बँका, खाजगी बँका, सहकारी क्षेत्रातील बँका, आणि परकीय क्षेत्रातील बँकांचा समावेश या बाजारात होतो.
ड) मात्र सावकार, सराफी पेढीवाले यांचा समावेश नाणे बाजारात होत नाही.

रिझर्व्ह बैकेच्या (RBI) ५ प्रशिक्षण संस्था सध्या कार्यरत आहेत त्यापैकी सराफ समितीच्या शिफारशीनुसार १९९६ मध्ये IDRBT म्हणजेच Institute for Development and Research in Banking Technology या संस्थेची स्थापना झाली, तर ही संस्था कोठे
स्थित आहे.

सन २०२०-२१ च्या अर्थसंकल्पीय भाषणात अर्थमंत्री निर्मला सितारामन यांनी म्हटले आहे की भारतीय जीवन महामंडळा (LIC) IPO मधून मोठा समभाग विकणार आहे तर भारतीय जीवन बीमा महामंडळाची स्थापना कोणत्या वर्षी झाली आहे.

चलनवादीचा खालीलपैकी कोणता परिणाम आहे योग्य विधान /विधाने निवडा.
अ) पगारी नोकर वर्गाला अनुकूल.
ब) ऋणकोना (कर्जदार) प्रतिकूल.
क) उद्योजकाच्या उत्पादन खर्चात वाढ
ड) व्यवहारतोल प्रतिकूल

उदारीकरण (Liberalisation) म्हणजे

गोलपोस्ट्स’ संकल्पना कशामध्ये वापरली जाते.

खालील घटनांचा विचार करा.
अ) सहा बँकांचे राष्ट्रीयीकरण
ब) नाबार्ड बँकेची स्थापना
क) देश अन्नधान्य संदर्भात स्वयंपूर्ण-घोषित
ड) विशाखापट्टणम पोलाद प्रकल्पाची स्थापना
इ) सालेम पोलाद प्रकल्पाची स्थापना.
या घटना कोणत्या पंचवार्षिक योजनेदरम्यान घडल्या.

कोणत्या कारणांमुळे किंमती बाढतात?

ॲलन फिशर व कोलीन क्लार्क या तज्ञांचे योगदान म्हणजे

खालील विधानांपैकी अचूक विधानांची निवड करा.
अ) बेरोजगार’ या वर्गवारीत ‘कार्यकारी लोकसंख्येचाच विचार केला जातो.
ब) कार्यकारी लोकसंख्येमध्ये बालकांचा समावेश होत नाही, परंतु ८0 वर्षाखालील व्यक्तीचा समावेश होतो.
क) एखाद्या व्यक्तीला काम करण्याची इच्छाच नाही अशा लोकांचा देखील समावेश ‘बेरोजगार’ वर्गवारीत केला जातो.
ड) बेरोजगारीचा दर CSO जाहीर करीत असते.

खालीलपैकी कोणत्या पर्यायातून पतनिर्मिती होते.
अ) बचत ठेवी ब) १ वर्षपेक्षा जास्त मुदतीच्या ठेवी.
क) चालू ठेवी ड) स्वतःजवळील चलनी नोटा व नाणी
इ) १ वर्षाच्या आतील मुदत ठेवी.

व्यवहारतोल (BOP- Balance of Payment) मध्ये संतुलन साधण्यासाठी खालील पर्यायांपैकी
कोणत्या पर्यायांचा आधार घेतला जातो ?
अ) परकीय चलनसाठ्यातून चलनाची उचल करावी लागते,
ब) आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधीकडून (IMF) कर्ज घ्यावे लागते.
क) भांडवलाची आयात करावी लागते.

खालील पर्यायातून कोणात्या/कितब्या पंचवार्षिक योजनेची माहिती मिळते.
अ) महालनोबीस यांच्या प्रतिमानावर आधारीत
ब) भौतिकवादी योजना
क) एकूण योजना खर्चाच्या (४६०० करोड) २८% खर्च सर्वाधिक वाहतूक क्षेत्राबर
ड) एकूणच योजना अपयशी ठरली.

खालीलपैकी कोणता कर (Tax) हा राज्याचा कर नाही.
अ) खनिजावरील कर ब) आरोग्य विमा सेवेवरील कर
क) जकात कर ड) वाहन कर.

एखाद्या उद्योगातून सरकारची मालकी काढून घेणे म्हणजेच –

माय लाइफ, माय मिशन’ या पुस्तकाचे लेखन कोणी केले.

मेक्सिकोचा सर्वोच्च पुरस्कार (Order of the Aztec Eagle) संदर्भात कोणते विधान / विधाने
योग्य आहेत.
अ) हा पुरस्कार माजी राष्ट्रपती प्रतिभाताई पाटील यांना मिळाला.
ब) हा पुरस्कार प्रथम मिळवणारे भारतीय व्यक्ती माजी राष्ट्रपती सर्वपल्ली राधाकृष्णन आहेत.
क) प्रतिभाताई पाटील यांना हा पुरस्कार पुण्यातील एका कार्यक्रमात प्रदान केला.
ड) हा पुरस्कार आत्तापर्यंत १३ भारतीय व्यक्तींना देण्यात आला.

वरुन १९.१’ हा युद्ध सराव कोणत्या दोन देशांदरम्यान पार पडला.

योग्य जोड्या जुळवा.
‘अ’ गट (राज्य) ‘ब’ गट (राज्य फुलपाखरू)
अ) कर्नाटक १) मलबार बैडेड पिकांक
ब) केरळ २) सदर्न बर्ड विंग्ज
क) महाराष्ट्र ३) ब्लु मोरमॉन
ड) उत्तराखंड ४) कॉमन पिकांक
इ) तमिळनाडू ५) तामिळ ओमन

माऊंट मकालु’ शिखर सर करणारी देशातील पहिली महिला व हे शिखर सर करणारी जगातील सर्वात कमी वयाची गिर्यारोहक कोण ठरली.

नुकताच ‘पलन बी (Plan B) मुद्दा चर्चेमध्ये होता हा मुद्दा कशाशी संबंधित आहे.

निती आयोगाचा २५ जून, २०१९ रोजी देशातील राज्य व केंद्रशासित प्रदेशांचा ‘सर्वकष आरोग्य निर्देशांक जाहीर केला या निर्देशाकाच्या क्रमवारीतील पहिले राज्य कोणते?

चंद्रयान -२’ चे प्रक्षेपण २२ जुलै २०१९ रोजी सतीश धवन अंतराळ केंद्र-श्रीहरी- कोट्टा
ठिकाणावरून झाले त्या संदर्भात खालील विधानांपैकी अचूक विधान /विधाने निवडा.
अ) चंद्राच्या दक्षिण ध्रुवाजवळ यान उतरवणारा भारत रशिया, अमेरिका, चीन नंतरचा चौथा देश ठरला.
ब) या मोहिमेसाठी संपूर्ण स्वदेशी तंत्रज्ञानाचा वापर केला.
क) प्रकल्प संचालक एम. वनिता या होत्या.
ड) मोहिमेचा खर्च १000 कोटी रूपये इतका झाला.

योग्य जोड्या जुळवा.
‘अ’ गट (केंद्रीय मंत्री-कॅबिनेट) ‘ब’ गट (खाते/पदभार)
अ) रमेश पोखरियाल निशंक १) आयुष मंत्रालय, राज्य संरक्षण मंत्रालय
ब) अर्जुन मुंडा २) जलशक्ती मंत्रालय
क) गजेंद्र सिंग शेखावत ३) मनुष्यबळ विकास मंत्रालय
ड) श्रीपाद नाईक ४) आदिवासी विकास मंत्रालय

राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार -२०१९ मधील सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट कोणता?

२०२० च्या पूर्वसंध्येला जाहीर केलेल्या पद पुरस्कारांची एकूण संख्या किती आहे?

योग्य जोडी ओळखा.
अ) भारताचे नवे वित्त सचिव – राजीव कुमार
ब) दक्षता आयुक्त – शरद कुमार
क) दिल्ली उच्च न्यायालयाचे मुख्य न्यायाधीश – न्या. धीरुभाई पटेल
ड) महाराष्ट्र राज्याचे मुख्य सचिव – यु.पी.एस. मदान

२०१९ चा रॅमन मँगसे पुरस्कार ५ व्यक्तींना देण्यात आला, त्यापैकी भारतीय पत्रकार रवीश
कुमार यांचा समावेश आहे. तर रवीश कुमार हे कोणत्या न्यूज टी.व्ही. चैनलचे पत्रकार आहेत?

संयुक्त राष्ट्र वाळवंटीकरण निवारणासाठी कराराशी (UNCCD) संबंधित देशांच्या परिषदेचे (COP-14) आयोजन २९ ऑगस्ट ते १४ सप्टेंबर, २०१९ दरम्यान करण्यात आले होते. COP-14 परिषदेचे यजमान पद कोणत्या देशाकडे होते ?

भारतीय संघराज्य व्यवस्थेचे खालीलपैकी कोणते मुलभूत वैशिष्टय नाही

सतराव्या (१७ व्या) लोकसभेचे अध्यक्ष :

खाली काही विधाने प्रस्तावासंदर्भात दिली आहेत. ती कोणत्या प्रस्तावासंदर्भात आहेत ते ओळखा.
अ) हा प्रस्ताव एखादया मंत्र्याविरूद्ध किंवा मंत्र्यांच्या गटाविरुद्ध मांडता येतो.
ब) हा प्रस्ताव लोकसभेत संमत झाल्यास मंत्रीमंडळाने राजीनामा देण्याची आवश्यकता नाही.
क) हा प्रस्ताव मांडताना लोकसभेत मांडण्याची कारणे द्यावी लागतात.
ड) एखाद्या धोरणावर दोषारोप करण्यासाठी हा प्रस्ताव मांडला जातो.

खालील विधानांचा विचार करा.
अ) सुरवातीला घटनेत (मूळ घटनेत) संसदेच्या कामकाजाची कोणती भाषा असेल या संदर्भात
तरतुद होती.
ब) एखाद्या सदस्यास संसदेत मातृभाषेत बोलायचे असल्यास राष्ट्रपती परवानगी देतात. क) १९५० नंतर १५ वर्षांनी संसद गृहात इंग्रजी भाषेचा वापर बंद करण्यात येईल असे ठरले होते.
ड) कलम ३४८ हे सर्वोच्च, उच्च न्यायालय तसेच विविध कायदे, विधेयके या संदर्भात
वापरावयाच्या भाषा संदर्भात आहे.
वरील विधानांपैकी अचूक विधान / विधानांची निवड करा.

खाली राज्य मानवी हक्क आयोगासंदर्भात विधाने दिली आहेत त्यापैकी कोणते विधान बिनचूक नाही.
अ) हा अयोग बहुसदस्यीय आहे.
ब) आयोगातील सर्व सदस्य (अध्यक्ष, सदस्य) हे न्यायालयासंदर्भातीलच (आजी, माजी
न्यायाधीश, वकील) असाव्यात.
क) हा आयोग परिशिष्ट ७ मधील सर्व सुचीमधील विषयांबाबत मानवी हक्काच्या उल्लंघनाबाबत चौकशी करते.
ड) अध्यक्ष व सदस्य यांचा कार्यकाल ५ वर्ष किंवा ७0 वर्ष पूर्ण यापैकी जो अगोदर पूर्ण होईल तो.

भारतात नागरी/शहरी प्रशासनासाठी आठ प्रकारच्या नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्था अस्तित्वात
आहेत खालील पर्यायातील त्यापैकी कोणता पर्याय अयोग्य आहे.
अ) सुचित क्षेत्र समिती ब) विशेष उद्देश संस्था
क) नागरी क्षेत्र समिती ड) छावणी मंडळ
इ) बंदर न्यास

खालील पर्यायांपैकी कोणत्या राज्य विधानसभेत ३० पेक्षा कमी सदस्य संख्या नसेल अशी तरतुद आहे.
अ) मिझोराम ब) आसाम क) सिक्कीम ड) अरुणाचल प्रदेश इ) गोवा

वि. दा. सावरकर यांनी ७ ऑक्टोबर १९०५ रोजी पुण्यात परदेशी कापडाची होळी केली. त्यावेळी हे स्वातंत्र्यसैनिक उपस्थित होते.

पर्यावरण क्षेत्रातील नोबेल समजला जाणारा टायलर पुरस्कार (२०२०) खालीलपैकी कोणाला मिळाला?

कोणती जोड़ी अयोग्य जुळलेली आहे.
अ) कलम, २६ -धार्मिक व्यवहारांचे व्यवस्थापन करण्याचे स्वातंत्र्य
ब) कलम -२४ -धोकादायक कामाच्या ठिकाणी बालकांना ठेवण्यास मनाई.
क) कलम -३४ -एखाद्या क्षेत्रात लष्करी कायदा लागू असताना मुलभूत हक्कांवर मर्यादा येतात.
ड) कलम -२९ विशिष्ट धर्माच्या संवर्धनासाठी कर देण्याचे स्वातंत्रय.

खालील तरतुदी कोणत्या (कितव्या) घटनादुरुस्ती संदर्भात आहेत.
अ) सिक्कीमला राज्याचा दर्जा देण्यात आला.
ब) घटनेतील परिशिष्ट -१० रद्द केले.

भारतीय संविधानात नमूद केल्याप्रमाणे कलम १६४ च्या तरतुदी :
अ) कार्यकारी अधिकार राज्यपालाकडे असतील आणि तो प्रत्यक्षपणे /दुय्यम अधिकाऱ्यांच्या द्वारा वापरतील.
ब) राज्यपालाला सल्ला देण्यासाठी व त्यांना सहाय्य करण्यासाठी मुख्यमंत्र्याच्या नेतृत्वाखाली मंत्रीमंडळ असेल.
क) मंत्रीमंडळ संयुक्तरित्या राज्य विधानसभेला उसरदायी असेल.
ड) वरीलपैकी एकही नाही.

अ) मेंदू हा अवयव फार संवेदनशील आहे.
ब) मेंदूच्या डाव्या गोलार्धात उजव्या गोलार्धापेक्षा जास्त चेतापेशी आहेत.
क) जन्मानंतर जसजसे वय वाढत जाते तसतसे चेतापेशीची संख्या जास्त वाढत जाते पण आकार वाढत नाही.
ड) चेतासंस्थेचे कार्यात्मक व रचनात्मक घटक म्हणजे चेतापेशी (Neurons) होय.
वरील विधानांपैकी अयोग्य विधानांची निवड करा.

खालील दिलेली वैशिष्ट्ये ही कोणत्या उपसृष्टि गटा / विभागासंदर्भात आहेत.
अ) यांच्यात संवहनी संख्या नसते
ब) याचे शरीर चपटे, रिबीनसारखे असते.
क) या बहुपेशीय स्वयंपेशी आणि सावलीत राहणाऱ्या/वाढणाऱ्या आहेत.
ड) प्रजनन हे बिजाणू निर्मितीद्वारे होते.

अरिस्टोलन’ यांनी प्राण्यांचे वर्गीकरण कोणत्या गटात केले.
अ) जलचर ब) उभयचर क) खेचर ड) भूचर

खालील विधाने काळजीपूर्वक वाचा.
अ) प्रथम DNA ला Nuclein नाव Miesher यांनी दिले.
ब) गुणसुत्रे (Chromosome) म्हणजेच DNA व RNA यांची बांधणी
क) जनुके (Gene) म्हणजेच DNA चा तुकडा.
ड) DNA चे रचनात्मक व कार्यात्मक घटक म्हणजे Necleotide होय.

सपाट आरशातील प्रतिमेसंदर्भात योग्य विधानांची निवड करा.
अ) सपाट आरशातील प्रतिमेचा आकार मूळ वस्तूपेक्षा लहान असतो.
ब) वस्तू आरशासमोर जेवढ्या अंतरावर असते तेवढ्याच अंतरावर वस्तूची प्रतिमा तयार होते.
क) मूळ वस्तूंच्या बाजूंची आदला बदल आरशातील प्रतिमेची झालेली असते.

बायोम्स म्हणजे

अ) आम्ल (Acid) म्हणजे जे पदार्थ पाण्यात विरधळल्यावर OH म्हणजेब अंनायन तयार करतात त्यांना आम्ल म्हणतात.
ब) ‘विचरण’ म्हणजे आयनिक संयुगे पाण्यात विरघळल्यावर जलिय द्रावण तयार होताना त्यांचे आयन वेगळे होतात त्यांना विचरण म्हणतात.
क) आम्लारी (Base) म्हणजे जे पदार्थ पाण्यात विरघळल्यावर H⁺ म्हणजेच केटायन तयार होतात त्यांना आम्लारी म्हणतात.

रिकाम्या जागी अचूक पर्याय निवडा
अ) एकक काळात विशिष्ट दिशेने कापलेल्या अंतरास………म्हणतात.
ब) विशिष्ट दिशेने केलेले मार्गक्रमण म्हणजे ……… होय.

एक बस विराम अवस्थेतून निधून एकसमान त्वरणाने जाते. जर ती बस ४ सेकंदात १६ m/s वेग गाठत असेल तर कापलेले अंतर किती ?

रुदरफोर्ड यांनी अणुप्रकल्प (अणुप्रयोग) मांडताना सोन्याच्या पत्यावर अल्फा किरणांचा मारा करून सिद्धांत मांडला यात सोन्याचा वापर करण्याचे कारण –

खालील पर्यायातून कोणत्या रोगासंदर्भात माहिती मिळते?
अ) शरीरातील प्लिहा ( Spleen) हा अवयव प्रभावित होतो.
ब) खूप ताप, भरपूर घाम येणे व डोकेदुखी इत्यादी लक्षणे दिसतात.
क) या रोगावरती क्विनाईन किंवा क्लोरोक्विनिन प्रायमॅक्वीन या औषधाचा वापर करतात.
ड) रोगकारक प्लाइमोडिअम व्हायव्हॅक्स आहे.

खालीलपैकी कशामध्ये केंद्रक असते.
अ) अमिबा ब) स्पायरोगायरा
क) लोहित रक्तकर्णिका ड) पांढऱ्या रक्तकर्णिका

खालील पर्यायातून गंधकाचे भौतिक गुणधर्म ओळखा.
अ) रंग पिवळा असून स्थायू पदार्थ आहे.
ब) गंधक पाण्यात द्रावणीय आहे.
क) गंधकामधून उष्णता व विद्यतुचे वहन होत नाही.
ड) गंधकाची कांडी हातावर/लोकरीच्या कपड्यावर घासल्यास गंधकाची कांडी प्रभारीत होते.

योग्य जोड्या जुळवा
‘अ’ गट (वायू) ‘ब’ गट (हवेतील प्रमाण)
अ) नायट्रोजन १) 0.0३
ब) CO2 २) 0.0७
क) आरगॉन ३) 0.९
ड) O2 ४) ७८
ड) इतर वायू ५) २१

गुरूत्व बल जेवढे……तेवढे……वस्तूचे वजन

प्रश्न चिन्हाच्या जागी कोणती संख्या येईल.
१, २, ९, २८, ६५, १२६, २१७, ?

८ पुरूष एक काम २० दिवसात पूर्ण करतात. तेच काम ८ महिला ३२ दिवसात पूर्ण करतात, तर तेच काम करण्यासाठी ५ पुरूष आणि ८ महिला मिळून किती दिवसात पूर्ण करतील.

०.२४५ या मिश्र आवर्ती दशांश अपूर्णांकाचे व्यवहारी अपूर्णांकातील रूप पुढीलपैकी कोणते ?

विधाने :
अ) कोणताही वाघ आकाश नाही.
ब) कोणतेही आकाश रस्ता नाही.
क) काही वाघ रस्ते आहेत.
निष्कर्ष :
I) कोणताही रस्ता वाघ नाही.
II) कोणताही रस्ता आकाश नाही.
II) काही वाघ आकाश आहेत.
IV) सर्व रस्ते वाघ आहेत.

एक पिशवी १४५ रूपयांच्या नाण्यांनी भरली आहे. त्यामध्ये १ रूपया, ५० पैसे व २५ पैसे या नाण्यांचे गुणोत्तर ३:५:७ या प्रमाणात आहे तर त्या पिशवीतील १ रूपयाच्या नाण्यांची संख्या किती असेल?

diaram

खालील अक्षर मालिकेतील गाळलेल्या जागी योग्य अक्षरे भरण्यासाठी योग्य अक्षर गट निवडा.
ab- cccabb – cc -bbc -c

जर Q चा अर्थ +, L चा अर्थ X. T चा अर्थ ÷ , Z चा अर्थ – तर 17 Q 4T9 L 18 = ?

महाराष्ट्राचे एकूण क्षेत्रफळ किती आहे?

एका ठेकेदाराने एक काम ६० दिवसात पूर्ण करण्याचे आश्वासन दिले. सुरवातीला त्याने २०० कामगार कामाला लावले. ४० दिवसानंतर त्याने आणखी १00 कामगार कामाला लावले त्यामुळे ठरलेल्या वेळी काम पूर्ण झाले. जर ठेकेदाराने १00 कामगार कामावर लावले नसते तर काम पूर्ण होण्यास ठरलेल्या वेळेपेक्षा किती दिवस उशीर लागला असता?

एका शर्यतीत A, B, C हे तीन घोडे आहेत. A ची जिंकण्याची शक्यता B पेक्षा दुप्पट आणि B ची C पेक्षा दुप्पट आहे तर त्यांच्या जिंकण्याच्या संभाव्यता काय असेल?

मालिका पूर्ण करा. 11 ybp, 22 wdn, 33 wfl,______

एका पुरूषाकडे निर्देश करीत, मिनी म्हणते त्याचे वडील तिच्या वडीलांकडील आजीच्या तीन मुलांपैकी एक आहेत तर मिनीचे त्या पुरुषाशी असलेले नाते दर्शविणारा सर्वात उचित पर्याय निवडा.

राष्ट्रीय कृषी व ग्रामीण विकास बैंक (NABARD) अल्पकालीन व मध्यमकालीन कर्ज पुनर्वित्त पुरवठा कोणत्या वित्तीय संस्थेला करत नाही?

खाली ‘प्रार्थना समाज’, संदर्भात काही विधाने दिली आहेत त्यापैकी अचूक नसलेल्या पर्यायाची
निवड करा.
अ) प्रार्थना समाजाची स्थापना ३१ मार्च, १८६७ रोजी झाली.
ब) या समाजात वामन आबाजी मोडक, भाऊ महाजन, न्या. चंदावरकर, न्या. म. गो. रानडे इ.चा सहभाग होता.
क) परमेश्वर एक आहे, तो विश्वाचा निर्माता आहे. सत्य, सदाचार व भक्ती हे उपासनेचे खरे मार्ग आहेत इ. या समाजाची तत्वे होती.

१८५७ मध्ये शस्त्रबंदीचा कायदा इंग्रज सरकारने लागू केला त्यावेळी या कायद्याविरूद्ध मुधोळ मधील कोणत्या जमातीने विरोध दर्शविला.

खालील पर्यायातील घटना ह्या संयुक्त महाराष्ट्र आंदोलनातील उल्लेखनीय आहेत. त्या घटना कालानुक्रमे असणारा योग्य पर्याय निवडा.
अ) नागपूर करार ब) त्रिसदस्यीय समिती (JVP)
क) एस. फाजल अली कमिशन ड) अकोला करार
इ) संयुक्त महाराष्ट्र परिषद स्थापना ई) संयुक्त महाराष्ट्र समितीची स्थापना.

योग्य जोड्या जुळवा
‘अ’ गट (व्यक्ती ) ‘ब’ गट (संबंधित घटना)
अ) चाफेकर बंधू १) जॅक्सन वध व नाशिक खटला
ब) बाबाराव सावरकर २) अलिपूर खटला
क) अनंत कान्हेरे ३) रँड व आयस्स्टचा वध
ड) विरेंद्रकुमार घोष ४) युगांतर वृत्तपत्र
५) अंदमानला जन्मठेप

क्रिप्स योजने’ संदर्भातील खालील विधाने वाचा.
अ) मार्च १९४४ मध्ये क्रिप्स भारतात आले होते.
ब) पूर्ण स्वातंत्र्याच्या मागणीचा स्पष्ट उल्लेख असल्याने राष्ट्रीय सभेने ती योजना मंजूर केली.
क) परंतु पाकिस्तान निर्मितीचा समावेश नसल्याने मुस्लीम लिगने ही योजना फेटाळली.
वरील विधानांपैकी अयोग्य नसणाऱ्या विधानांचा पर्याय निवडा.

१३ एप्रिल, १९१९ रोजी अमृतसर येथील जालियनवाला बागेत कोणत्या सणाच्या निमित्ताने डॉ. सैफुद्दीन किचलु व डॉ. सत्यपाल यांच्या अटकेविरुद्ध सभा आयेजित केली होती.

खालील विधानांवरून कोणत्या संस्थेचा सहसंबंध सांगता येईल.
अ) १९२१ मध्ये बॅ. केशवराव देशपांडे यांच्या नेतृत्वाखाली मुंबई पोतदार यांच्या वाड्यात या संस्थेची स्थापना झाली.
ब) संस्थेतील विद्यार्थ्यांना ‘मी सरकारी नोकरी करणार नाही’ अशी प्रतिज्ञा घ्यावी लागत होती.
क) विद्यार्थ्यांना शेती,सुतकताई, दुग्धशाळा इ. संदर्भात या संस्थेअंतर्गत शिक्षण दिले जात असे.

खालील विधानांचा अभ्यास करा.
अ) डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी सायमन कमिशनच्या काही तरतुदींना विरोध केला.
ब) १९२८ मध्ये मुंबई कारयदेमंडळात ‘महार बतन बिल मांडले.’
क) या बिलाचा उद्देश अस्पृश्यांची गुलामगिरीतून मुक्तता करणे हा होता.
ड) अस्पृश्यांच्या हक्काच्या जाहीरनाम्यावर आधारित १९३२ मध्ये रॅम्से मकडोनॉल्ड यांनी जातीय निवाडा जाहीर केला.

खालील विधाने कोणत्या समाजसुधारकाची माहिती देतात.
अ) त्यांचा जन्म गोव्यातील ‘मांजरे’ गावी झाला.
ब) ते शेणवी (सारस्वत ब्राम्हण) होते.
क) त्यांचे वडील मातीच्या मूर्ती बनवणारे मुर्तीकार होते.
ड) ‘बालकन्या हत्या’ विषयावरील निबंध स्पर्धेत त्यांच्या निबंधाचा प्रथम क्रमांक आला होता.
इ) १८५२ च्या ‘बाम्बे असोसिएशन चे ते पहिले’ सरचिटणीस होते.

राष्ट्रपतींना अभिभाषणासाठी कोण निमंत्रित करतो ?

ख्रिस्ती मिशन यांनी सुरू केलेल्या धर्मातर प्रक्रियेविरूद्ध सर्व प्रथम कोणी आवाज उठविला ?

सिल्वर ज्युबली रूरल ट्रेनिंग कॉलेजची’ स्थापना कोणी केली होती?

कोणती जोडी अचूक नाही. (१९०५ -बंगालची फाळणी संदर्भात )

खालील वैशिष्टये कोणत्या कायद्यासंदर्भात आहेत.
अ) हा कायदा अरून्डेल समितीच्या शिफारशीवरून तयार केला.
ब) या कायद्यान्वये कायदेमंडळातील भारतीय प्रतिनिधीची संख्या वाढवण्यात आली.
क) काही निर्वाचीत भारतीय प्रतिनिधिचा समावेश कायदेमंडळात केला.
ड) मुस्लिमांसाठी विभक्त मतदार संघ निर्माण केले.

परकीय सत्तेच्या स्थापनेचा आणि विस्ताराचा आढावा घेतल्यास त्यातील ‘कर्नाटक युद्धे’ म्हणून महत्त्वाचा टप्पा मानला जातो. ही युद्धे कोणत्या दोन परकीय सत्तेमध्ये झाली होती.

खालील पर्यायात दिलेल्या टेकड्यां (डोंगर) पैकी कोणती/कोणत्या टेकडी/टेकड्या महाराष्ट्रच्या पूर्व भागात स्थित नाहीत.
अ) मनसर टेकड्या ब) अंबागड टेकड्या
क) चांदुरगड ड) दरेकसा टेकड्या
इ) शिवडी डोंगर ई) धानोरा टेकडी

खालील महाराष्ट्राच्या पठारी प्रदेशासंदर्भात विधाने दिली आहेत ती काळजीपुर्वक वाचा.
अ) दख्खनच्या पठाराने महाराष्ट्राचा जवळ जवळ ९७% भाग ब्यापलेला आहे.
ब) महाराष्ट्राच्या पठाराची पूर्व-पश्चिम लांबी ७५० कि.मी. तर उत्तर- दक्षिण रुंदी ७00 कि. मी इतकी आहे.
क) महाराष्ट्र पठाराची सर्वाधिक उंची पूर्वेकडेच आहे.
ड) महाराष्ट्र पठारावरून वाहणाऱ्या नद्यांनी दन्यांची निर्मिती केली नाही.
वरील विधानांपैकी बिनचुक विधानाची निवड करा.

खाली काही शहरांची वार्षिक पर्जन्यांनुसार (सें.मी.) यादी दिली आहे. शहरांची सर्वाधिक ते सर्वात कमी असा क्रम असणारा योग्य पर्याय निवडा.
अ) अलिबाग ब) मुंबई
क) रत्नागिरी ड) चंद्रपूर
इ) नागपूर ई) कोल्हापूर

अ) ‘सिंगरौली’ ही राज्यातील सर्वात मोठी कोळसा खाण आहे.
ब) कोळश्याच्या उत्पादनात छत्तीसगढ़ राज्याचा प्रथम क्रमांक आहे.
क) राज्यातील सर्वात मोठी कोळसा खाण मध्यप्रदेश राज्यात आहे.
ड) जगात भारताचा कोळसा उत्पादनात तिसरा क्रमांक आहे.
इ) ओडिशा राज्य कोळसा साठ्याच्या बाबतीत द्वितीय क्रमांकावर आहे.
वरील विधानांपैकी बिनचूक नसलेले विधान/विधाने निवडा.

जर M आणि N ची सरासरी 36 आहे, N आणि 0 ची सरासरी 41 आहे. M, N व 0 ची सरासरी 32 आहे. तर M
आणि 0 ची सरासरी किती असेल?

वनस्पती वर्गीकरणाची द्विनाम पद्धती कोणी मांडली?

पृथ्वीवर एकूण किती वायुदाबपट्टे सक्रिय असतात.

किबुल लामजाओ’ हे जगातील सर्वात मोठे तरंगते अभयारण्य कोणत्या देशात स्थित आहे?

२०११ च्या जनगणनेचा विचार करता १०00 चौ. कि.मी. पेक्षा जास्त घनता नसणारे राज्य ओळखा.

योग्य जोड्या लावा.
‘अ’ गट धबधबा ‘ब’ गट नदी
१) ठोसेघर अ) तारकी
२) मार्लेश्वर ब) धारेश्वर गंगा
३) सौताडा क) प्रवरा
४) रंधा ड) विंचरणा

त्रि-स्थळी यात्रा ही कोणत्या स्थळांसंदर्भात आहे.
अ) द्वारका ब) प्रयाग क) काशी
ड) जगन्नाथपुरी इ) गया ई) बद्रीनारायण

युनोस्कोच्या जागतीक बारसा यादीत असणारी भारतातील स्थळे – राज्य अश्या जोड्या दिल्या आहेत त्यापैकी कोणती अयोग्य आहे.

खालील दिलेल्या पर्यायामधील कोणती / कोणत्या / खाडी/ खाड्या लक्षद्वीप बेटाजवळ नाहीत.
अ) दहा अक्षांस खाडी ब) नऊ अक्षांस खाडी
क) आठ अक्षांस खाडी ड) सोम बेरो खाडी.

एका टेबलावर तांबड्या, हिरव्या आणि पिवळ्या रंगाचे चेंडू आहेत. त्यात जितके पिवळे चेंडू आहेत तितकेच तांबडे चेंडू आहेत. हिरवे चेंडू जेवढ्या संख्येचे आहेत त्याच्या दुप्पट पिवळे चेंडू आहेत. दिलेल्या माहितीवरून सांगा की त्या टेबलावर तांबड्या चेंडूची संख्या किती असेल?

तिबेटमधील मानसरोवराच्या दक्षिणेकडील गुर्ला मंधाता शिखरावरून उगम पावणारी घाघ्रा नदी भारतात कोणत्या देशातून/राज्यातून प्रवेश करते.