telegram channels for upsc
Booklist
Indian polity

रोजगार निर्मिती योजना बद्दल माहिती

Post Views: 136   जवाहरलाल रोजगार योजना (JRY) :         जेव्हा सातवी पंचवार्षिक योजना संपली तेव्हा भारत सरकारच्या दोन उपक्रम – एनआरईपी (राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार कार्यक्रम) आणि आरएलईजीपी (ग्रामीण भूमिहीन रोजगार हमी […]

Study Material

व्यक्ती विशेष: स्वामी विवेकानंद

Post Views: 128 स्वामी विवेकानंद यांचा जन्म 12 जानेवारी 1863 रोजी झाला होता. त्याचा वाढदिवस दरवर्षी युवा दिन म्हणून साजरा केला जातो. स्वामी विवेकानंदांनी रामकृष्ण मठ, रामकृष्ण मिशन आणि वेदांत सोसायटीची पायाभरणी केली.      वडिलांचे […]

Indian polity

Atorrny General म्हणजे काय  संपूर्ण माहिती

Post Views: 148 Atorrny General म्हणजे काय  संपूर्ण माहिती   भारत च्या ऍटर्नी जनरल (ऍटर्नी जनरल) सरकार ‘आहे भारतीय मुख्य कायदेशीर सल्लागार सर्वोच्च न्यायालयाने सरकारच्या अग्रगण्य वकील आहे. देशाच्या अटर्नी जनरलचे कर्तव्य म्हणजे कायदेशीर बाबींमध्ये […]

Indian polity

पंचायत समितीबद्दल संपूर्ण माहिती

Post Views: 256               पंचायत समितीबद्दल संपूर्ण माहिती     पंचायत समिती ‘ ही सरकारमधील स्थानिक सरकारची एक घटक आहे )च्या रूपात. हे त्या तहसीलच्या सर्व खेड्यांवर समान कार्य करते आणि याला प्रशासकीय ब्लॉक देखील म्हटले जाते. ती ग्रामपंचायत आणि जिल्हा […]

Indian polity

ग्रामपंचायत बद्दल संपूर्ण माहिती

Post Views: 130               ग्रामपंचायत बद्दल संपूर्ण माहिती कायदा – 1958 (मुंबई ग्रामपंचायत अधिनियम) कलम 5 मध्ये प्रत्येक गावासाठी एक ग्रामपंचायत स्थापन करण्याची तरतूद करण्यात आली आहे. परंतु एखाद्या गावामध्ये 600 […]

Indian polity

राज्य निर्वाचन आयोगाबद्दल संपूर्ण माहिती

Post Views: 73 राज्य निर्वाचन आयोगाबद्दल संपूर्ण माहिती राज्यघटनेतील पंधराव्या भागात कलम ३२४ ते ३२९ मध्ये देशातील निवडणूक प्रक्रियेसंबंधी महत्त्वाच्या तरतुदी आहेत.   राज्यघटनेतील पंधराव्या भागात कलम ३२४ ते ३२९ मध्ये देशातील निवडणूक प्रक्रियेसंबंधी महत्त्वाच्या […]

History

व्यक्ती विशेष : तानाजी मालुसरे

Post Views: 136                                तानाजी मालुसरे जन्म:        इ.स. १६२६ जावळी, सातारा जिल्हा, महाराष्ट्र, भारत मृत्यू:        […]

Indian polity

राज्यघटनेतील परिशिष्ट्ये विषयी संपूर्ण माहिती

Post Views: 192 सध्या राज्यघटनेत एकूण 12 परिशिष्ट्ये आहेत. परिशिष्ट – 1 –   घटक राज्य व केंद्रशासित प्रदेशांची यादी   भारताची राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेश   अरुणाचल प्रदेश आसाम बिहार छत्तीसगड राष्ट्रीय राजधानी प्रदेश दिल्ली गोवा गुजरात हरियाणा […]

Geography

महाराष्ट्रातील प्रशासकीय विभाग

Post Views: 109 महाराष्ट्रातील प्रशासकीय विभाग प्रशासकीय विभाग –  विभागातील जिल्हे कोकण – मुंबई, उपनगर मुंबई, ठाणे, पालघर, रायगड, रत्नागिरी, सिंधुदुर्ग  हे सातही जिल्हे महाराष्ट्राच्या किनारपट्टीचे जिल्हे आहेत. कोकण विभागीय आयुक्तांचे कार्यालय जुने सचिवालय, फोर्ट, मुंबई […]

panchayat raj samiti mahiti
Indian polity

पंचायतराज समिती विषयी संपूर्ण माहिती

Post Views: 124 स्वातंत्र्यप्राप्तीनंतरच्या काळात ग्रामीण विकासाचे विविध कार्यक्रम राबवण्यास शासनाने सुरुवात केली. बलवंतराय मेहता समितीच्या शिफारशीनुसार देशात ‘त्रिस्तरीय पंचायत राज’ व्यवस्था निर्माण करण्यात आली. भारतीय राज्य संघाच्या राज्य मार्गदर्शक तत्त्वाच्या कलम ४०नुसार प्रत्येक राज्याने […]

History

समाज सुधारक – विष्णुबुवा ब्रह्मचारी

Post Views: 109 विष्णुबुवा ब्रह्मचारी (विष्णू भिकाजी गोखले) जन्म: शिरवली गावी, जिल्हा कुलाबा १८२५ कार्यकाळ: १८२५ – १८७१ गुरु: दत्तात्रय समाधी: १८ फेब्रुवारी १८७१ विशेष: क्रांतीकारी समाज सुधारक विष्णुबुवांना पाच भाऊ आणि पाच बहिणी. विष्णुबाबा […]

Study Material

भारताचे आतापर्यंत झालेले पंतप्रधान

Post Views: 137 भारताचे पहिले पंतप्रधान : पंडित जवाहरलाल नेहरू [ 15 ऑगस्ट 1947- 27 मे 1964] पंडित जवाहरलाल नेहरू यांचा जन्म 14 नोव्हेंबर 1889 साली अलाहाबादमध्ये झाला. त्यांनी आपले सुरुवातीचे शिक्षण घरी खासगी शिक्षकांकडून […]

Indian polity

भारतीय राज्यघटना – भाग आणि परिशिष्टे

Post Views: 189 भारतीय राज्यघटना – भाग भाग I (कलम १-४) : संघराज्य व त्यांचे राज्य क्षेत्र भाग II (कलम ५-११) : नागरिकत्व भाग III (कलम १२-३५) : मूलभूत अधिकार भाग IV (कलम ३६-५१) : मार्गदर्शक तत्वे भाग IV […]

History

भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीतील महिलांचे योगदान

Post Views: 142 सरोजिनी नायडू  ही भारताची नाईटिंगेल कविता आणि राजकीय कार्यकर्ते होती ज्यांनी भारताच्या स्वातंत्र्यासाठी लढा दिला. नायडू ह्या प्रभावशाली स्वातंत्र्यसैनिक होता आणि त्यांनी नव्या स्वतंत्र देशाच्या घटनेचा मसुदा करण्यास मदत केली.  तिने प्रथम वयाच्या १२ […]

Geography

महाराष्‍ट्राचा भुगोल -नदी प्रणाली

Post Views: 149  पुर्व वाहिनी नद्या : या सह्याद्रीच्या पुर्व उतारावर उगम पावतात व बंगालच्या उपसागराला जाऊन मिळतात. गोदावरी नदी : हिची एकूण लांबी १४५० कि.मि. असून महाराष्ट्रात किचा प्रवाह ६६८ कि.मी. लांबीचा आहे. गोदावरी […]

Geography

महाराष्ट्राचा भूगोल – महाराष्ट्रातील महत्वाची धरणे

Post Views: 97 महाराष्ट्राचा भूगोल – महाराष्ट्रातील महत्वाची धरणे  महाराष्ट्रात एकूण १८२१ मोठी धरणे आहेत  अमरावती – ऊर्ध्व धरण ,वर्धा धरण  अहमदनगर –आढळा प्रकल्प , ढोकी धरण ,तिरखोल धरण ,निळवंडे धरण ,पळशी धरण ,भंडारदरा धरण […]

भारतातील भारताचे व्हॉईसरॉय
History

भारताचे व्हॉईसरॉय – भाग २

Post Views: 143 लॉर्ड कॅनिंग (१८५६-५८)   सैन्यातील भारतीय सैनिकांची संख्या कमी करून ब्रिटिश सैनिकांची संख्या वाढवण्यात आली. सैनिकांना धार्मिक चिन्ह धारण करण्यास बंदी घालण्यात आली.  मुघल बादशाहा पद समाप्तीची घोषणा. त्यांची चलन मुद्रा रद्द […]

महाराष्ट्राचा प्राकृतिक भूगोल
Geography

महाराष्ट्राचा प्राकृतिक भूगोल

Post Views: 196 महाराष्ट्राचा प्राकृतिक भूगोल महाराष्ट्राचे प्रामुख्याने तीन प्राकृतिक विभाग पडतात . कोकण किनारपट्टी   पश्चिम घाट / सह्याद्री पर्वतरांग   महाराष्ट्र पठार कोकण किनारपट्टी  निर्मिती : महाराष्ट्र पठाराचा पश्चिमेकडील भाग प्रस्तर भंगामुळे खाली खचला त्यामुळे […]

महाराष्ट्राचा भूगोल
Geography

महाराष्ट्राचा प्रादेशिक भूगोल

Post Views: 88 क्षेत्रफळ :  क्षेत्रफळ ३,०७,७१३ चौ. कि. मी.  क्षेत्रफळाबाबत देशात राजस्थान (३,४२,२३९ चौ. कि. मी.) व मध्य प्रदेश (३,०८,३१३ चौ. कि. मी.) यानंतर ३ रा क्रमांक लागतो. भारताच्या एकूण क्षेत्रफळापैकी ९.३६%  क्षेत्रफळ महाराष्ट्राने व्यापले […]