महाभरती सराव प्रश्नसंच 294

भारतीय राज्यघटनेची उद्देशापत्रिका ही ………. आहे. अ) राज्यघटनेचे हृदय ब) राज्यघनेचा आत्मा क) राज्यघटनेचे डोके. ड) यापैकी नाही.

भारतीय राज्यघटनेची उद्देशापत्रिका प्रथमत: केव्हा दुरुस्त करण्यात आली ?

धर्मनिरपेक्षताबाबत खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर नाही ?

खालीलपैकी कोणत्या प्रकरणात भारताच्या सर्वौच्च न्यायालयाने राज्यघटनेच्या मूलभूत संरचनेत बदल करता येणार नाही असा निर्णय दिला ?

भारतीय राज्यघटनेची खालील वैशिष्ट्ये आणि त्यांचे स्त्रोत यांच्या जोड्या लावा : -वैशिष्टेय – अ) न्यायालयीन पुनर्विलोकन ब) कायद्याचे अधिराज्य शेषाधिकार केंद्राकडे ड)समवर्ती सूची – स्त्रोत i) इंग्लंड ii) अमेरिका iii) ऑस्ट्रेलिया iv)कॅनडा पर्यायी उत्तरे :

खालीलपैकी कोणती तरतूद भारतीय राज्यघटनेने आयरीश राज्य घटनेकडून घेतलेली नाही?

खालील विधाने विचारात घ्या : अ) सरनामा हा कायदेमंडळाच्या अधिकाराचा स्त्रोतही नाही अथवा कायदेमंडळाचा अधिकारांवर बंधनेही घालत नाही. ब) सर्वोच्च न्यायालयाने बेरुबारी खटल्यात (1960) सरनामा हा राज्यघटनेचा भाग आहे असे मत मांडले. क) केशवानंद भारती खटल्यामध्ये (1973) सरनामा हा राज्यघटनेचा भाग नाही असे म्हटले. ड) भारतीय जीवन विमा निगम खटल्यात (1995) सुद्धा सर्वोच्च न्यायलयाने सरनामा हा राज्यघटनेचा एकात्मिक भाग नाही असे पुनश्चा प्रतिपादन केले. वरीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहेत ?

भारतीय संविधानाच्या उद्देशपत्रिकेबाबत खालील विधाने विचारात घ्या : अ) उद्देशपत्रिका हा भारतीय राज्यघटनेचा भाग आहे, परंतु न्यायालयामार्फत त्यातील तरतुदी अंमलात आणण्याचा आग्रह धरता येत नाही. ब) उद्देशपत्रिकेमध्ये राज्यघटनेच्या इतर तरतुदींप्रमाने दुरूस्ती करता येत नाही. वरीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहेत.

भारतीय राज्यघटनेचे ‘आर्थिक न्याय’ हे उद्दीष्ट ………. यातून व्यक्त होते.

राज्यघटनेच्या उद्देशापत्रिकेची वर्णन आणि ज्या विद्वानांनी किंवा न्यायालयांनी ती केली यांची जुळनी करा : अ) ”घटना कर्त्यांचे मन ओळखण्याची किल्ली” i) पंडित ठाकुरदास भार्गव ब) “राज्यघटनेचा सर्वात मौल्यवान भाग” ii) के.एम.मुन्शी क) “राजकीय कुंडली” iii) भारताचे सर न्यायाधीश ‘सिक्री’ ड) “अत्यंत महत्त्वपूर्ण भाग” iv) बेरुबारी संदर्भ खटला (1960) पर्यायी उत्तरे

उद्देशापत्रिकेत बहाल केलेल्या ‘स्वातंत्र्यांचा’ बरोबर क्रम आहे

भारतीय राज्यघटनेच्या स्त्रोतासंदर्भात सूची अ आणि सूची ब यांच्या जोड्या जुळवा : -सूची अ)- अ)ब्रिटिश राज्यघटना ब)आयर्लंडची राज्यघटना क)ऑस्ट्रेलियाची ड) अमेरिकेची राज्यघटना -सूची- ब)- i)उपराष्ट्रपतींचे पद ii)संसदेच्या दोन्ही सभागृहांची संयुक्त बैठक iii) मार्गदर्शक तत्त्वे iv) कॅबिनेट व्यवस्था पर्यायी उत्तरे :

यादी क्र.1 ची यादी क्र. 2 शी जुळणी करा. यादी -1-(भारतीय संघराज्याचे वर्णन ) अ) एकात्मतेकडे कल असलेल संघराज्य स्वरूप ब) अर्ध-संघराज्य क) कमालीचे संघराज्यीय ड) केंद्रीकरण झालेल संघराज्य i) के.व्ही.राव ii)अँपलबी पॉल एच. Iii) सी.एच.अलेक्झांड्रोविच iv) प्रा.डी.एन.बॅनर्जी

खालील दिलेली भारतीय राज्यघटनेची वैशिष्टये आणि त्यासमोर दिलेले स्त्रोत तपासून योग्य पर्याय निवडा. अ) कॅबिनेट व्यवस्था : फ्रान्स ब) मूलभूत हक्क : सोव्हिएत युनियन क) उर्वरित अधिकार : ऑस्ट्रेलिया ड)मार्गदर्शक तत्त्वे : जर्मनी

खालील विधाने विचारात घ्या : अ) भारतीय संविधान ब्रिटिश संसदीय प्रारूपाचे अनुकरण केले आहे. ब) भारतात संविधान सर्वश्रेष्ठ आहे,संसद नव्हे. क) भारतातील न्यायालयांना संसदेने पारित केलेल्या कायद्याची संविधान तपासण्याची सत्ता प्राप्त नाही . वरीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत ?

भारतीय राज्यघटनेच्या उद्देशपत्रिकेनुसार भारत हे गणाराज्य आहे गणराज्याचा अर्थ कोणता ? अ) देशात अनुवंशिक राज्यकर्ता नाही. ब) देशाचा प्रमुख हा विशिष्ट कालावधीसाठी जनतेकडून प्रत्यक्ष अथवा अप्रत्यक्षरित्या निवडलेला असतो. पर्यायी उत्तरे.

खलील विधाने विचारात घ्या : अ) ‘धर्मनिरपेक्षा राज्य’ म्हणजे राज्य सर्व धर्मांचे समान संरक्षण करते आणि कोणताही एक धर्म राज्यधर्म म्हणून मनात नाही. ब) राज्यघटनेच्या शिल्पकारांनी अनुच्छेद 25,26 आणि 27 स्वीकारून धर्मनिरपेक्षता चालना दिलेली आहे. क) धर्मनिरपेक्षा हा राज्यघटनेच्या पायाभूत संरचनेचा भाग आहे. वरीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहेत.

भारतीय राज्यघटनेचे ‘आर्थिक न्याय’ हे उद्दीष्ट ………. यातून व्यक्त होते.

राज्यघटनेच्या उद्देशापत्रिकेची वर्णन आणि ज्या विद्वानांनी किंवा न्यायालयांनी ती केली यांची जुळनी करा : अ) ”घटना कर्त्यांचे मन ओळखण्याची किल्ली” i) पंडित ठाकुरदास भार्गव ब) “राज्यघटनेचा सर्वात मौल्यवान भाग” ii) के.एम.मुन्शी क) “राजकीय कुंडली” iii) भारताचे सर न्यायाधीश ‘सिक्री’ ड) “अत्यंत महत्त्वपूर्ण भाग” iv) बेरुबारी संदर्भ खटला (1960) पर्यायी उत्तरे

भारताध्ये पहिल्या संगणकाची स्थापना खालीलपैकी संस्थेत झाली. ?

भारतामध्ये इंटरनेट सर्व्हिस विदेश संचार निगम ने ……… तारखेस सुरू केली.

आर्टिफिशल इंटेलिजन्स म्हणजे एका कृत्रिम उपकरणाला इंटेलीजन्स (बुद्धीमत्ता) देणे, ही संकल्पना 1956 साली ……… यांनी मांडली.

www तयार करणारा शास्त्रज्ञ कोणता ?

संगनकाच्या हेक्झा डेसीमल नंबर सिस्टीमनुसार ‘A’ या संख्येचे मूल्य 10 असेल, तर ‘F’ ही संख्या काय दर्शवते ?

संगणकप्रणालीनुसार वाचन करून ते एका विशिष्ट प्रकरणे इलेक्ट्रॉनिक्स पल्स मध्ये रूपांतरित करण्याचे काम ……… युनिटमध्ये केले जाते.