MPSC राज्यसेवा सराव पेपर 11

खालील विवरणावरून व्यक्ती ओळखा
अ) ‘हिंदुस्तानच्या तिसऱ्या वर्गाचा तारा’ हा इंग्रजाकडून खिताब
ब) १८६४ मध्ये त्यांनी ट्रान्सलेशन सोसायटीची स्थपना केली होती
क) कॉंग्रेसची राष्ट्रवादी भूमिका त्यांना मान्य नव्हती
ड) त्यांनी मोहमेडन अँग्लो -ओरियंटल स्कूलची स्थापना केली.

पाकिस्तान’ हा शब्द सर्वप्रथम कोणी वापरला.

कोणाचे सुप्रसिद्ध आत्मचरित्र पुढील विधानाबे सुरु होते ?
“विशेषत: भारतात, सुखवस्तू कुटुंबाचे एकुलते एक चिरंजीव बिघडण्याची शक्यता अधिक असते.”

ज्या युद्धामुळे स्वातंत्र्य वा लोकशाही मिळणार नाही, कामगारवर्गाला ज्यापासून काहीच फायदा होणार नाही त्या युद्धात भारताने सहभागी होऊ नये.” हा ठराव १९४० साली कोणी केला

पुढील वाक्यात कोणाचे वर्णन केले आहे
अ) ते पुण्यातील एक लेखन होते
ब) अस्पृश्यांच्या वस्तीमध्ये जाऊन ते त्यांना शिकवत
क) १९४५ सालच्या आंबेडकर जयंतीच्या निमित्ताने कल्याण येथे योजलेल्या कार्यक्रमाचे ते अध्यक्ष होते
ड) ते पुण्यातील हिंदुत्वावादी होते

पुढील पैकी कोणत्या व्यक्तीच्या कोल्हापूर संस्थानाशी संबंध नव्हता.

पुढील वाक्यात कोणत्या समाजसुधारकांचे वर्णन केले आहे ?
अ) त्यांना अमेरिकन युनिटेरियन असोसिएशनची शिष्यवृत्ती मिळाली होती
ब) अनेक धर्माचा तौलनिक अभ्यास करण्यासाठी ते दोन वर्षांकरिता इंग्लंडला गेले होते
क) अँमस्टरडॅम येथील धर्मपरिषदेला ते उपस्थित होते.
ड) सुबोध पत्रिकेसाठी ते लेखक करीत

पुढील वाक्यात वर्णन केलेले समाजसुधारक कोण ते ओळखा
अ) त्यांच्या कुटुंबांचा जाती व्यवस्थेचा धिक्कार करणाऱ्या कबीराच्या शिकवणूकीवर विश्वास
ब) त्याचे वडील सैन्यात होते आणि ते सुभेदार-मेजर म्हणून सेवानिवृत्त झाले होते.
क) त्यांच्या शाळेतील शिपाई बाईंना त्यांचे दप्तरही अस्पृश्य वाटे.
ड) ते अस्पृश्य असल्यामुळे संस्कृत शिकू शकले नाहीत.

पुढील वाक्यात खाली दिलेल्या कोणाचे वर्णन केले आहे ?
स्कॉटिश मिशन शाळेत असतांना मानव सर्वत्र समान असतो, हे तत्व शकले होते.
ख्रिश्चन मिशनऱ्यांच्या प्रभावामुळे त्यांना शिक्षणाचे, सामाजिक सुधारणांचे आणि जागतिक मानवतावादाचे महत्व कळले.
त्यांनी विधवा पुनर्विवाहाला उघड उघड पाठिंबा दिला आणि स्त्री भूर्ण हत्येच्या प्रथेला विरोध केला

काही दृष्ट सामाजिक रुढींना विरोध दर्शविण्यासाठी गाडगे महाराजांनी ______या पारंपरिक प्रचार पद्धतीचा वापर केला

खालीलपैकी मॅक्रोन्युट्रियंट कोणते आहे

पुरातनकाळापासून वनस्पती आजार बरे करण्यातच व आरोग्य सुदृढीस्तव वापरली गेली आहे. आपल्या उपचार पद्धतीतील अर्ध्यापेक्षा अधिक औषधे वनस्पतीजन्य आहेत..
भारतीय औषधी वनस्पतीच्या शब्दावलीत ३००० वनस्पती आहेत. वनस्पतींचा कोणता भाग सर्वात अधिक औषधी म्हणून वापरला जातो

वनस्पतींना द्विनामपद्धती कोणत्या वनस्पती शास्त्रज्ञाने सुरु केली ?

फुलांमधील आवश्यक मंडळ कोणते ?

नायट्रोजन स्थिरीकरणमध्ये मूलभूत गरजेचे घटक नमूद करा

कोणती प्राणी पेशी मेदाचे संश्लेषण, संग्रहण आणि चयापचय करते ?

वनस्पतीमध्ये कोणते विकार जास्त प्रमाणात आढळते ?

वनस्पती शास्त्रानुसार फायबर वनस्पतीपासून ‘बास्ट फायबर्स’ मिळतात. प्रत्यक्षात ते वनस्पतीच्या खालील प्रमाणे कोणत्या भागात असतात ?

रोगांच्या उपचारासाठी उपयोगी प्रजातींची यादी :
अ) विलो वनस्पती ब) यू वृक्ष क) डॉग फिश
ड) वाईन इ) बेंडूक
वरीलपैकी कोणती प्रजाती कर्करोगावर उपचारासाठी वापरण्यात येणार ‘टॅक्सॉल’ हे रसायन काढण्यासाठी वापरली जाते

डेरिस वनस्पतीपासून मिळवलेल्या संजीवांमध्ये सक्रिय असणाऱ्या सयुंगाची यादी
अ) निकोटीन – तंबाखू वनस्पतीपासून
ब) निबिडाईन – कडू लिंबापासून
क) रोटीनोन – डेरिस इलिप्टिकापासून
ड) पायरिथर्म – क्रायसंथमम सिनक्रॅरीफोलीअमपासून
आदिम लोकांनी वनस्पतीचे सार काढून सजीवांमध्ये सक्रिय असणारे मिळवलेले व त्याचा वापर मासे स्तंबीत करण्यासाठी केला
यासाठी वरीलपैकी कोणता पर्याय बरोबर आहे ?

उसापासून साखर करताना उसाच्या एकूण वजनाच्या किती टक्के रूपांतर होऊ शकते

जेव्हा आपण जातीच्या उत्क्रांतीच्या विचार करत असतो तेव्हा लक्षात ठेवयास हवे कि
अ) उत्क्रांती म्हणजे प्रगती
ब) उत्क्रांती वैविध्य निर्माण करते
क) जुन्या जाती अकार्यकुशलच असतील असे नाही
ड) अधिकाधिक संमिश्र व काहीश्या क्लिष्ट प्रजाती निर्माण होतात
वरील कोणते विधान चुकीचे आहे ?

नदी आपल्याला संपूर्ण प्रवाहात वेगवेगळे भू- आकार निर्माण करत असते. खालीलपैकी कोणता भू- आकार नई आपल्या वरच्या टप्यात निर्माण करत नाही

खालील नद्यांच्या त्यांच्या खोऱ्यांच्या क्षेत्रफळानुसार उतरता क्रम लावा .
अ) ब्रह्मपुत्रा ब) कृष्णा क) तापी ड) कावेरी

कोणत्या प्रदेशांमध्ये वस्त्याचें वितरण पूर पातळीद्वारा निश्चित होईल ?

आपल्या देशाचे बरेच क्षेत्र मृदा धुपीमुळे प्रभावित आईच. मी,मृदा धुपीखाली सर्वार्धिक क्षेत्र असलेले राज्य कोणते

‘टिक्का’ रोगाचा पादुर्भाव खालीलपैकी कोणत्या पिकास होतो ?

वित्तीय सर्वसामावेशकतेसाठी प्रधानमंत्री जण धन योजना खालीलपैकी कोणत्या दिवशी सुरु करण्यात अली ?

व्या वित्त आयोगाचे अध्यक्ष कोण आहेत ?

किमतवाढीस कारणीभूत असणारा पुढीलपैकी कोणता घटक पुरवठा जन्य नाही
अ) निर्यात वाढ ब) साठा क) पतनिर्मितीत ड) दुष्काळ

खालील कोणत्या संस्थेने पारंपरिक बँकामध्ये ‘इस्लामिक विंडो’ उघडण्याची शिफारस केली आहे ?

पुढील दोन विधानांपैकी कोणते योग्य आहे ?
अ) आय कर ‘भरण्याची क्षमता’ ह्या तत्वावर आकारला जातो.
ब) आय कराचे अधिक दार तो न भरण्याचे एक प्रमुख कारण आहे आणि त्यामुळे कला पैसे वाढतो

फ्रेडरिक सेंजर यांना दोन वेळा रसायन शास्त्रातील नोबेल पुरस्कार देण्यात आला होता दोन पुस्तकारांमध्ये अंतर किट होते

परिघाच्या संदभार्त पुढील बॉल उतरत्या क्रमात लावा
अ) व्हॉलीबॉल
ब) बेसबॉल
क) बास्केटबॉल
ड) हेडबॉल

“चांगला खेळला निळा , लाल जिकंलेला आहे !” हे रेफ्रीचे वाक्य आपण सर्वसाधारणपने कुठे ऐकतो ?

क्रॉस कंट्री स्किईग हा ……. चा राष्ट्रीय खेळ आहे ?

ज्ञानपीठ ‘ पुरस्काराबाबत खालील विधाने विचारात घ्या.
अ) हा पुरस्कार भारत सरकार द्वारा १९५२ पासून प्रायोजित आहे .
ब) १९८२ च्या अगोदर लेखकाच्या जीवनातील योगदानाबद्दल दिला जातो .
ड) २०१७ चा पुरस्कार कृष्णा सोबती याना घोषित झाक आहे .
वरीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत ?

खालील विधाने विचारात घ्या
अ) प्रथमतः खाजगी व्यक्ति राष्ट्रीय दिवस सोडून राष्ट्रध्वज फडकवू शकत नव्हता .
ब) आचारसंहितेत २००७ मध्ये पुन्हा एकदा सुधारणा करण्यात आलीं .
वरीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे

नागरिकत्व कायदा १९५५ कायदा अंतर्गत, खालीलपैकी कोणत्या पर्यायाद्वारे एखादी व्यक्ती भारताचा नागरिक बानू शकते
अ) भूमी अधिग्रहित झाल्यामुळे ब) वारसा हक्काने
क) जन्म भारतात झाल्याने ड) राष्ट्रीयीकरणाद्वारे
इ) नोंदणी द्वारे
खालीलपैकी योग्य पर्याय निवडा

खालील विधानांचा विचार करून बिनचूक निवड करा.
अ) ज्या ठिकाणी खंडात उत्तर अतिशय रुंद असतो, त्या क्षेत्रामध्ये मत्यस्य क्षेत्रे तयार होतात
ब) उबदार उष्णकटिबंधीय सागरी पाण्यामध्ये मासेमारी विकसित झालेली आहे
क) उष्ण आणि थंड समुद्र प्रवाहांच्या मिश्रणामधून माश्यांसाठी वनस्पती खाद्य आणले जाते
ड) भारतामध्ये अंतर्गत मासेमारी इतर मासेमारी प्रकारांपेक्षा अधिक महत्वाची आहे

खालीलपैकी कोणते काम सूतिकापडाच्या गिरण्यांमध्ये समाविष्ट होत नाही

सुवर्ण क्रांतीचा संबंध आहे

मुगा रेश्मीच्या उत्पादनात मक्तेदारी आईच त्याचे उत्पादन ______राज्यात होते

चहा हा चहाच्या झाडांच्या कोवळ्या पानांपासून बनवला जातो. चायनीज जगातील प्रथम चहा पिणारे म्हणून ओळखले जातात. इंग्रजांनी १८२९ मध्ये ईशान्य भारतात आसाम चहा प्रथम शोधला जगातील लोकप्रिय चहा प्रकार आहेत
अ) मोठ्या पानांचा चायनीज चहा ब) लहान पानांचा आसाम चहा

‘दोन कोरड्या रोट्या, एक पेलाभर पाणी आणि संपादकीयाबद्ल दहा वर्षे सक्तमंजुरी’ या पगारावर कोणत्या वृत्तपत्राने संपादकपदाची जाहिरात दिली होती ?

खालील विवारणावरून व्यक्ती ओळखा
अ) यांना गंगाधर गाडगीळांसारखे अर्थशास्त्राचे विद्वान ‘आधुनिक भारताचे शिल्पकार’ मानतात
क) भारतीय जीवनात त्यांनी शेतीचे महत्व जाणले होते.

मुंबई आणि महाराष्ट्र यांच्यातील नाते वर्णन करतांना’ जशी गरुडाला पंख आणि वाघाला नख’ असे वर्णन कोणत्या कवी ने केले ?

खालील विवारणावरून व्यक्ती
अ) ते पक्के महाविदर्भ वादी होते.
ब) महाविदर्भास उपप्रांताचा दर्जा द्यावा हि – धनंजयरावांची कल्पनाही त्यांना मान्य नव्हती
क) त्यांना महाविदर्भ हे स्वतंत्र राज्य असावे असे सतत वाटे

पुढीलपैकी कोणती संघटना स्त्रियांनी स्त्रियांसाठी प्रथम उभारली होती ?

वाल चंद उद्योगसमूहाने स्वातंत्र्यपूर्व काळात पुढीलपैकी कोणत्या उद्योगांची स्थापना केली ?
अ) हिंदुस्थान एअरक्राफ्ट ब) सिंधिया स्टीम नेव्हीगेशन
क) प्रीमिअर ऑटोमोबाईल्स ड) हिंदुस्थान मोटर्स