Study Material

भारतातील ब्रिटीश गव्हर्नर जनरल – भाग १

Post Views: 22 गव्हर्नर जनरल वर जवळजवळ सर्वच परीक्षेमध्ये प्रश्न विचारले जातात .त्यादृष्टीने ते सर्व स्पर्धा परीक्षेसाठी उपयुक्त आहेत . गव्हर्नर (1773-1858) वॉरेन हेस्टिंग्ज (1773-1785) वॉरेन हेस्टिंग्ज हा एक इंग्रज राजकारणी होता आणि फोर्ट विल्यम […]

व्यक्तीविशेष
समाज सुधारक

व्यक्तीविशेष : यशवंतराव चव्हाण 

Post Views: 1 यशवंतराव बळवंतराव चव्हाण  आधुनिक महाराष्ट्राचे शिल्पकार, थोर नेते श्री. यशवंतराव चव्हाण यांचा जन्म १२ मार्च १९१३ रोजी झाला. सातारा जिल्‍ह्यातील देवराष्ट्र हे एक हजार वस्तीचे खेडे त्‍यांचे जन्‍मस्‍थान. त्यांचे वडील यशवंतराव लहान […]

Current Affairs

राष्ट्रीय एकता दिवसानिमित्य : सरदार वल्लभभाई पटेल 

Post Views: 139  सरदार वल्लभभाई पटेल किंवा भारतीय आयर्न मॅन यांचा जन्म गुजरातमध्ये 31 ऑक्टोबर 1875 रोजी झाला.  ते देशातील सर्वात यशस्वी वकील होते आणि 1917. मध्ये त्यांनी महात्मा गांधींना भेटल्यानंतर भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यात सामील झाले. […]

समाज सुधारक

मोहनदास करमचंद गांधी

Post Views: 230 मोहनदास करमचंद गांधी [ऑक्टोबर २, इ.स. १८६९ – जानेवारी ३०, इ.स. १९४८]  गांधींचा जन्म ऑक्टोबर २, इ.स. १८६९ या दिवशी सध्याच्या गुजरातमधील पोरबंदर शहरात झाला. त्यांच्या वडिलांचे नाव करमचंद आणि आईचे नाव पुतळीबाई होते. करमचंद गांधी तत्कालीन […]

समाज सुधारक

लालबहादूर शास्त्री

Post Views: 222 लालबहादूर शास्त्री  [२ ऑक्टोबर, इ.स. १९०४ – ११ जानेवारी, इ.स. १९६६] हे भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील स्वातंत्र्यसैनिक व भारतीय प्रजासत्ताकाचे दुसरे पंतप्रधान होते. ९ जून, इ.स. १९६४ रोजी यांनी पंतप्रधानपदाची सूत्रे हाती घेतली. यांच्या […]

समाज सुधारक

जगन्नाथ ऊर्फ नाना शंकरशेठ [मुंबईचे शिल्पकार]

Post Views: 235     जन्म :-१० फेब्रुवारी १८०३ रोजी, ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड  ३१ जुलै १८६५ रोजी जगन्नाथ नाना शंकरशेठ यांचा मृत्यू झाला  त्यांना सार्वजनिक कार्याची आवड होती, त्यानुसार त्यांनी सार्वजनिक जीवनाच्या प्रमुख क्षेत्रांत सक्रिय […]

समाज सुधारक

भाऊ दाजी लाड (रामकृष्ण विठ्ठल लाड )

Post Views: 209  जन्म:- २४ सप्टेंबर १८२२,    गोव्यात मांजरे गावी, एका सामान्य सारस्वत कुटुंबात झाला मृत्यू :-  ३१ मे १८७४ जीवनपट :- लाडांचे वडील मातीच्या मूर्ती घडवणारे मूर्तिकार होते. बालपणी लहानग्या रामकृष्णाची बुद्धिबळातील चमक पाहून एका इंग्रज […]

समाज सुधारक

राजा राममोहन रॉय (आधुनिक भारताचे जनक)

Post Views: 232  जन्म:-  २२ मे १७७२  ,राधानगर, बंगाल प्रांत, ब्रिटिश भारत मृत्यू :- २७ सप्टेंबर १८३३ (६३ वर्ष)  इंग्लंड  आधुनिक भारताचे जनक./आत्मीय सभा, ब्राह्मो समाज/सती बंदी, एकेश्वरवाद  त्या काळात प्रशासनासाठी वापरली जाणारी भाषा पर्शियन व अमेरिका होती. […]

समाज सुधारक

महर्षी धोंडो केशव कर्वे

Post Views: 249 जन्म:-18 एप्रिल 1858  रत्नागिरी , मुरुड ता ,शेरवली मृत्यू  :-  09 नोव्हेंबर 1962 प्राथमिक शिक्षण:-मुरुड माध्यमिक शिक्षण :- रत्नागिरीला , रत्नागिरी मध्येच एका मराठी शाळेमध्ये त्यांनी शिक्षकाची नोकरी केली. 1881 मध्ये कर्वे हे मॅट्रिकची परीक्षा उत्तीर्ण झाले. […]

समाज सुधारक

सुभाषचंद्र बोस

Post Views: 144 सुभाषचंद्र बोस यांचा जन्म 23 जानेवारी 1897, बंगाल प्रांतात झाला. सुभाषबाबू 1920 मध्ये आय.सी.आय. परीक्षा उत्तीर्ण झाले. सुभाषबाबू 1938 हरीपुर व 1939 त्रिपुरा काँग्रेसचे अध्यक्ष होते. नेताजींनी 1940 मध्ये ‘फॉरवर्ड ब्लॉक’ या पक्षाची स्थापना केली. डिसेंबर 1940 मध्ये सुभाष […]

समाज सुधारक

राजर्षि शाहू महाराज

Post Views: 210 ·         जन्म – 16 जुलै 1874. ·         मृत्यू – 6 मे 1922. ·         एप्रिल 1919 भारतात बहुजन समाजाच्या उद्धराचे कार्य करणार्‍या कुर्मी क्षत्रिय महासभा या संस्थेच्या कानपूर येथे भरलेल्या 13 व्या अधिवेशनात महाराजांना ‘राजर्षी’ ही पदवी बहाल करण्यात आली. ·         महाराष्ट्रात […]

History

भारताचे व्हाईसरॉय यांची कामगिरी

Post Views: 294   अलिगड येथे सर सय्यद अहमद खान यांनी सुरू केलेल्या ‘मुस्लिम अॅग्लो-ओरीएंट‘ कॉलेजला सक्रीय प्रोत्साहन व्हाईसरॉय नार्थब्रुकने दिले. सतत पडणार्‍या दुष्काळावर उपाययोजना करण्यासाठी लॉर्ड लिटनने सर रिचर्ड स्टॅची यांच्या अध्यक्षतेखाली एक खास […]

History

1857 चा उठावाचे स्वरूप

Post Views: 324 1] स्वातंत्र्य युद्ध वि.दा. सावरकर-स्वधर्म रक्षणार्थ व राजकीय स्वातंत्र्यासाठी केलेले स्वातंत्र्य युद्ध होय. संतोषकुमार रे-हा उठाव म्हणजे लष्करी अथवा सरंजामी उद्रेक अथवा धार्मिक उद्रेकातून निश्चितपणे अधिक काहीतरी होता. कर्नल मानसयन-‘परिस्थितीने दाखवून दिले की, […]

समाज सुधारक

(डॉ.) भीमराव रामजी आंबेडकर

Post Views: 136 जन्म- १४ एप्रिल, १८९१ (महू, मध्य प्रदेश) मृत्यू- ६ डिसेंबर, १९५६ (दिल्ली) भारतीय राज्यघटनेचे शिल्पकार आणि दलितांच्या उद्धारासाठी आपलं संपूर्ण जीवन पणाला लावलं असे थोर तत्वज्ञ आणि राजकीय नेते म्हणून डॉ. बाबासाहेब […]

No Picture
History

सामाजिक संघटना व संस्थापक बद्दल माहिती

Post Views: 254 सामाजिक संघटना व संस्थापक बद्दल माहिती समाजसुधारक – संस्था व समाज रमाबाई रानडे – सेवासदन-पुणे पंडिता रमाबाई – शारडासदन-मुंबई, मुक्तिसदन-केडगाव, आर्य महिला समाज-पुणे गोपाळ कृष्ण गोखले – भारत सेवक समाज कर्मवीर भाऊराव पाटील – रयत शिक्षण संस्था, […]

No Picture
History

स्वातंत्र्योत्तर भारतातील महत्वाच्या घटना

Post Views: 140 पहिला भारतीय प्रजासत्ताक दिन २६ जानेवारी १९५०, साजरा झाला. भारताचे पहिले राष्ट्रपती डॉ. राजेंद्र प्रसाद हे स्वतंत्र होते. (२६ जानेवारी १९५० ते १३ मे १९६२ ) भारताचे पहिले पंतप्रधान जवाहरलाल मोतीलाल नेहरू […]

History

एमपीएससी : इतिहासाची तयारी कशी करावी

Post Views: 189 प्राचीन इतिहास प्राचीन इतिहासकाळातील उत्खननात सापडलेल्या वस्तू, त्यांची वैशिष्टे, उत्खननकत्रे, इतिहासाच्या अभ्यासाचे स्रोत, इतिहासकारांची मते, साहित्य, सामाजिक पलू यांचा आढावा घ्यावा. प्राचीन महाराष्ट्रातील सातवाहन घराणे, वाकाटक, बदामीचे चालुक्य, राष्ट्रकूट घराणे, शालाहार, गोंड […]

दिनविशेष
समाज सुधारक

व्यक्तीविशेष : महात्मा जोतिबा फुले

Post Views: 184 महात्मा जोतिबा फुले यांचे पूर्ण नाव जोतीराव गोविंदराव फुले. यांचा जन्म ११ एप्रिल १८२७ रोजी पुणे येथे झाला. जोतिबांच्या वडिलांचे नाव गोविंदराव आणि आईचे नाव चिमणाबाई होते. शेवटच्या पेशव्यांच्या काळात महात्मा फुले […]