MPSCExams.com
One Place for All Exams Notes
Browsing Category

Marathi

अलंकारिक शब्द संग्रह

अलंकारिक शब्द हे भाषा समृद्ध बनवतात त्यांचा उपयोग लोगो डिझाईन करतांना होत असतो असेच काही अलंकारिक शब्दाचा हा आभ्यास १) अकरावा रूद्र : अतिशय तापट माणूस २) अकलेचा कांदा : मूर्ख ३) अरण्य पंडित : मूर्ख मनुष्य ४) अरण्यरुदन : ज्याचा उपयोग…

मराठीतील सर्व म्हणी

मराठीतील सर्व म्हणी अर्थ 1 अगं अगं म्हशी मला कोठे नेशी स्वत:ची चूक मान्य करण्याऐवजी त्यासाठी इतरांवर दोष ठेवणे. 2 आपला हात जगन्नाथ आपली प्रगती आपल्या कर्तृत्वावर अवलंबून असते.…

समूहदर्शक शब्द

समूह शब्द आंब्याच्या झाडाची आमराई उतारुंची झुंबड उपकरणांचा संच उंटांचा, लमानांचा तांडा केसांचा पुंजका, झुबका करवंदाची जाळी केळ्यांचा…

काळ व त्याचे प्रकार

वाक्यात दिलेल्या क्रियापदावरून जसा क्रियेचा बोध होतो, तसेच ती क्रिया कोणत्या वेळी घडत आहे याचाही बोध होतो त्याला ‘काळ’ असे म्हणतात.काळाचे प्रमुख 3 प्रकार पडतात. वर्तमान काळ भूतकाळ भविष्यकाळ 1)…

समूहदर्शक शब्द

समूह शब्द आंब्याच्या झाडाची आमराई उतारुंची झुंबड उपकरणांचा संच उंटांचा, लमानांचा तांडा केसांचा पुंजका, झुबका करवंदाची जाळी केळ्यांचा…

ध्वनिदर्शक शब्द

Sr no. प्राणी/पक्षी शब्द 1. वाघाची डरकाळी 2. कोल्हयांची कोल्हेकुई 3. गाईचे हंबरणे 4. गाढवाचे ओरडणे 5. घुबडाचा घूत्कार 6. घोडयाचे किंचाळणे 7. चिमणीची चिवचिव 8. कबुतराचे/पारव्याचे…

वाक्य व त्याचे प्रकार व्याकरण

वाक्य : प्रत्येक वाक्य शब्दाचे बनलेले असते. वाक्य म्हणजे अर्थपूर्ण शब्दाचा समूह होय. वाक्यात केवळ शब्दाची रचना करून चालत नाहीत तर, ती अर्थपूर्ण शब्दाची रचना असावयास पाहिजे तेव्हाच ते वाक्य होऊ शकते. वाक्याचा अर्थ स्पष्ट…

विरामचिन्हे व त्याचे प्रकार

विरामचिन्हे व त्याचे प्रकार आपण संभाषण करतांना/बोलतांना थांबतो म्हणजेच विराम घेतो आणि तो चिन्हांनी दर्शविला जातो त्या चिन्हांना विरामचिन्हे असे म्हणतात. विरामचिन्हे दर्शविणारा तक्ता : अ.क्र. चिन्हाचे…

उभयान्वयी अव्यय व त्याचे प्रकार

दोन किंवा अधिक शब्द, अथवा दोन किंवा अधिक वाक्ये जोडणार्‍या अविकारी शब्दाला अभयान्वयी अव्यये असे म्हणतात उदा. मी कथा व कादंबरी वाचतो. तो स्वभावाने आहे चांगला, पण विश्वासू नाही. मी आजारी आहे, म्हणून मी शाळेत…

प्रयोग व त्याचे प्रकार

वाक्यातील कर्ता, कर्म, व क्रियापद यांच्या परस्पर संबंधाला प्रयोग असे म्हणतात. मराठीत प्रयोगाचे तीन प्रकार पडतात. कर्तरी प्रयोग कर्मणी प्रयोग भावे प्रयोग 1. कर्तरी प्रयोग (Active Voice) : जेव्हा क्रियापदाचे रूप हे…

केवल प्रयोगी अव्यय व त्याचे प्रकार

केवल प्रयोगी अव्यय आपल्या मनातील दु:ख, आश्चर्य इत्यादी भावना व्यक्त करणार्‍या शब्दांना केवलप्रयोगी अव्यय किंवा उद्गारवाची शब्द असे म्हणतात. हर्षदर्शक : अहाहा, वाहवा, वा, अहा, वा-वा, ओ-हो उदा. अहाहा! किती सुंदर दृश्य आहे.…

शब्दयोगी अव्यय व त्याचे प्रकार

शब्दयोगी अव्यय : वाक्यामधील जे शब्द स्वतंत्र न येता नामासोबत जोडून येतात आणि या दोन्ही शब्दामिळून तयार होणारा संयुक्त शब्द त्याच वाक्यामधील इतर शब्दांशी असलेला संबंध दर्शवितो. या जोडून येणार्‍या शब्दांना शब्दयोगी अव्यये असे…

क्रियापद व त्याचे प्रकार

वाक्यामधील क्रिया दर्शविणार्‍या ज्या विकारी शब्दामुळे वाक्यातील क्रिया दर्शविली जाते व त्या वाक्याचा अर्थ पूर्ण होतो. वाक्यातील अशा क्रियावाचक शब्दाला क्रियापद असे म्हणतात. उदा. गाय दूध देते. आम्ही परमेश्र्वराची…

क्रियाविशेषण अव्यय व त्याचे प्रकार

क्रियापदाची विशेष माहिती सांगून क्रियापदाची व्याप्ती मर्यादित करणार्‍या शब्दाला क्रियाविशेषण असे म्हणतात. ज्याप्रमाणे विशेषण हे नामाबद्दलची विशेष माहिती देते, त्याचप्रमाणे क्रियाविशेषण हे क्रियापदाबद्दल विशेष…

सर्वनाम व त्याचे प्रकार

सर्वनाम : वाक्यातील नामाचा वारंवार होणारा उच्चार टाळावा म्हणून नामाच्या ऐवजी येणार्‍या शब्दाला सर्वनाम असे म्हणतात. सर्वनामाचे मुख्य प्रकार सहा आहेत. पुरुषवाचक सर्वनाम दर्शक सर्वनाम संबंधी…

नाम व त्याचे प्रकार

नाम व त्याचे प्रकार प्रत्यक्षात असणार्‍या किंवा कल्पनेने जाणवलेल्या वस्तूंना किंवा त्यांच्या गुणधर्मांना दिलेल्या नावाला ‘नाम’ असे म्हणतात. उदा. टेबल, कागद, पेन, साखर, अप्सरा, गाडी, खोटेपणा, औदार्थ, देव, स्वर्ग, पुस्तक इ.…

शब्दसिद्धी व त्याचे प्रकार

शब्दसिद्धी: मराठी भाषेत वापरण्यात येत असलेली सर्वच शब्द मूळ मराठी भाषेमधील नाहीत. मराठी भाषेत संस्कृत (तत्सम), पाकृत (तत्भव) इत्यादी भाषेतील शब्दांचा मोठ्या प्रमाणात समावेश आढळतो. नंतरच्या काळात मराठी भाषेचा संबंध अरबी, फारसी, हिंदी,…

शब्दांच्या शक्ती

शब्दांच्या शक्ती : प्रत्येक शब्दामध्ये अपला अर्थ प्रकट करण्याची अंगभूत शक्ती असते त्यांना शब्दांच्या शक्ती असे म्हणतात. शब्दांच्या अंगी तीन प्रकारची शक्ती असते. अभिधा लक्षणा व्यंजन 1. अभिधा : एखादा शब्द…

संधी व त्याचे प्रकार

जोडाक्षरे: ज्या अक्षरात दोन किंवा अधिक व्यंजने प्रथम एकत्र येवून शेवटी त्यात एक स्वर मिसळतो यास ‘जोडाक्षर’ म्हणतात. उदा. विद्यालय : धा : द + य + आ पश्चिम : श्चि : श + च + इ…

वर्णमाला व त्याचे प्रकार

वर्णमाला तोंडावाटे निघणार्‍या मूलध्वनीला वर्ण असे म्हणतात. बोलतांना आपले मूलध्वनी हवेत विरू नयेत म्हणून आपण लिहून ठेवतो. ज्या सांकेतिक खुणांनी आपण मूलध्वनी लिहून ठेवतो त्या संकेतिक खुणेला ध्वनीचिन्हे किंवा अक्षर असे म्हणतात. अक्षर म्हणजे…

मराठी व्याकरण – अक्षर

अक्षर 1) व्यंजन + स्वर = अक्षर 2) स्वर = अक्षर 3) व्यंजन + स्वर + स्वरादी = अक्षर - पूर्ण उच्चारला जाणारा वर्ण म्हणजे अक्षर होय. - ध्वणींच्या किंवा आवाजाच्या खुणाना अक्षर म्हणतात. - ध्वनीमय संकेतांच्या लेखनखुणा म्हणजे अक्षर होय. -…

मराठी व्याकरण – मराठी वर्णमाला (स्वर / स्वरादी /व्यंजन ) संपूर्ण माहिती

वर्णमाला तोंडावाटे निघणार्‍या मूलध्वनीला वर्ण असे म्हणतात. बोलतांना आपले मूलध्वनी हवेत विरू नयेत म्हणून आपण लिहून ठेवतो. ज्या सांकेतिक खुणांनी आपण मूलध्वनी लिहून ठेवतो त्या संकेतिक खुणेला ध्वनीचिन्हे किंवा अक्षर असे म्हणतात. अक्षर म्हणजे…

मराठी व्याकरण । 500 + पेक्षा जास्त मराठी विरुध्दार्थी शब्द (Marathi Virudhdarthi Shabd)

स्पर्धा परीक्षेची तयारी करताना परीक्षेच्या दृष्टीने मराठी व्याकरण या विषयाच्या अभ्यासात विरुध्दार्थी शब्द या घटकाला अत्यंत महत्व आहे.त्याची तयारी करताना खालील विरुध्दार्थी शब्द आपल्या निश्चितच उपयोगी पडतील. मराठी भाषेतील 500 पेक्षा जास्त…

विरामचिन्हे सर्व प्रकार व्याख्या व उदाहरणांसह

विरामचिन्हे – ‘विराम’म्हणजे विश्रांती अथवा थांबणे.आपण बोलताना मध्ये मध्ये थांबतो.वाचतानासुद्धा वाक्य कोठे संपते,प्रश्न कोठे आहे,उद्गार कोणता,वाक्यात कोठे व किती थांबावे,हे कळले पाहिजे. ते समजण्यासाठी जी चिन्हे वापरली जातात,त्यांना…

मराठी व्याकरण – भाषेची ओळख

भाषा  मानवी मुखयंत्रणेतून निर्माण झालेली ध्वनिचिन्हांनीयुक्त असलेली यादृच्छिक संकेतव्यवस्था म्हणजे 'भाषा'होय. व्याकरण भाषेचे स्पष्टीकरण करणाऱ्या शास्त्राला किंवा भाषा शुद्ध करणाऱ्या शास्त्राला व्याकरण असे म्हणतात. व्याकरण हे भाषेच्या पाच…

मराठी व्याकरण | 500 + पेक्षा जास्त मराठी समानार्थी शब्द (Marathi Samanarthi Shabd)

स्पर्धा परीक्षेची तयारी करताना परीक्षेच्या दृष्टीने मराठी व्याकरण या विषयाच्या अभ्यासात समानार्थी शब्द या घटकाला अत्यंत महत्व आहे.त्याची तयारी करताना खालील समानार्थी शब्द आपल्या निश्चितच उपयोगी पडतील. मराठी भाषेतील 500 पेक्षा जास्त…

मराठी वाक्यप्रचार – सर्व स्पर्धा परीक्षांकरिता उपयुक्त

मराठी वाक्यप्रचार Join @Marathi_Grammar सर्वस्व पणाला लावणे सर्व शक्य मार्गांचा अवलंब करणे साखर पेरणे गोड गोड बोलून आपलेसे करणे सामोरे जाणे निधड्या छातीने संकटास तोंड देणे साक्षर होणे…

मराठीतील सर्व म्हणी | Marathi Bhashetil Mhani

मराठीतील सर्व म्हणी | Marathi Bhashetil Mhani म्हण म्हणजे सोपी, ठोस, पारंपारिक वाक्य कि जे अनुभवावर आधारित समजलेल्या सत्याची अभिव्यक्ती करते. म्हणी मध्ये जीवनामध्ये घडलेले विशिष्ट अनुभव, माहिती, सत्य व उपदेश साठवलेला असतो. म्हणीच्या…
Open chat
Join WhatsApp Group